Question

Difficulty: MediumVerimlilik, Etkinlik ve Karlılık Kavramları

Bir kamu hastanesinin mikrobiyoloji laboratuvarı, aylık 20.000 adet kan tahlili yapmayı hedeflemiş ve bu işlem için belirli bir bütçe ile standart sayıda personel görevlendirmiştir. Ay sonunda yapılan performans değerlendirmesinde, laboratuvarın tam olarak 20.000 adet tahlili tamamlayarak hedeflediği hizmet hacmine ulaştığı tespit edilmiştir. Ancak bu süreçte yaşanan cihaz kalibrasyon sorunları nedeniyle planlanandan %25 daha fazla kimyasal reaktif (ayraç) kullanılmış ve personelin yoğun olarak fazla mesai yapması gerekmiştir.

Üretim yönetimi temel kavramları dikkate alındığında, bu laboratuvarın performans durumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Gerçekleşen tahlil sayısı hedeflenene eşit olduğundan, laboratuvarın hem teorik kapasitesi aşılmış hem de kârlılığı en üst düzeye çıkmıştır.
  2. B
    Hedeflenen tahlil sayısına tam olarak ulaşılması laboratuvarın verimli çalıştığını, kaynak kullanımındaki artış ise etkinliğinin düşük olduğunu gösterir.
  3. C
    Laboratuvarın hedeflenen sürede işlemleri tamamlaması, tam zamanında üretim (JIT) felsefesine uygun olarak sıfır israfla çalışıldığını kanıtlar.
  4. Hedeflenen çıktı düzeyine ulaşıldığı için laboratuvar etkindir, ancak aynı çıktı için daha fazla girdi kullanıldığından verimsizdir.Answer
  5. E
    Artan malzeme tüketimi ve fazla mesai ihtiyacı, laboratuvarda sürekli üretim sisteminden kesikli üretim sistemine geçildiğini gösterir.

Answer

Hedeflenen çıktı düzeyine ulaşıldığı için laboratuvar etkindir, ancak aynı çıktı için daha fazla girdi kullanıldığından verimsizdir.
Üretim yönetiminde Etkinlik (Effectiveness), işletmenin önceden belirlediği amaç ve hedeflere ulaşma derecesidir. Senaryoda laboratuvar 20.000 tahlil hedefine ulaştığı için etkindir. Verimlilik (Productivity) ise elde edilen çıktı ile bu çıktıyı elde etmek için kullanılan girdi (kaynak) arasındaki rasyonel orandır (Çıktı / Girdi). Laboratuvar hedefine ulaşırken planlanandan %25 daha fazla malzeme ve fazla mesai (ekstra girdi) kullanmıştır. Girdilerin artması verimlilik oranını düşüreceğinden, işletme verimsiz çalışmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Etkinlik (Effectiveness) durumunun değerlendirilmesi
Laboratuvarın 20.000 adet olan hedefine eksiksiz ulaştığı görülür.
Etkinlik kavramı, gerçekleşen çıktının hedeflenen çıktıya oranını (hedeflere ulaşma derecesini) ifade ettiği için sistem 'etkindir'.
2
Verimlilik (Productivity) durumunun değerlendirilmesi
20.000 tahlil (çıktı) elde etmek için planlanandan %25 daha fazla ayraç ve fazla mesai (girdi) kullanıldığı görülür.
Verimlilik, Çıktı / Girdi oranıdır. Girdilerdeki bu artış, aynı çıktı seviyesi için kaynak israfı yapıldığını, dolayısıyla oranın düştüğünü gösterir; sistem 'verimsizdir'.
3
Bulguların sentezlenmesi
Laboratuvar faaliyetlerinin 'etkin ancak verimsiz' olduğu tespit edilir.
Sistem doğru işi yapmış (hedeflere ulaşmış) ancak işi doğru yapmamıştır (kaynakları israf etmiştir).

Key Concept

Etkinlik (hedeflere ulaşma derecesi) ve Verimlilik (kaynakların ekonomik kullanımı) arasındaki kavramsal fark
Rate this question