Question

Difficulty: Very hardKonsorsiyumlar

Uluslararası bir havalimanının 'Sıfır Karbon Emisyonlu Terminal ve Otonom Yer Hizmetleri' ihalesini kazanan üç farklı sektörden işletme (yazılım, inşaat ve enerji), aralarında yaptıkları sözleşme ile yalnızca bu projenin inşası ve entegrasyonu aşamalarında geçerli olacak stratejik bir işbirliğine gitmişlerdir.

Sözleşme şartlarına göre;
• Şirketler, kendi aralarındaki iç ilişkide herkesin uzmanlık alanına giren işi yapmasını (inşaat kısmının A firmasında, yazılımın B firmasında olması vb.) kararlaştırmıştır.
• Taraflar, ihale makamı olan devlete karşı projenin eksiksiz tesliminden müteselsil olarak (birlikte) sorumludur.
• Sözleşme, projenin kesin kabulünün yapılması ve garanti süresinin dolmasıyla kendiliğinden fesholunacaktır.
• Taraflar, bu süreçte mevcut ticari unvanları ile piyasadaki diğer faaliyetlerine rekabet kuralları çerçevesinde tamamen bağımsız olarak devam edecektir.

Buna göre, kurulan işbirliği yapısı ve temel dinamikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yönetim ve organizasyon teorisi açısından kesinlikle doğrudur?

  1. Yasal ve ekonomik bağımsızlıklarını muhafaza eden işletmelerin, kendi uzmanlık alanlarındaki işleri üstlenerek belirli bir projenin devasa teknik ve finansal risklerini paylaşmak amacıyla kurdukları bu geçici organizasyon bir konsorsiyumdur.Answer
  2. B
    Farklı uzmanlık alanlarına sahip işletmelerin, sermaye ve know-how birleştirerek ihale makamına karşı tek bir ekonomik güç gibi hareket etmeleri ve müteselsil sorumluluk altına girmeleri, bu yapının bir ortak girişim (joint venture) olduğunu gösterir.
  3. C
    İşletmelerin hukuki bağımsızlıklarını koruyarak aynı ihale üzerinde pazar ve görev paylaşımına gitmeleri, rekabeti kısıtlayıcı bir eylem niteliği taşıdığından bu yapı bölgesel bir kartel oluşumunu ifade eder.
  4. D
    Projenin yüksek maliyeti nedeniyle tarafların birbirlerinin iştiraklerine sermaye aktararak yönetim kontrolünü tek bir merkezde geçici süreliğine toplamaları, işletmelerin holdingleşme yoluna gittiğinin açık bir göstergesidir.
  5. E
    Tarafların ihale makamına karşı dışarıya tek bir vücut gibi görünmesi ve müteselsil sorumluluk üstlenmesi, hukuki varlıklarını kaybederek bir tröst çatısı altında tam birleşme sağladıklarını kanıtlar.

Answer

Doğru seçenek, söz konusu işbirliği yapısının geçici niteliği ve işletmelerin bağımsızlıklarını koruyarak tek bir proje için risk paylaşmasına dayanarak bunun bir konsorsiyum olduğunu belirten ifadedir.
Verilen senaryodaki işbirliği; yasal ve ekonomik bağımsızlığın tam olarak korunması, yalnızca belirli bir büyük ölçekli proje (havalimanı ihalesi) için kurulması, geçici nitelik taşıması (iş bitiminde kendiliğinden fesholunması) ve projeye özgü finansal/teknik risklerin paylaşılması özelliklerini taşımaktadır. İşletmelerin iç ilişkide kendi uzmanlık alanlarındaki işleri yapıp dışarıya karşı birlikte sorumlu olmaları, konsorsiyumların en temel ayırt edici teorik tanımıdır.

Step-by-Step Solution

1
Metinde verilen işbirliğinin temel özelliklerini listeleme.
İşbirliğinin geçici olduğu, yalnızca bir proje için kurulduğu, firmaların yasal/ekonomik bağımsızlıklarını koruduğu ve kendi uzmanlık alanlarına göre iş paylaşımı yaptığı tespit edildi.
Hangi işbirliği modelinin uygulandığını bulmak için ayırt edici niteliklerin (süreklilik, bağımsızlık, uzmanlık) belirlenmesi gerekir.
2
Tespit edilen özellikleri Ortak Girişim (Joint Venture) kavramı ile karşılaştırma.
Ortak girişimlerin genellikle sürekli, kurumsal ve yeni bir şirketleşme (tüzel kişilik) amacı güttüğü, oysa senaryodaki yapının 'kesin kabul ile fesholunacak' kadar geçici olduğu saptandı.
Konsorsiyum ile ortak girişim arasındaki en büyük fark olan 'süreklilik ve tüzel kişilik' ayrımını netleştirmek.
3
Özellikleri diğer tekelci yapılarla (Kartel, Tröst, Holding) analiz etme.
Rekabet kısıtlaması olmadığı için kartel olamaz; bağımsızlık korunup diğer işlere devam edildiği için tröst olamaz; hisse senedi sahipliği ile yönetim kontrolü olmadığı için holding olamaz.
Çeldirici seçeneklerdeki kavramların yanlışlığını ispatlamak.

Key Concept

İşletmeler Arası Birleşme ve İşbirliği Şekilleri (Konsorsiyumların Geçici ve Proje Odaklı Yapısı)
Rate this question