Question

Difficulty: Very hardBüyüme Amacı

Geleneksel ekonomi teorisi, işletmelerin yegâne amacının kâr maksimizasyonu olduğunu varsayarken; mülkiyet ve yönetimin birbirinden ayrıştığı modern işletmecilik anlayışında 'büyüme amacı' sıklıkla kârlılığın önüne geçebilmektedir. Örneğin; hisse senetleri borsada işlem gören çok uluslu bir anonim şirketin profesyonel tepe yönetimi, şirketin özsermaye kârlılığında (ROE) son beş yılda yaşanan istikrarlı düşüşe ve hissedarların artan tepkisine rağmen, yüksek finansman maliyetlerine katlanarak sektöre yeni giren yenilikçi rakipleri satın alma yoluyla bünyesine katmaya devam etmektedir. Şirket yönetimi, bu stratejinin işletmenin geleceği için tartışılmaz bir zorunluluk olduğunu ileri sürmektedir.

Bu senaryoda yöneticilerin, hissedarların temel beklentisi olan kârlılıktan taviz vererek agresif bir büyüme stratejisinde ısrar etmelerinin ardındaki temel işletmecilik mantığı, aşağıdaki ifadelerden hangisiyle en kapsamlı şekilde açıklanabilir?

  1. Mülkiyet ve kontrolün ayrıştığı kurumsal yapılarda yöneticilerin; kişisel güç, prestij ve gelir beklentilerini organizasyonun fiziksel ve pazar ölçeğiyle ilişkilendiren psikolojik güdülerinin, potansiyel rekabeti yok ederek çevresel belirsizlikleri azaltma stratejisiyle birleşmesiAnswer
  2. B
    Bir işletmenin varlığını uzun vadede sürdürebilmesi (hayatta kalması) için her faaliyet döneminde mutlaka maksimum kâr elde etmesinin mutlak ve yegâne koşul olması nedeniyle, yöneticilerin agresif büyümeyi mecburi bir hamle olarak görmesi
  3. C
    Profesyonel yöneticilerin, tıpkı kuruluş aşamasındaki girişimciler gibi sermaye koyarak mülkiyetten doğan finansal zararları bizzat üstlenmeleri sebebiyle, kişisel iflas risklerini rakip sayısını azaltarak pazarın geneline yaymaya çalışması
  4. D
    Büyüme amacının istisnasız her boyutta ölçek ekonomileri yaratacağı inancıyla, birim başına ortalama maliyetlerin en düşük olduğu optimum işletme büyüklüğünün kasten aşılarak üretimin sürekli maksimize edilmek istenmesi
  5. E
    Toplumun genel refahını artırmaya yönelik belirlenen sosyal amaçların, işletmenin hissedarlarına karşı sorumlu olduğu özel amaçların tamamen yerini alması ve işletmenin kâr maksimizasyonunu tamamen terk etmesi

Answer

Mülkiyet ve kontrolün ayrıştığı kurumsal yapılarda yöneticilerin; kişisel güç, prestij ve gelir beklentilerini organizasyonun fiziksel ve pazar ölçeğiyle ilişkilendiren psikolojik güdülerinin, potansiyel rekabeti yok ederek çevresel belirsizlikleri azaltma stratejisiyle birleşmesi
Doğru yanıt, modern işletme teorisinde büyümenin hem yöneticilerin kişisel çıkarları (güç, yüksek maaş, prestij) ile örtüştüğünü hem de rakipleri yutarak çevresel belirsizlikleri ortadan kaldırdığını (süreklilik amacına hizmet ettiğini) ifade eden seçenektir. Mülkiyet (hissedar) ve yönetimin (profesyonel) ayrıştığı yapılarda, hissedar kâr isterken, yönetici kendi prestijini ve şirket içindeki güvencesini artırmak için kârlılık pahasına büyümeyi (satın almaları) tercih edebilir.

Step-by-Step Solution

1
Senaryodaki temel çelişkiyi analiz et.
İşletmenin kârlılığı (ROE) düşmesine rağmen, yöneticilerin şirket hisse sahiplerinin zararına olacak şekilde sürekli diğer firmaları satın alarak büyümeyi tercih ettiği görülmektedir.
Sorunun kök nedenini bulmak için öncelikle 'kimin ne istediği' arasındaki farkı (hissedarın kâr beklentisi vs. yöneticinin büyüme ısrarı) saptamak gerekir.
2
İşletmelerde büyüme amacının ekonomik dışı (psikolojik ve stratejik) boyutlarını değerlendir.
Modern kurumsal yönetimde yöneticiler (profesyoneller), maaş ve prestijlerini şirketin kârından ziyade yönetilen bütçenin ve şirketin büyüklüğüne bağlama eğilimindedir. Aynı zamanda rakipleri yutmak, piyasadaki tehditleri azaltarak şirketin (ve yöneticinin koltuğunun) sürekliliğini garantiye alır.
Kârlılık düşerken büyümenin devam etmesi, ancak klasik kâr maksimizasyonu teorisinden sapılarak, 'Yönetici Güdüleri (Vekalet Teorisi)' ve 'Stratejik Süreklilik' kavramlarıyla açıklanabilir.
3
Seçenekleri işletme bilimi teorileri ve kavram yanılgıları (hata taksonomisi) bağlamında ele.
Süreklilik için her an kârın şart olduğunu iddia eden, yöneticiyi sermayedar zanneden, optimum büyüklük ile maksimum üretimi karıştıran veya bu stratejiyi sosyal amaç sanan seçenekler elenir. Yönetsel psikoloji ve stratejik pazar gücünü vurgulayan seçenek doğru kabul edilir.
Özel çeldiriciler temel kavram ayrımlarını (girişimci-yönetici, özel-sosyal amaç, optimum-maksimum) test etmek için tasarlanmıştır.

Key Concept

İşletmelerin Büyüme Nedenleri ve Yönetsel Güdüler
Rate this question