Question

Difficulty: MediumMülkiyet Yapılarına (Sermayelerine) Göre İşletmeler

Toplumsal yardımlaşma ve eğitimde fırsat eşitliğini sağlama amacıyla faaliyet gösteren, özel hukuk tüzel kişiliğine sahip bir vakıf; öğrencilere sağladığı bursları finanse edebilmek için kendi öz sermayesiyle bir gıda üretim tesisi kurmuştur. Bu tesis, ticari esaslara göre rekabetçi piyasa koşullarında faaliyet göstermekte ve yıl sonunda elde ettiği kârın tamamını doğrudan kurucusu olan vakfın eğitim fonuna aktarmaktadır.

İşletmelerin sınıflandırılması kriterleri dikkate alındığında, mülkiyet yapısına (sermayesine) göre bu gıda üretim tesisi aşağıdaki statülerden hangisi kapsamında yer alır?

  1. Özel işletmeAnswer
  2. B
    Kamu işletmesi
  3. C
    Karma işletme
  4. D
    Döner sermayeli işletme
  5. E
    Sanayi işletmesi

Answer

Söz konusu gıda üretim tesisi, sermaye sahibinin özel hukuk tüzel kişisi (vakıf) olması sebebiyle mülkiyet yapısı bakımından Özel İşletme sınıfında yer alır.
İşletmeler mülkiyet yapılarına göre özel, kamu, karma ve yabancı sermayeli olarak dört ana gruba ayrılır. Özel işletmeler, sermayesinin tamamı veya büyük bir kısmı özel kişilere ya da özel hukuk tüzel kişilerine ait olan işletmelerdir. Vakıflar ve dernekler, devlet idaresi dışında kalan özel hukuk tüzel kişileridir. Vakfın kurduğu ve öz sermayesiyle finanse ettiği bu gıda tesisi, elde ettiği kârı burs vermek gibi kamusal veya sosyal bir amaçla kullansa bile, sermayesinin aidiyeti gereği kesinlikle bir özel işletmedir.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki sınıflandırma kriterini belirleme.
Soru, işletmelerin 'mülkiyet yapısına (sermayesine)' göre sınıflandırılmasını istemektedir.
İşletmeler büyüklüklerine, faaliyet alanlarına veya mülkiyetlerine göre farklı şekillerde sınıflandırılabilir; doğru analizin temeli istenen kriteri dikkate almaktır.
2
İşletmenin sermaye sahibinin hukuki statüsünü tespit etme.
Tesisin kurucusu ve tek sermaye sahibi bir 'vakıf'tır. Vakıflar, devlet kurumu değil, özel hukuk tüzel kişileridir.
Mülkiyet yapısına göre sınıflandırmada en kritik nokta, sermayenin mülkiyetinin devlete mi yoksa özel kişilere/kurumlara mı ait olduğudur.
3
Kârın kullanım amacının mülkiyet türüne etkisini değerlendirme.
Elde edilen kârın eğitim fonuna (sosyal bir amaca) aktarılması, işletmenin mülkiyet statüsünü değiştirmez.
Bir işletmenin özel işletme sayılması için kârı kurucuların şahsi tüketimine sunması şart değildir; sermaye aidiyeti tek belirleyicidir.

Key Concept

Mülkiyet Yapılarına (Sermayelerine) Göre İşletmeler
Rate this question