Examkin

Question

Difficulty: Very hardStok Maliyetleri (Elde Bulundurma, Sipariş, Stoksuzluk)

Sağlık Bakanlığına bağlı büyük ölçekli bir eğitim ve araştırma hastanesi, birim maliyeti çok yüksek ve raf ömrü (miadı) kısa olan spesifik kalp pili ve stent gibi tıbbi malzemelerin tedarikinde radikal bir politika değişikliğine gitmiştir. Geleneksel yöntemde yıllık ihtiyaçlar büyük partiler halinde, uzun süren idari işlemlerle ihale edilerek satın alınıp hastane depolarında muhafaza edilirken; yeni uygulamada tedarikçi firmalarla 'konsinye (emanet) stok' sözleşmesi imzalanmıştır.

Bu yeni modele göre; malzemeler fiziksel olarak hastanenin kendi iklimlendirmeli depolarında durmaya devam edecek, ancak mülkiyeti ve miad riski hastaya kullanılana kadar tedarikçi firmada kalacaktır. Kullanım gerçekleştikçe hastane bilgi yönetim sistemi (HBYS) üzerinden tedarikçiye otomatik bildirim yapılarak faturalandırma ve eksilen stokun tamamlanması sağlanacaktır.

Bu politika değişikliğinin hastanenin stok maliyeti bileşenleri üzerindeki yapısal etkisi dikkate alındığında, aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Elde bulundurma maliyetinin en önemli unsurlarından olan sermaye fırsat maliyeti ve ürünün bozulma (eskime) riski tedarikçiye devredilmiş, ancak fiziksel depolama giderleri hastane üzerinde kalmıştır.Answer
  2. B
    Malzemeler fiziksel olarak hastane depolarında tutulmaya devam ettiği için, hastanenin katlandığı toplam elde bulundurma maliyetlerinde teorik olarak herhangi bir azalma meydana gelmemiştir.
  3. C
    Kullanım oldukça sistem üzerinden sık ve küçük partiler halinde sipariş geçilmesi, hastanenin katlandığı yıllık toplam sipariş verme (hazırlık) maliyetlerini eski büyük partili ihale yöntemine göre dramatik ölçüde artıracaktır.
  4. D
    Mülkiyetin kullanıma kadar firmada kalması, olası bir tıbbi müdahalede yaşanabilecek malzeme yokluğundan kaynaklanan stoksuzluk maliyetlerinin tamamen tedarikçi firma tarafından üstlenilmesini sağlamıştır.
  5. E
    Konsinye sözleşme sayesinde hastanenin hem elde bulundurma hem de sipariş verme maliyetleri tümüyle sıfırlanmış, sistemin tek maliyet unsuru tedarikçiye ödenen birim fiyat haline gelmiştir.

Answer

Elde bulundurma maliyetinin alt kalemleri olan sermaye fırsat maliyeti ile bozulma/eskime riskinin tedarikçiye devredildiğini, ancak fiziksel depolama masraflarının kurumda kaldığını belirten seçenek doğrudur.
Konsinye (emanet) stok sisteminin temel mantığı, işletme sermayesinin stoklara bağlanmasını engellemek ve ürünün teknolojik eskime/bozulma riskini tedarikçide bırakmaktır. Bu sayede elde bulundurma maliyetinin finansal ve risk boyutu işletme üzerinden kalkar. Ancak senaryoda açıkça belirtildiği üzere ürünler hastanenin kendi soğuk hava depolarında tutulmaktadır; dolayısıyla fiziksel alan işgali ve enerji tüketimi gibi muhafaza maliyetleri kurum tarafından karşılanmaya devam etmektedir. Doğru yanıt, bu karmaşık maliyet ayrışmasını eksiksiz ve analitik bir biçimde ortaya koymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Elde bulundurma (stok taşıma) maliyetinin alt bileşenlerini analiz et.
Elde bulundurma maliyeti üç ana alt başlıkta toplanır: 1) Sermaye maliyeti (stoka bağlanan paranın fırsat maliyeti), 2) Risk maliyetleri (bozulma, çalınma, teknolojik eskime/miad dolması), 3) Fiziksel muhafaza maliyetleri (depo alanı, iklimlendirme, sigorta).
Senaryodaki politika değişikliğinin etkisini bulmak için maliyetin homojen bir bütün olmadığını, farklı dinamiklerden oluştuğunu bilmek gerekir.
2
Konsinye stok modelinin bu bileşenler üzerindeki etkisini senaryoya uyarla.
Mülkiyet hastaneye geçmediği için ödeme yapılmaz, dolayısıyla kuruma ait bir sermaye bağlanmaz (Sermaye maliyeti = 0). Miad riski tedarikçiye aittir (Risk maliyeti büyük ölçüde tedarikçide). Ancak ürünler hastanenin deposunda elektrik harcayarak soğutulduğu için depolama masrafı kuruma aittir.
Sözleşmenin hukuki niteliği (mülkiyetin devri) ile fiziksel durumu (malın konumu) arasındaki fark, maliyetlerin kimin üzerinde kalacağını belirler.
3
Sipariş ve stoksuzluk maliyetlerindeki değişimi değerlendir.
Ağır ihale prosedürleri yerini otomatik HBYS bildirimlerine bıraktığı için birim sipariş verme maliyeti (kırtasiye, komisyon, zaman) dramatik şekilde düşer. Ancak stoksuzluk riski (hastaya müdahale edememe) doğası gereği hastanede kalır.
Diğer seçeneklerdeki çeldiricilerin (sipariş maliyetinin artacağı veya stoksuzluk maliyetinin firmaya geçeceği) yanlış olduğunu kanıtlamak için.

Key Concept

Stok Maliyeti Bileşenlerinin Ayrıştırılması ve Konsinye Stok Etkisi
Rate this question

Topics

Stok Maliyetleri (Elde Bulundurma, Sipariş, Stoksuzluk)

More questions from this topic