Question

Difficulty: Very hardGirişimci, Yönetici ve İşveren Kavramları

A.Ş. statüsünde kurulan bir teknoloji firmasında ana hissedar olan K, şirketin kuruluş aşamasında gerekli fiziki donanım, teknoloji ve finansal kaynakları tahsis ederek organizasyonu kurmuştur. K, kuruluş evresinin ardından yönetim kurulu başkanlığı görevinden ayrılarak şirketin tüm idari ve stratejik yönetimini profesyonel bir icra kurulu başkanı (CEO) olan L'ye devretmiştir. L, şirketin büyüme hedefleri doğrultusunda yeni bir yapay zekâ departmanı kurmuş ve bu departman için M ve N adlı uzmanlarla şirket adına iş sözleşmeleri imzalayarak onları istihdam etmiştir. Ancak L'nin aldığı yüksek riskli pazar genişleme kararı sonucunda şirket ciddi bir ticari zarara uğramıştır.

Bu vakadaki aktörlerin işletme bilimi ve temel kavramlar açısından değerlendirilmesine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Yatırım kararını bizzat alan ve şirketin pazar stratejisini belirleyen L, karar alma yetkisine sahip olması nedeniyle finansal risk üstlenme kriterini yerine getirmiş ve 'girişimci' vasfını aslen kazanmıştır.
  2. B
    L, M ve N adlı uzmanlarla iş sözleşmelerini doğrudan imzalayan kişi olduğu için, işletme hukukunda mutlak anlamda 'işveren' sıfatını kazanmış ve istihdamdan doğan tüm maddi yükümlülükleri şahsında toplamıştır.
  3. L, işletmenin sevk ve idaresini belirli bir ücret mukabilinde yürüten profesyonel bir 'yönetici' konumundadır ve kural olarak piyasa koşullarından kaynaklanan işletme zararlarını şahsi malvarlığından karşılama riski taşımaz.Answer
  4. D
    K'nin operasyonel yönetimden tamamen çekilmesi, onun işletme içerisindeki niteliğini salt 'dış çevre' unsuru olan bir bağımsız tedarikçiye dönüştürmüştür.
  5. E
    K'nin üretim faktörlerini bir araya getirirken katlandığı yegâne unsur finansal değerler olduğundan, işletme literatüründe K 'girişimci' olarak değil, sadece kredi veya borç sağlayan 'sermayedar' olarak nitelendirilir.

Answer

Doğru seçenek, L'nin profesyonel bir yönetici olduğunu ve işletmenin ticari zararlarını şahsi malvarlığıyla ödeme riskini taşımadığını belirten seçenektir.
Kavramsal olarak girişimci; üretim faktörlerini kâr amacı güderek ve zarar riskini göze alarak bir araya getiren kişidir (vakadaki K). Yönetici ise, ticari kâr ve zarar riski kendisine ait olmaksızın, belirli bir ücret karşılığında başkası (işveren/şirket) adına işletmeyi idare eden kişidir (vakadaki L). Dolayısıyla L'nin idari yetkilerini kullanarak aldığı yüksek riskli pazar genişleme kararından doğan saf ticari zarar, kural olarak L'nin şahsi malvarlığından tazmin edilemez; bu finansal külfet bütünüyle girişimci statüsündeki kurucu/hissedar K'ye ve tüzel kişiliğe aittir.

Step-by-Step Solution

1
Vakadaki aktörlerin yapısal tanımlarını belirleme
K girişimcidir ve sermaye sahibidir, L işletmeyi sevk ve idare eden profesyonel yöneticidir (işveren vekili), A.Ş. tüzel kişiliği ise hukuki anlamda asıl işverendir.
Sorumluluk ve ekonomik risk dağılımını analiz edebilmek için tarafların kavramsal sınırlarının net bir şekilde çizilmesi gerekir.
2
Girişimci ile yönetici arasındaki temel farkı değerlendirme
Girişimci ticari ve finansal kâr/zarar riskini doğrudan taşır; yönetici ise idari emek ve mesaisini önceden belirlenmiş bir ücret karşılığında sunar, piyasa riskinden doğan ticari zararı şahsi malvarlığıyla ödemekle yükümlü değildir.
Yöneticinin riskli ancak meşru sınırları aşmayan ticari kararları, zararla sonuçlansa dahi finansal riskin girişimciye ait olduğu gerçeğini değiştirmez.
3
İşveren ve işveren vekili ayrımını analiz etme
L, çalışanlarla sözleşme imzalarken kendi nam ve hesabına değil, tüzel kişilik (A.Ş.) hesabına hareket eder. Bu durum L'yi işveren değil, işveren vekili yapar.
Tüzel kişilik çatısı altındaki yapılarda asıl istihdam ilişkisi doğrudan şirketin tüzel kişiliği ile çalışanlar arasında kurulur.

Key Concept

Girişimci, Yönetici ve İşveren Arasındaki Hukuki ve Ekonomik Statü Farkları
Estimated Time:2m 30s
Rate this question