Question

Difficulty: MediumABC Analizi ve Stok Sınıflandırma Yöntemleri

Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğüne bağlı bir iş makineleri bakım merkezinde, yedek parça envanteri ABC stok sınıflandırma yöntemiyle analiz edilmiştir. Yapılan inceleme sonucunda; motor bloğu ve ana hidrolik pompalar gibi toplam stok miktarının çok küçük bir bölümünü oluşturmasına rağmen yıllık toplam kullanım değeri son derece yüksek olan parçalar "X Sınıfı", somun, cıvata ve sızdırmazlık contası gibi miktar olarak deponun büyük çoğunluğunu oluşturan fakat yıllık kullanım değeri çok düşük olan malzemeler ise "Z Sınıfı" olarak gruplandırılmıştır. Mevcut durumda tüm yedek parçaların aynı standart stok kontrol prosedürleri ve sayım sıklıkları ile yönetildiği saptanmıştır.

Kurumun stok yönetiminde Pareto prensibine uygun, etkin ve rasyonel bir politikaya geçebilmesi için aşağıdakilerden hangisini uygulaması en uygundur?

  1. A
    X sınıfı malzemelerde yaşanabilecek stoksuzluk durumlarının kök nedenlerini bulabilmek için balık kılçığı diyagramına odaklanılması; Z sınıfı malzemelerin yönetiminde ise sadece istatistiksel süreç kontrol grafiklerinin kullanılması
  2. B
    Depolama maliyetlerini tamamen sıfırlamak amacıyla, sınıflarına bakılmaksızın hem X hem de Z sınıfı yedek parçalar için tedarikçilerle anlaşılarak mutlak sıfır stok felsefesine geçilmesi ve deponun tasfiye edilmesi
  3. C
    X sınıfı parçaların tedarik sürecinde sipariş verme maliyetlerinden tasarruf edebilmek amacıyla büyük partiler halinde ve seyrek aralıklarla sipariş edilmesi; Z sınıfı malzemelerin ise olası tükenmeleri önlemek için çok sık ve küçük partiler halinde tedarik edilmesi
  4. X sınıfı parçalar için stok kayıtlarının sürekli güncellenerek sıkı bir fiziki denetime tabi tutulması ve düşük güvenlik stoku ile çalışılması; Z sınıfı parçalar için ise iki kutu (çift bölme) sistemi gibi daha basit yöntemlerle esnek bir kontrol sağlanmasıAnswer
  5. E
    Z sınıfı parçaların fiziksel hacim kaplama ihtimaline karşı her kullanımda sisteme anlık olarak işlenerek sürekli gözden geçirme politikasıyla izlenmesi; X sınıfı parçalar için ise sadece yıllık sayımlarla yetinilmesi

Answer

X sınıfı (yüksek değerli) parçalar için sıkı fiziki denetim ve düşük güvenlik stoku uygulanmasını, Z sınıfı (düşük değerli) parçalar için ise iki kutu sistemi gibi daha basit ve esnek kontrol yöntemlerinin kullanılmasını belirten seçenektir.
ABC analizinin temelini oluşturan Pareto prensibine göre, stok yönetiminde çaba ve kaynaklar en yüksek değeri oluşturan az sayıdaki kaleme (A sınıfı, sorudaki X sınıfı) odaklanmalıdır. Bu nedenle değerli parçalarda sıkı bir fiziki denetim, sürekli kayıt tutma ve sermayeyi bağlamamak için düşük güvenlik stoku ile çalışılır. Diğer taraftan C sınıfı (sorudaki Z sınıfı) malzemeler çok sayıda olmasına rağmen toplam değeri düşük olduğundan, kontrol maliyetlerini artırmamak adına iki kutu sistemi gibi basit, seyrek gözden geçirmeye dayalı yöntemlerle yönetilir.

Step-by-Step Solution

1
Soruda verilen X ve Z sınıfı parçaların ABC analizindeki karşılıklarını belirlemek.
X sınıfı A grubu (yüksek değer, düşük miktar), Z sınıfı ise C grubu (düşük değer, yüksek miktar) stokları temsil etmektedir.
Pareto prensibine (80/20 kuralı) göre stok sınıflandırmasının temelini oluşturan ayrımı doğru tanımlamak strateji belirlemek için gereklidir.
2
A (X) ve C (Z) grubu stoklar için uygun yönetim stratejilerini eşleştirmek.
A grubu için sıkı kontrol, düşük güvenlik stoku ve sürekli kayıt; C grubu için ise esnek kontrol, yüksek güvenlik stoku ve basit izleme (iki kutu sistemi vb.) yöntemleri gereklidir.
Değeri yüksek olan parçalara yönetim zamanı ve sermaye harcanmalı, değeri düşük olanlarda ise takip maliyeti minimize edilmelidir.

Key Concept

ABC Analizinde Stok Sınıfları ve Yönetim Stratejileri
Rate this question