Question

Difficulty: MediumÖrgütleme Süreci ve Temel İlkeleri

Türkiye'deki köklü bir kamu üniversitesinde rektörlük makamına bağlı "Akademik Performans ve Kalite Danışma Kurulu" oluşturulmuştur. Bu kurulun temel kuruluş amacı, kalite standartları ve süreç iyileştirmeleri hususunda fakülte dekanlıklarına uzmanlık desteği sağlamak ve tavsiye niteliğinde raporlar sunmaktır. Ancak bir süre sonra kurul başkanı, doğrudan idari işleyişe müdahale etmeye başlamış; hiyerarşik yapıyı atlayarak doğrudan bölüm sekreterlerine mesai düzenlemeleri ve arşivleme usulleri hakkında uyulması zorunlu resmi talimatlar göndermiştir. Bu durum, bölüm sekreterlerinin hem kendi dekanlarından hem de kuruldan farklı yönergeler alarak yönetsel bir karmaşa yaşamasına neden olmuştur.

Bu vakada yaşanan yönetsel karmaşanın temel nedeni, örgütleme süreci ve ilkeleri açısından aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

  1. A
    Yöneticinin kişilerarası rollerinden olan liderlik vasfını kullanmak yerine karar verici rolünü üstlenmesi
  2. B
    Örgütün fonksiyonel yapısını terk ederek birden fazla üste raporlamayı gerektiren matris örgüt yapısına geçmesi
  3. Kurmay yetkiye sahip bir birimin, yetki sınırlarını aşarak emir-komuta (kumanda) yetkisi kullanmasıAnswer
  4. D
    Weber'in bürokrasi yaklaşımındaki yasal-ussal otorite hiyerarşisinin tam ve eksiksiz bir şekilde uygulanması
  5. E
    Karar verme sürecinde rasyonel modelin mükemmeliyetçi kurallarından ziyade tatmin edici kararların benimsenmesi

Answer

Kurmay yetkiye sahip bir birimin, yetki sınırlarını aşarak emir-komuta (kumanda) yetkisi kullanması
Vakada adı geçen 'Danışma Kurulu'nun temel işlevi uzmanlık desteği ve tavsiye vermektir. Örgüt teorisinde bu nitelikteki yetkiye 'Kurmay Yetki' denir. Kurmay yöneticiler, asıl icracı birimlere tavsiyede bulunabilirler ancak hiyerarşik çizgi üzerinde doğrudan uyulması zorunlu talimat veremezler. İcracı yetki, örgütün ana amacına ulaşmasını sağlayan 'Emir-Komuta (Kumanda) Yetkisi'dir. Kurul başkanının doğrudan bölüm sekreterlerine emir vermesi, kendi kurmay yetki sınırlarını aşarak emir-komuta yetkisi kullandığını ve kumanda birliği ilkesini açıkça ihlal ettiğini göstermektedir.

Step-by-Step Solution

1
Vakadaki Danışma Kurulu'nun görev tanımını analiz etmek
Kurulun 'tavsiye niteliğinde raporlar sunmak' üzere kurulduğu, yani sadece 'Kurmay Yetki'ye sahip olduğu belirlenir.
Bir örgüt biriminin türünü ve yasal sınırlarını anlamak için temel kuruluş amacına bakılır.
2
Kurul başkanının hatalı eylemini tespit etmek
Başkanın hiyerarşiyi atlayarak 'uyulması zorunlu resmi talimatlar' göndermesi, doğrudan 'Emir-Komuta (Kumanda) Yetkisi' kullandığını gösterir.
Tavsiye vermek ile uyulması zorunlu emir vermek arasındaki yönetsel farkın ayırt edilmesi gerekir.
3
Eylemin örgüt üzerindeki olumsuz sonucunu değerlendirmek
Bölüm sekreterleri hem dekanlarından hem de kurul başkanından emir aldığı için 'Kumanda Birliği' ilkesi bozulmuştur.
Klasik örgütleme ilkelerinde her astın sadece tek bir üste bağlı olması ve ondan emir alması esastır.
4
Temel kural ihlalini adlandırmak
Sorunun kaynağı, kurmay yetkinin sınırlarının aşılarak icracı personele yönelik komuta yetkisi gibi kullanılmasıdır.
Yönetsel karmaşanın asıl nedeni bu yapısal yetki sınırının ihlalidir.

Key Concept

Örgütleme Sürecinde Yetki Türleri (Kurmay ve Komuta Yetki Ayrımı)
Rate this question