Question

Difficulty: MediumABC Analizi ve Stok Sınıflandırma Yöntemleri

Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğüne (TAGEM) bağlı merkez laboratuvarının stoklarında bulunan binlerce çeşit kimyasal reaktif, test kiti ve sarf malzemesi, Pareto prensibi (80/2080/20 kuralı) dikkate alınarak klasik ABC analizi yöntemiyle sınıflandırılmıştır. Yapılan analiz sonucunda;

* X Grubu: Miktar olarak toplam stok kalemlerinin %15\%15'ini oluşturmasına rağmen, yıllık toplam kullanım (yatırım) değerinin %80\%80'ini kapsayan malzemeler,
* Y Grubu: Miktar olarak toplam stok kalemlerinin %30\%30'unu, yıllık kullanım değerinin ise %15\%15'ini kapsayan malzemeler,
* Z Grubu: Miktar olarak toplam stok kalemlerinin %55\%55'ini oluştururken, yıllık kullanım değerinin yalnızca %5\%5'ini kapsayan malzemeler olarak belirlenmiştir.

Buna göre, işletmenin bu stok gruplarını yönetirken izleyeceği politikalardan hangisi ABC analizi ilkelerine uygundur?

  1. X Grubu kalemler için kayıtların sürekli güncel tutulduğu sıkı bir fiziksel kontrol politikası izlenirken, Z Grubu kalemler için daha büyük partiler halinde sipariş verilerek rutin ve periyodik kontrollerle yetinilmelidir.Answer
  2. B
    Z Grubu stoklar miktar olarak en büyük hacmi kapladığından, depo alanının verimli kullanımı için en düşük güvenlik stoğu seviyeleri bu gruptaki malzemeler için tanımlanmalıdır.
  3. C
    X Grubu malzemelerde birim değer çok yüksek olduğundan, elde bulundurma maliyetlerini sıfırlamak amacıyla kesinlikle emniyet stoğu bulundurulmamalı ve tam zamanında (JIT) tedarik ile stoksuz çalışılmalıdır.
  4. D
    Z Grubu malzemelerde sipariş verme maliyetleri, elde bulundurma maliyetlerine göre çok daha yüksek bir etkiye sahip olacağından, bu gruptaki kalemler için çok sık aralıklarla ve küçük partiler halinde sipariş verilmelidir.
  5. E
    Y Grubu stoklar için uygulanacak kontrol politikası ve envanter yönetimi, Z Grubu malzemelere göre daha gevşek, X Grubu malzemelere göre ise daha katı olacak şekilde tasarlanmalıdır.

Answer

X Grubu kalemler için sıkı ve sürekli fiziksel kontrol politikası uygulanmalı, Z Grubu kalemler için ise büyük partilerle sipariş verilerek rutin/gevşek kontroller yapılmalıdır.
ABC analizi, stok kalemlerinin yıllık kullanım değerlerine (birim fiyat ×\times yıllık talep) göre sınıflandırılmasıdır. X Grubu (A Sınıfı) malzemeler, toplam değerin %80\%80'ini oluşturduğu için detaylı sipariş planlaması, sürekli envanter sayımı ve sıkı fiziksel koruma gerektirir. Buna karşılık Z Grubu (C Sınıfı) malzemeler, sermayenin sadece %5\%5'ini bağlar; bu nedenle bu grupta sipariş maliyetlerinden ve idari iş yükünden tasarruf etmek için toplu siparişler verilir, güvenlik stokları daha yüksek tutulabilir ve periyodik (gevşek) kontroller uygulanır. Doğru olan tek yönetim politikası bu ikili yaklaşımı yansıtan ifadedir.

Step-by-Step Solution

1
Soruda verilen grupların ABC analizi sınıflarıyla eşleştirilmesi.
X Grubu = A Sınıfı (Yüksek Değer / Düşük Miktar), Y Grubu = B Sınıfı (Orta Değer / Orta Miktar), Z Grubu = C Sınıfı (Düşük Değer / Yüksek Miktar).
Her sınıfın yönetim politikasını belirlemek için temel sınıflandırmanın doğru yapılması gerekir.
2
A Sınıfı (X Grubu) malzemeler için yönetim politikasının belirlenmesi.
Sermayenin büyük kısmı bu grupta olduğu için çok sıkı kayıt tutulmalı, sürekli gözden geçirme (Q) modeli uygulanmalı, üst düzey yönetim tedarik sürecine dahil olmalı ve siparişler dikkatle planlanmalıdır.
Yüksek değerli kalemlerdeki küçük bir hata veya stok fazlası, toplam maliyetleri çok büyük oranda artırır.
3
C Sınıfı (Z Grubu) malzemeler için yönetim politikasının belirlenmesi.
Sermaye bağlama oranı çok düşük olduğundan, sipariş ve kontrol maliyetlerini minimuma indirmek için nadir periyotlarla büyük miktarlı (toptan) alımlar yapılmalı, basit/rutin kontrollerle (görsel veya iki kutu sistemi gibi) yönetilmeli ve güvenlik stokları yüksek tutulmalıdır.
Değersiz ürünler için detaylı kontrol mekanizması kurmanın maliyeti, ürünün kendi değerinden fazla olabilir (kontrol maliyeti > stok maliyeti).

Key Concept

ABC Analizinde Sınıflara Göre Stok Kontrol Politikaları
Estimated Time:1m 30s
Rate this question