Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) bünyesindeki bir bölge bakım müdürlüğü, lokomotif ve vagon onarımlarında kullandığı binlerce farklı yedek parçanın stok kontrolünü optimize etmek amacıyla Pareto Prensibi'ne dayalı ABC analizi yöntemini uygulamaya karar vermiştir. Yapılan analiz sonucunda yedek parçalar, yıllık kullanım değerlerine göre A, B ve C sınıflarına ayrılmıştır.
Buna göre, bakım müdürlüğünün bu stok sınıfları için izlemesi gereken en uygun yönetim politikası aşağıdakilerden hangisidir?
- A sınıfı kalemler için siparişler daha sık aralıklarla verilmeli, stok kayıtlarının doğruluğu sürekli denetlenmeli ve tedarikçi performansları yakından takip edilmelidir.Answer
- BA sınıfı stoklar miktar olarak depodaki malzemelerin en büyük kısmını oluşturduğundan, sipariş maliyetlerini düşürmek için bu kalemlerde nadir ve büyük partiler halinde alım yapılmalıdır.
- CC sınıfı kalemlerin yıllık kullanım değerleri düşük olduğundan, bu malzemeler için tam zamanında üretim (JIT) felsefesi benimsenerek elde hiç stok bulundurulmamalıdır.
- DC sınıfı stoklar sayıca çok fazla kalemi içerdiği için işletmenin depo yönetim sürecinde en sıkı fiziksel sayım ve detaylı kontrol işlemleri bu gruba uygulanmalıdır.
- EB sınıfı stoklar ortalama bir öneme sahip olduğu için, yönetim kolaylığı açısından bu kalemler tamamen A sınıfı politikalarına dahil edilerek iki gruba (A ve C) ayrılmış bir sistem kurulmalıdır.
Answer
Doğru yönetim politikası, A sınıfı kalemler için siparişlerin daha sık verilmesi, kayıtların sürekli denetlenmesi ve tedarikçi performanslarının yakından takip edilmesidir.
ABC analizinde A sınıfı kalemler, miktar olarak toplam stokların küçük bir kısmını (yaklaşık %20) oluştururken, yıllık parasal kullanım değerinin çok büyük bir kısmını (yaklaşık %80) oluştururlar. Bu nedenle işletme sermayesinin büyük bir kısmı bu malzemelere bağlıdır. Finansal riski ve elde bulundurma maliyetlerini minimize etmek için A sınıfı kalemlerde yüksek emniyet stoklarından kaçınılmalı, siparişler sık aralıklarla verilmeli, stok kayıtları günlük/sürekli takip edilmeli ve tedarikçi ilişkileri çok yakından izlenerek sıkı bir kontrol politikası uygulanmalıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Pareto Prensibi ve Stok Sınıflarının Özelliklerine Göre Yönetim Politikaları