Examkin

Question

Difficulty: Very hardÖrgütleme Süreci ve Temel İlkeleri

Ulusal düzeyde faaliyet gösteren bir kamu piyasa düzenleme ve denetleme kurumunda gerçekleştirilen kapsamlı bir yeniden yapılandırma sürecinde aşağıdaki adımlar atılmıştır:

I. Doğrudan Kurum Başkanına bağlı olarak stratejik tavsiyelerde bulunmak üzere kurulan 'Sektörel Araştırmalar Kurulu'na, piyasadaki ani dalgalanmalarda operasyonel denetim dairelerine doğrudan ve gecikmesiz bağlayıcı talimat verme yetkisi tanınmıştır.
II. Karar alma süreçlerini hızlandırmak gerekçesiyle sahadaki şube müdürlükleri kademesi iptal edilmiş ve sahada fiilen görev yapan 42 farklı denetim ekibinin tamamı doğrudan tek bir Denetim Daire Başkanına bağlanmıştır.
III. Denetim ekiplerinin hazırladıkları tutanakların işleme alınabilmesi için, hem doğrudan bağlı oldukları Denetim Daire Başkanından hem de bulundukları ilin valisinden (mülki idare amirinden) ayrı ayrı yazılı onay alma zorunluluğu getirilmiştir.

Bu yeniden yapılandırma sürecinin örgütleme ilkeleri açısından analiziyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesin olarak doğrudur?

  1. A
    I. adımda fonksiyonel yetki ilkesi gereğince uzmanlık gücü komuta zincirine entegre edilmiş; II. adımda hiyerarşik kademe sayısı artırılarak skaler zincir uzatılmış; III. adımda ise yetki ve sorumluluk denkliği sağlanmıştır.
  2. B
    I. adımda amaç birliği ilkesi doğrultusunda danışma organları icracı kılınmış; II. adımda basık bir örgüt yapısı oluşturularak yönetim alanı daraltılmış; III. adımda ise matris örgüt yapısına geçiş yapılmıştır.
  3. I. adımda kurmay yetkiye sahip olması gereken bir organa komuta yetkisi verilerek yetki türleri arasındaki sınır ihlal edilmiş; II. adımda yönetim alanı aşırı genişletilirken, III. adımda emir-komuta birliği ilkesi zedelenmiştir.Answer
  4. D
    I. adım ile istisnalarla yönetim ilkesi hayata geçirilmiş; II. adımda merkezkaç (ademi merkeziyetçi) yapıya geçilerek astların kontrol alanı daraltılmış; III. adımda komuta birliği ilkesi güçlendirilmiştir.
  5. E
    I. adımda kurmay organların yetki göçerimi yoluyla güçlendirilmesi sağlanmış; II. adımda fonksiyonel bölümlere ayırma ilkesi ihlal edilmiş; III. adımda ise hiyerarşi (skaler zincir) ilkesinin dikey iletişim şartı ortadan kaldırılmıştır.

Answer

Doğru değerlendirme; I. adımda kurmay organa komuta yetkisi verilerek yetki karmaşası yaratıldığını, II. adımda 42 ekibin tek yöneticiye bağlanmasıyla yönetim (kontrol) alanının aşırı genişletildiğini ve III. adımda astın iki ayrı üstten onay almak zorunda bırakılarak emir-komuta birliğinin bozulduğunu ifade eden seçenektir.
I. öncülde uzmanlık sağlayan bir danışma kuruluna (kurmay organ) astlara emir verme (komuta yetkisi) hakkı tanınması klasik örgütleme ilkelerinden kurmay-komuta ayrımına aykırıdır. II. öncülde ara kademelerin kaldırılmasıyla bir yöneticinin etkili bir şekilde denetleyebileceği kapasitenin çok üzerinde (42 ekip) astın kendisine bağlanması, yönetim (kontrol) alanı ilkesinin sınırlarını zorlamıştır. III. öncülde ise bir personelin işlem tesis ederken iki ayrı makamdan onay almak zorunda kalması, her astın tek bir amirden emir almasını savunan emir-komuta birliği ilkesinin açık bir ihlalidir. Doğru seçenek tüm bu ihlalleri teorik olarak en kusursuz şekilde tanımlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
I. öncüldeki 'Sektörel Araştırmalar Kurulu'nun konumunu ve yetkisini analiz et.
Kurul yapısı gereği danışmanlık (kurmay yetki) işlevi görmelidir. Ancak operasyonel birimlere doğrudan talimat vermesi, kurmay yetkinin komuta yetkisine dönüşmesi anlamına gelir.
Klasik örgütleme ilkelerine göre tavsiye veren (kurmay) ve doğrudan icra eden/emir veren (komuta) birimlerin yetki sınırları kesin bir biçimde ayrılmalıdır.
2
II. öncüldeki yapısal değişikliğin ast-üst ilişkisine etkisini incele.
Ara kademelerin (şube müdürlükleri) kaldırılması hiyerarşiyi basıklaştırmış, tek bir Daire Başkanının doğrudan yönettiği ekip sayısı 42'ye çıkmıştır.
Bir yöneticinin doğrudan ve etkili bir şekilde denetleyebileceği ast sayısı 'yönetim alanı' (kontrol alanı) ilkesiyle ifade edilir. Kademelerin azalması yönetim alanını genişletir.
3
III. öncüldeki onay mekanizmasını örgütleme ilkeleri çerçevesinde değerlendir.
Bir denetim ekibinin işlem yapabilmek için hem Daire Başkanından hem de Validen onay alması gerekliliği tespit edilmiştir.
Fayol'un 'emir-komuta birliği' ilkesi gereği, bir astın yalnızca tek bir üste bağlı olması ve ondan emir/onay alması gerekir. Çift başlılık bu ilkeyi doğrudan zedeler.

Key Concept

Örgütleme İlkeleri (Kurmay/Komuta Yetki, Yönetim Alanı, Emir-Komuta Birliği)
Rate this question

Topics

Örgütleme Süreci ve Temel İlkeleri

More questions from this topic