Examkin

Question

Difficulty: HardABC Analizi ve Stok Sınıflandırma Yöntemleri

Bir kamu havacılık ve uzay sanayi tesisinde yürütülen milli uydu projesinde, üretim için 10.00010.000 farklı stok kalemi kullanılmaktadır. Yeni atanan tedarik zinciri yöneticisi, stokların yıllık kullanım değerlerini incelediğinde Pareto prensibine (80/2080/20 kuralı) uygun bir dağılım olduğunu tespit etmiştir. Buna göre; miktar olarak stokların sadece %20\%20'sini oluşturan ancak yıllık kullanım değerinin %80\%80'ine sahip olan I. grup kalemler ile miktar olarak %50\%50'sini oluşturan fakat kullanım değerinin sadece %5\%5'ine sahip olan III. grup kalemler belirlenmiştir. Mevcut durumda, "üretimde aksama yaşanmaması" gerekçesiyle tüm stok kalemleri için günlük sayım yapılmakta, her siparişte detaylı piyasa araştırması yürütülmekte ve emniyet stoğu seviyeleri minimumda tutulmaktadır. Bu durum, idari maliyetlerin aşırı artmasına ve özellikle basit bağlantı elemanları (vida, somun vb.) gibi ucuz parçalarda sık sık stoksuzluk yaşanmasına neden olmaktadır.

ABC analizi ilkeleri dikkate alındığında, bu sorunu çözmek için yöneticinin uygulaması gereken en uygun stok kontrol stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. I. grup (A sınıfı) kalemler için sıkı sipariş takibi yapılıp düşük emniyet stoğu bulundurulurken; III. grup (C sınıfı) kalemler için çift kutu sistemi gibi basit görsel kontroller kullanılarak daha yüksek emniyet stoğu seviyeleri belirlenmelidir.Answer
  2. B
    Sermaye bağlama maliyetini düşürmek amacıyla I. grup (A sınıfı) kalemlerde çok büyük partiler halinde nadiren sipariş verilmeli, III. grup (C sınıfı) kalemler ise stokta bekleme maliyetini sıfırlamak için günlük tedarik edilmelidir.
  3. C
    III. grup (C sınıfı) kalemlerin sayıca fazla olması nedeniyle sürekli gözden geçirme sistemiyle hassas Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) hesaplamaları bu gruba odaklanmalı, I. grup kalemler ise periyodik olarak toptan sipariş edilmelidir.
  4. D
    Pareto analizinin bir gereği olarak, idari ve elde bulundurma maliyetlerini eşzamanlı sıfırlamak için tüm stok gruplarında emniyet stoğu tamamen kaldırılarak mutlak sıfır stok hedefine geçilmelidir.
  5. E
    Üretim kesintilerini önlemek için I. grup (A sınıfı) yüksek değerli kalemlerde tahmine dayalı itme (push) sistemiyle depolar tam kapasite doldurulmalı, III. grup (C sınıfı) ucuz kalemlerde ise yalnızca müşteri talebi geldikçe çekme (pull) sistemi uygulanmalıdır.

Answer

Doğru strateji; yüksek değerli olan kalemler için düşük emniyet stoğu ve sıkı idari kontrol uygulanırken, miktar olarak çok ancak değersiz olan kalemler için kontrol maliyetlerini minimize eden basit görsel yöntemlerin ve yüksek emniyet stoğunun kullanılmasıdır.
ABC analizinin temel amacı, yönetim zamanını ve kaynaklarını ekonomik değere göre dağıtmaktır. Yıllık kullanım değerinin %80'ini oluşturan I. grup (A sınıfı) kalemler, işletme sermayesinin büyük kısmını bağlar; bu nedenle sıkı kontrol edilmeli, hassas hesaplamalar yapılmalı ve elde bulundurma maliyetini düşürmek için düşük emniyet stoğu ile çalışılmalıdır. Diğer yandan, miktar olarak çok fazla ancak toplam değeri sadece %5 olan III. grup (C sınıfı) kalemler için sıkı kontrol yapmak, harcanan idari çabanın getirisinden daha masraflı olur. Bu ucuz kalemlerde stoksuzluk yaşayıp üretim hattını durdurmamak için emniyet stokları yüksek tutulmalı ve basit görsel stok kontrol yöntemleri (çift kutu sistemi) kullanılarak sipariş işlemleri basitleştirilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Soruda verilen sınıflandırma verilerini ABC analizi kategorileriyle eşleştir.
Miktarın %20'si, değerin %80'i olan I. grup A sınıfıdır. Miktarın %50'si, değerin %5'i olan III. grup C sınıfıdır.
Pareto prensibi gereği stok kalemlerinin değer ve miktar yüzdeleri A, B ve C sınıflarının belirlenmesinde temel ölçüttür.
2
A sınıfı (I. grup) stoklar için uygun yönetim politikasını belirle.
Sermaye bağlama maliyeti çok yüksek olduğu için sık ve küçük partiler halinde tedarik edilmeli, hassas takip yapılmalı ve emniyet stoğu mümkün olduğunca düşük tutulmalıdır.
Yüksek değerli stoklarda elde bulundurma maliyeti baskındır, bu nedenle stok seviyesi düşük tutularak finansal kaynaklar korunmalıdır.
3
C sınıfı (III. grup) stoklar için uygun yönetim politikasını belirle.
Birim değerleri düşük olduğundan sermaye maliyetleri önemsizdir. İdari işlemleri (sayım, sipariş formu vb.) azaltmak için nadiren, büyük partiler halinde alınmalı ve stoksuzluk yaşamamak için emniyet stokları yüksek tutulmalıdır (çift kutu sistemi vb.).
Değersiz ancak sayıca çok olan kalemlerde sık sipariş vermek sipariş maliyetlerini gereksiz yere artırır.
4
Mevcut durumu (tüm kalemlere günlük sayım, düşük emniyet stoğu) belirlenen politikalarla kıyasla.
Mevcut sistem C sınıfı kalemler için aşırı idari maliyet ve düşük emniyet stoğu yüzünden stoksuzluk (vida, somun vb. eksikliği) yaratmaktadır. Doğru strateji, politikaları sınıflara göre farklılaştırmaktır.
Aynı sıkı politikanın tüm stoklara uygulanması ABC analizinin temel mantığına aykırıdır.

Key Concept

ABC Analizi Yönetim Politikaları
Rate this question

Topics

ABC Analizi ve Stok Sınıflandırma Yöntemleri

More questions from this topic