Karayolları Genel Müdürlüğüne bağlı bir makine ikmal başmühendisliğinde, yol bakım araçlarının yedek parça stokları yönetilmektedir. Pareto Prensibi temel alınarak yapılan ABC analizi çalışmasında, depodaki üç farklı yedek parça grubuna ait basitleştirilmiş veriler aşağıdaki tabloda verilmiştir:
| Parça Grubu | Toplam Kalem Çeşidi İçindeki Payı | Toplam Yıllık Kullanım Değeri İçindeki Payı |
|---|---|---|
| Grup X | %65 | %10 |
| Grup Y | %25 | %20 |
| Grup Z | %10 | %70 |
Bu verilere ve ABC analizi ilkelerine göre, stok yönetim politikalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Toplam yıllık kullanım değerinin en büyük kısmını oluşturan Grup Z kalemleri için sıkı bir fiziksel kontrol uygulanmalı ve Grup X kalemlerine kıyasla daha düşük oranda güvenlik stoku belirlenmelidir.Answer
- BGrup X kalemleri miktar olarak en geniş yelpazeyi oluşturduğundan, stok kalemlerinin sınıflandırılmasını sağlayan Pareto analizi yerine öncelikle balık kılçığı diyagramı kullanılarak bu grubun stok devir hızı artırılmalıdır.
- CGrup X kalemleri fiziksel olarak en fazla sayıyı barındırdığı için sıkı stok kontrolü bu grupta uygulanmalı ve sipariş verme ile elde bulundurma maliyetlerinin özellikleri birbirinin yerine kullanılarak değerlendirilmelidir.
- DÖzellikle birim değeri yüksek olan Grup Z kalemlerinde maliyetleri minimize etmek amacıyla, Tam Zamanında Üretim (JIT) yaklaşımındaki sıfır stok hedefi mutlak bir yokluk şeklinde algılanarak tamamen stoksuz çalışılmalıdır.
- EGrup Y kalemleri için Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) belirlenirken, formülün matematiksel yapısı gereği elde bulundurma maliyetinin pay kısmına, sipariş verme maliyetinin ise payda kısmına yazılması kuralı uygulanmalıdır.
Answer
Toplam yıllık kullanım değerinin en büyük kısmını oluşturan Grup Z kalemleri için sıkı bir fiziksel kontrol uygulanmalı ve Grup X kalemlerine kıyasla daha düşük oranda güvenlik stoku belirlenmelidir.
Verilen tabloda Grup Z, çeşit olarak sadece %10'luk bir paya sahipken, yatırım değerinin %70'ini oluşturmaktadır. Bu durum onu tipik bir 'A sınıfı' kalem yapar. A sınıfı kalemlere bağlanan sermaye yüksek olduğu için stok seviyeleri olabildiğince düşük tutulmalı, siparişler sık aralıklarla verilmeli ve sıkı fiziksel kontrol (sürekli gözden geçirme) uygulanmalıdır. Bu kalemlerde yüksek güvenlik stoku tutmak ciddi bir sermaye bağlama (fırsat) maliyeti yaratacağından, güvenlik stokları C sınıfı (Grup X) kalemlerine kıyasla çok daha düşük bir oranda belirlenir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
ABC Sınıflandırmasında Gruplara Özgü Yönetim Stratejileri ve Kontrol Sıkılığı
Estimated Time:1m 30s