Bir kamu afet ve acil durum lojistik koordinasyon merkezi, depolarında bulunan binlerce farklı arama-kurtarma, barınma ve ilkyardım malzemesini yönetmek amacıyla Pareto Prensibi'ni temel alan geleneksel ABC analizi gerçekleştirmiştir. Analiz sonucunda, toplam stok kalem çeşidinin %15'ini oluşturan ancak yıllık toplam kullanım değerinin %75'ini kapsayan kalemler "A sınıfı"; kalem çeşidinin %65'ini oluşturan fakat yıllık toplam kullanım değerinin yalnızca %10'unu kapsayan kalemler ise "C sınıfı" olarak gruplandırılmıştır.
Yapılan detaylı incelemelerde, C sınıfına dâhil edilen spesifik bir panzehir türünün yurt dışından tek bir laboratuvardan sağlandığı, tedarik sürelerinin (lead time) uzun ve oldukça değişken olduğu, üstelik bu panzehirin eksikliğinin afet anında doğrudan can kaybına yol açabileceği (çok yüksek stoksuzluk maliyeti) tespit edilmiştir.
Geleneksel ABC analizinin teorik kısıtları ve merkezin karşılaştığı bu risk durumu birlikte değerlendirildiğinde, stok yönetim stratejisine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?
- AGeleneksel ABC analizi, stok kalemlerini birim satın alma maliyetleri ve operasyonel kritiklik derecelerine göre sıraladığından, söz konusu panzehirin C sınıfında yer alması analiz sürecinde kümülatif yüzdelerin yanlış hesaplandığını gösterir.
- BC sınıfı kalemler, stok çeşidi olarak en büyük hacmi oluşturduğundan, bu panzehir dâhil tüm C sınıfı için stok kayıtları günlük olarak tutulmalı, sürekli (Q) gözden geçirme sistemi uygulanmalı ve emniyet stoku seviyeleri minimize edilmelidir.
- Geleneksel ABC analizi yalnızca yıllık kullanım değerini (yıllık talep birim fiyat) dikkate alır ve kalemlerin hayati önem derecesini yansıtmaz; bu nedenle ilgili panzehir için genel kurallar esnetilmeli ve bu kaleme istisnai olarak A sınıfı düzeyinde sıkı bir takip politikası uygulanmalıdır.Answer
- DPareto Prensibi gereğince A sınıfı kalemler sıkı, C sınıfı kalemler ise tamamen gevşek kontrol edilmelidir; afet anındaki belirsizlikler bu temel prensibi değiştiremeyeceği için ilgili panzehirin siparişleri sadece ihtiyaç anında büyük partiler hâlinde verilmeli ve stoksuzluk riski göz ardı edilmelidir.
- EStok değerinin %75'ini oluşturan A sınıfı kalemler için iki kutu (çift bölme) gibi basit periyodik sistemler tercih edilirken, miktar olarak %65'i oluşturan C sınıfı kalemler için karmaşık tahmin algoritmaları zorunlu olduğundan, söz konusu panzehirin yönetimi mevcut standartlara zaten uygundur.