Bir kamu üniversitesi hastanesi başhekimliği, yıllık toplam TL bütçe ayrılan tıbbi sarf malzemeleri deposunda etkin bir maliyet kontrolü sağlamak amacıyla Pareto Prensibine (80/20 kuralı) dayalı ABC analizi çalışması yaptırmıştır. İnceleme sonucunda, depodaki toplam farklı stok kalemi aşağıdaki tabloda gösterildiği gibi üç gruba ayrılmıştır:
| Grup Kodu | Stok Çeşidi Sayısı | Yıllık Toplam Kullanım Değeri (TL) |
|---|---|---|
| I. Grup | 1.500 | 38.500.000 |
| II. Grup | 3.000 | 9.000.000 |
| III. Grup | 5.500 | 2.500.000 |
Hastane yönetiminin, bu analiz sonuçlarına dayanarak geliştireceği envanter kontrol politikalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?
- Yıllık kullanım değeri toplam bütçenin %77'sini oluşturan I. Grup, A sınıfı stok kalemlerini temsil eder; bu grupta sürekli gözden geçirme (Q) sistemi kullanılmalı, emniyet stokları düşük tutulmalı ve tedarikçi teslimat performansları sıkı biçimde izlenmelidir.Answer
- BToplam stok çeşidinin %55'ini oluşturan III. Grup (C sınıfı) malzemelerin depoda miktar olarak çok fazla yer kaplaması nedeniyle, elde bulundurma maliyetlerini düşürmek için sipariş verme sıklığı artırılmalı ve çok küçük partiler halinde tedarik edilmelidir.
- CKullanım değeri bütçenin büyük kısmını oluşturan I. Grup A sınıfı kalemlerde tedarik riskini sıfıra indirmek için emniyet stokları en yüksek seviyede tutulmalı ve çift kutu (two-bin) gibi basit görsel stok kontrol yöntemleri benimsenmelidir.
- DII. Grup (B sınıfı) malzemelerin tamamı, hastane operasyonlarında bağımlı talep yapısına sahip kabul edilerek, bu kalemlerin tedariki stok seviyelerine göre değil, yalnızca Malzeme İhtiyaç Planlaması (MRP) yaklaşımıyla yürütülmelidir.
- EIII. Grup (C sınıfı) malzemeler için Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) hesaplanırken, bu ürünlerin yıllık toplam kullanım değerleri (bütçe payları) çok düşük olduğundan, formüldeki elde bulundurma maliyeti oranı birim fiyata çarpılmadan doğrudan işleme alınmalıdır.
Answer
Doğru ifade, I. Grubun A sınıfı kalemler olduğunu ve bu grupta emniyet stoklarının düşük tutularak sürekli gözden geçirme (Q) sistemiyle sıkı tedarikçi kontrolü yapılması gerektiğini belirten seçenektir.
Verilen verilere göre I. Grup, kalem sayısının %15'ini oluşturmasına rağmen yıllık kullanım değerinin %77'sini oluşturmaktadır ve bu oranlar Pareto Prensibine göre tam olarak 'A Sınıfı' profiline karşılık gelmektedir. A sınıfı malzemeler için uygulanan evrensel kural; sermaye maliyetini düşürmek için emniyet stoklarını minimumda tutmak, malzemeleri sürekli gözden geçirme (Q) sistemiyle yakından izlemek ve kayıt doğruluğunu en üst seviyede sağlamaktır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
ABC Analizinde Stok Sınıflarının Özellikleri ve Uygulanan Yönetim Politikaları