Question

Difficulty: Very hardFayda ve Değer Kavramları

Küresel ölçekte faaliyet gösteren bir tarım teknolojileri işletmesi, geleneksel iş modelinde köklü bir stratejik dönüşüme gitmiştir. İşletme; hasat döneminde bol miktarda bulunan ve piyasa fiyatı oldukça düşük olan ham tarım ürünlerini doğrudan satmaktan vazgeçerek, bu ürünleri ileri biyoteknolojik süreçlerden geçirip uzun ömürlü ve yüksek besin değerli konsantre tabletlere dönüştürmüştür. Ardından bu tabletleri, küresel gıda arzının daraldığı kış aylarına kadar iklimlendirmeli yeraltı silolarında bekletme kararı almıştır. Son aşamada ise, ürünlerin fiziki transferini beklemeden, kurduğu blokzincir tabanlı bir dijital emtia borsası üzerinden yatırımcılara anlık alım-satım ve hak devri imkânı sunmuştur.

Bu stratejik dönüşüm sürecinde işletmenin yarattığı fayda türleri ve ürünün 'değer' niteliğindeki teorik değişim ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi en doğrudur?

  1. A
    Biyoteknolojik işlemlerle yer faydası, depolama ile zaman faydası sağlanmış; işlemler sonucunda ürünün marjinal faydası düşürülerek piyasadaki kullanım değeri maksimize edilmiştir.
  2. B
    Dijital borsa üzerinden yapılan hak devirleri şekil faydası yaratırken, kış aylarında piyasaya sürme stratejisi ürünün değişim değerini sabit tutarak yalnızca kullanım değerini artırıcı bir etki yapmıştır.
  3. C
    Ürünlerin yeraltı silolarında bekletilmesi yer (mekân) faydası, dijital alım-satım mülkiyet faydası oluşturmuş ve bu süreçte ürünün hasat dönemindeki 'serbest mal' statüsü 'ekonomik mal' statüsüne dönüşmüştür.
  4. D
    Hasat dönemindeki ham ürünün değişim değeri başlangıçta oldukça yüksekken, işletme sırasıyla mülkiyet, zaman ve şekil faydası yaratarak ürünün kullanım değerini değişim değerinden tamamen bağımsızlaştırmıştır.
  5. İşletme biyoteknolojik üretim süreciyle şekil, silolama ile zaman ve dijital borsa üzerinden mülkiyet faydası yaratmış; ürünün piyasadaki nispi kıtlığını artırarak başlangıçta düşük olan değişim değerini belirgin biçimde yükseltmiştir.Answer

Answer

İşletme biyoteknolojik üretim süreciyle şekil, silolama ile zaman ve dijital borsa üzerinden mülkiyet faydası yaratmış; ürünün piyasadaki nispi kıtlığını artırarak başlangıçta düşük olan değişim değerini belirgin biçimde yükseltmiştir.
Doğru değerlendirme, işletmenin dönüşüm sürecindeki üç temel faaliyetinin iktisadi karşılığını kusursuz biçimde sırasıyla eşleştirmektedir: Üretim/dönüşüm (Şekil Faydası), depolama (Zaman Faydası) ve ticaret/borsa (Mülkiyet Faydası). Ayrıca hasat dönemindeki bolluk nedeniyle düşük olan değişim değerinin, kış aylarındaki arz darlığı (kıtlık) ile artırıldığı tespiti Değer Paradoksu teorisiyle tam uyumludur.

Step-by-Step Solution

1
Birinci eylemi ve yarattığı fayda türünü tespit etme.
Ham ürünlerin biyoteknolojik süreçlerle konsantre tabletlere dönüştürülmesi fiziksel bir yapı değişikliğidir. Bu durum 'şekil faydası' yaratır.
Maddenin fiziksel ve kimyasal özelliklerinin değiştirilerek insan ihtiyaçlarını daha iyi karşılayacak forma sokulması şekil faydasının tanımıdır.
2
İkinci eylemi ve yarattığı fayda türünü tespit etme.
Tabletlerin kış aylarına kadar silolarda bekletilmesi 'zaman faydası' yaratır.
Malların bol olduğu dönemde saklanarak, ihtiyaç duyulan ve kıt olan dönemde piyasaya sunulması zaman faydasının temelini oluşturur.
3
Üçüncü eylemi ve yarattığı fayda türünü tespit etme.
Dijital borsa üzerinden anlık alım-satım ve hak devri imkânı sunulması 'mülkiyet faydası' yaratır.
Bir malın mülkiyetinin ve kullanım hakkının bir kişiden diğerine geçişini kolaylaştıran ticari/finansal aracılık faaliyetleri mülkiyet faydasıdır.
4
Ürünün değer niteliğindeki teorik değişimi analiz etme.
Hasat zamanı bol olduğu için marjinal faydası ve değişim değeri düşük olan ürün, arzın daraldığı döneme ertelenerek ve niteliği artırılarak yüksek bir değişim değerine ulaştırılmıştır.
Değer paradoksunda (su-elmas paradoksu) da görüldüğü üzere, bir malın doğada veya piyasada bol bulunması (kıtlığın az olması) onun kullanım değeri yüksek olsa da değişim değerini (fiyatını) düşürür. İşletme yapay kıtlık yaratarak değişim değerini maksimize etmiştir.

Key Concept

İşletmelerde Fayda Yaratma İşlevleri ve Değer Paradoksu
Rate this question