Question

Difficulty: Hardİç Verim Oranı (İVO) Yöntemi

Uluslararası bir madencilik şirketi, yeni bir cevher yatağının işletilmesi amacıyla birbirini dışlayan (alternatif) 'Açık Ocak' (Proje X) ve 'Kapalı Galeri' (Proje Y) projelerini değerlendirmektedir. Şirketin sermaye maliyeti %14\%14'tür. Projelerin finansal fizibilite analizi sonucunda aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

- Proje X (Açık Ocak): Net Bugünkü Değer (NBD) 850.000 TL850.000 \text{ TL}, İç Verim Oranı (İVO) %17\%17
- Proje Y (Kapalı Galeri): Net Bugünkü Değer (NBD) 600.000 TL600.000 \text{ TL}, İç Verim Oranı (İVO) %21\%21

Ayrıca, yasal mevzuat gereğince maden ömrünün son yılında yapılması zorunlu olan kapsamlı saha rehabilitasyon ve doğaya yeniden kazandırma harcamaları nedeniyle, Proje X'in net nakit akışlarının son yılda tekrar negatife dönmesi öngörülmektedir.

Sermaye bütçelemesi kuramına göre, bu projelerin değerlendirilmesi ve yöntemsel kısıtlar bağlamında aşağıdaki ifadelerden hangisi teorik olarak en doğrudur?

  1. A
    Birbirini dışlayan projelerin seçiminde NBD ile İVO arasında çelişki yaşandığında, yatırımın kârlılığını oransal olarak daha iyi yansıtan İVO yöntemine öncelik verilmeli ve firma değerini maksimize etmek için Proje Y tercih edilmelidir.
  2. B
    İVO, nakit girişlerinin gelecek değerini başlangıç yatırımına eşitleyen oran olduğundan, Proje X'in son yılındaki negatif nakit akışı bugünkü değer (iskonto) formülü yerine gelecek değer (bileşik faiz) formülü ile hesaplanarak hata giderilmelidir.
  3. C
    Proje X'in son yılındaki zorunlu rehabilitasyon harcaması, yatırımın sonunda işletme sermayesinin geri dönüşü ve hurda değer ile telafi edileceği varsayılarak NBD hesaplamasında son yıl nakit akışları dikkate alınmadan sadece pozitif akışlar üzerinden karar verilmelidir.
  4. Projelerin NBD'sini sıfıra eşitleyen iskonto oranı olarak tanımlanan İVO, Proje X'te nakit akış işaretinin birden fazla değişmesi nedeniyle birden çok değer (çoklu kök) alabilir; birbirini dışlayan projelerde firma değerini mutlak olarak artıran NBD yöntemine güvenilmeli ve Proje X seçilmelidir.Answer
  5. E
    Projelerin değerlendirilmesinde İVO hesaplaması doğrudan kasa hareketlerini gösteren nakit akım tablosu yerine, net işletme sermayesi değişimlerini gösteren fon akım tablosu verilerine dayandırılmalı ve Proje Y'nin dönemsel kârlılığı daha yüksek olduğundan bu proje seçilmelidir.

Answer

İVO'nun NBD'yi sıfıra eşitleyen iskonto oranı olduğunu, nakit akışlarındaki işaret değişimlerinin çoklu kök sorununa yol açtığını ve çelişki durumunda NBD yönteminin seçilmesi gerektiğini belirten ifade doğrudur.
Net Bugünkü Değer'i (NBD) sıfıra eşitleyen iskonto oranı olarak tanımlanan İç Verim Oranı (İVO), geleneksel nakit akışına sahip (sadece başlangıçta negatif, sonraki yıllarda pozitif) projelerde tek bir sonuç verir. Ancak Proje X (Açık Ocak) örneğinde olduğu gibi, projenin sonunda saha rehabilitasyonu gibi nedenlerle nakit akışlarının tekrar negatife dönmesi (nakit akış işaretinin birden fazla değişmesi), matematiksel olarak Descartes'ın işaret kuralı gereği birden fazla İVO değerinin (çoklu kök) ortaya çıkmasına neden olabilir. Ayrıca, NBD ve İVO yöntemleri birbirini dışlayan (alternatif) projelerde çelişkili sonuçlar verdiğinde, firma değerini mutlak olarak maksimize etme hedefine en uygun yöntem olan NBD tercih edilmelidir. Bu nedenlerle Proje X seçilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Projelerin NBD ve İVO değerleri arasındaki çelişkiyi tespit edin.
Proje X, NBD açısından daha üstünken (850.000>600.000850.000 > 600.000); Proje Y, İVO açısından daha üstündür (÷21>÷17\div 21 > \div 17).
Birbirini dışlayan projelerde hangi yöntemin firma değerini maksimize edeceğine karar vermek için NBD-İVO çelişkisi analiz edilmelidir.
2
Proje X'in nakit akış modelindeki anormalliği (işaret değişimini) teorik olarak değerlendirin.
Başlangıçta negatif olan nakit akışının yıllar içinde pozitif olup, son yılda (rehabilitasyon nedeniyle) tekrar negatife dönmesi, Descartes'ın İşaret Kuralı gereği birden fazla İVO değerinin (çoklu kök sorunu) hesaplanabilmesine neden olur.
Geleneksel olmayan nakit akışları İVO yönteminin en büyük kısıtlarından biridir ve bu yöntemin güvenilirliğini zedeler.
3
Sermaye bütçelemesi kuralları çerçevesinde nihai kararı verin.
Hem çoklu İVO sorunu potansiyeli hem de projelerin birbirini dışlaması (mutlak katkının önemli olması) sebebiyle, firma değerini en çok artıran yöntem olan NBD temel alınarak Proje X seçilmelidir.
Birbirini dışlayan yatırımlarda hissedar varlığını maksimize eden mutlak değer ölçütü NBD'dir.

Key Concept

Sermaye Bütçelemesinde NBD ve İVO Çelişkisi ile Çoklu İVO (Multiple IRR) Sorunu
Rate this question