Question

Difficulty: HardKarteller

Çimento endüstrisinde faaliyet gösteren XX, YY ve ZZ fabrikaları, ülkenin farklı coğrafi bölgelerinde konuşlanmıştır. Son yıllarda artan nakliye masrafları ve bölgesel talep daralmaları nedeniyle kâr marjları düşen bu üç firma, üst düzey yöneticilerinin katıldığı kapalı bir toplantıda prensip kararı almıştır. Karara göre; XX fabrikası sadece Marmara, YY fabrikası sadece Ege, ZZ fabrikası ise sadece İç Anadolu Bölgesi'ndeki müşterilere ürün tedarik edecek, hiçbir fabrika diğerinin belirlediği bölgeye satış teklifi vermeyecektir. Bu süreçte fabrikaların sahiplik yapılarında, tüzel kişiliklerinde veya hisse dağılımlarında en ufak bir değişiklik olmamış, şirketler kendi bilançolarını tutmaya ve kendi adlarına fatura kesmeye devam etmişlerdir. Rekabet Kurumu uzmanları tarafından yapılan ön araştırmada ise söz konusu fiili durumun rekabet ihlali olduğu raporlanmıştır.

İşletme bilimi literatürü ile birleşme ve işbirliği şekilleri dikkate alındığında, bu fabrikaların oluşturduğu yapı ve statüleri hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. A
    Piyasa şartlarını kendi lehlerine çevirmek amacıyla ekonomik karar alma özerkliklerinden tümüyle vazgeçtikleri için bu oluşum tipik bir tröst olarak sınıflandırılır.
  2. B
    Ortak bir satış stratejisi etrafında kenetlenen firmalar, rekabeti ortadan kaldırmak gayesiyle tüzel kişiliklerini feshederek tam bir birleşme (füzyon) yoluna gitmişlerdir.
  3. C
    Üst düzey yöneticilerin ortak karar mekanizması oluşturması, işletmelerin birbirlerinin hisse senetlerine iştirak ettiği bir holding yapısına dönüştüğünü kanıtlamaktadır.
  4. Ortaya çıkan bu yapı bir bölge karteli niteliğinde olup, şirketler süreç boyunca hem hukuki hem de ekonomik bağımsızlıklarını bütünüyle muhafaza etmişlerdir.Answer
  5. E
    Firmalar, artan maliyet riskini paylaşmak üzere sözleşme temelli ve sürekli bir işbirliğine gittiklerinden, bu model bir ortak girişim (joint venture) olarak değerlendirilmelidir.

Answer

Ortaya çıkan bu yapı bir bölge karteli niteliğinde olup, şirketler süreç boyunca hem hukuki hem de ekonomik bağımsızlıklarını bütünüyle muhafaza etmişlerdir.
Senaryoda işletmelerin pazarı coğrafi olarak paylaştığı (XX Marmara, YY Ege, ZZ İç Anadolu) ve kendi bölgeleri dışına satış yapmadıkları açıkça belirtilmiştir. Bu durum, piyasayı bölgesel bazda bölüşme amacı güden 'bölge karteli' tanımıyla tam örtüşmektedir. Şirketlerin kendi bilançolarını tutmaya devam etmesi, sahiplik yapılarında ve tüzel kişiliklerinde hiçbir değişiklik olmaması, kartellerin en belirgin özelliği olan 'hukuki ve ekonomik bağımsızlığın korunması' ilkesini doğrulamaktadır. İşletmeler sadece rekabeti sınırlayıcı bir karara varmış, diğer tüm kurumsal faaliyetlerinde bağımsız kalmışlardır.

Step-by-Step Solution

1
İşletmeler arası ilişkinin niteliğini ve işbirliği konusunu analiz et.
Firmaların ülkeyi coğrafi bölgelere (Marmara, Ege, İç Anadolu) ayırarak birbirlerinin pazarına girmeme kararı aldıkları tespit edildi.
Pazar paylaşımının yapısını belirlemek, işbirliğinin türünü (bölge karteli) teşhis etmek için ilk adımdır.
2
İşletmelerin tüzel kişilik ve finansal bağımsızlık durumlarını değerlendir.
Firmaların kendi bilançolarını tutmaya devam ettikleri, hisse veya mülkiyet devri yapmadıkları ve hukuki yapılarını korudukları belirlendi.
İşbirliğinin kartel mi, tröst mü yoksa füzyon mu olduğunu kesin olarak ayırmak için bağımsızlık derecelerinin incelenmesi zorunludur.
3
Elde edilen bulguları işletme bilimi kavramlarıyla eşleştir.
Bölgesel pazar paylaşımı ve tam hukuki/ekonomik bağımsızlığın korunması özelliklerinin 'Bölge Karteli' kavramıyla birebir uyuştuğu sonucuna varıldı.
Soru kökündeki uygulamanın akademik literatürdeki yansımasını bulmak ve diğer işbirliği türlerinden eleme yapmak için.

Key Concept

İşletmeler Arası Birleşme Şekilleri: Karteller ve Bağımsızlık Dereceleri
Rate this question

Topics