Geniş bir ürün yelpazesine sahip bir dayanıklı tüketim malları (beyaz eşya) üreticisi, stok kontrol süreçlerini optimize etmek amacıyla binlerce kalemden oluşan hammadde ve parça stokları üzerinde ABC analizi gerçekleştirmiştir. Yönetim, her bir stok sınıfının (A, B ve C) taşıdığı değer ve risk profiline uygun olarak yeni stok politikaları belirleme kararı almıştır.
Buna göre, işletme yönetiminin stok sınıfları için belirleyebileceği aşağıdaki politikalardan hangisi ABC analizi felsefesiyle ve temel stok yönetimi ilkeleriyle çelişmektedir?
- C sınıfı stok kalemlerinde elde bulundurma maliyetini en aza indirmek amacıyla, emniyet stoku seviyelerinin sıfıra yakın tutulması ve tedarikin çok sık aralıklarla küçük partiler hâlinde gerçekleştirilmesi.Answer
- BA sınıfı stok kalemleri için yüksek bağlanan sermayeyi azaltmak adına güvenlik stoku seviyelerinin düşük tutularak, bu kalemlerin tedarikinin sık ve küçük partiler hâlinde yakından izlenerek yapılması.
- CC sınıfı kalemlerin yönetiminde idari sipariş maliyetlerini düşürmek amacıyla, detaylı sayısal kayıtlar yerine çift kutu (two-bin) gibi basit ve görsel stok kontrol sistemlerinin kullanılması.
- DA sınıfı stok kalemlerinin kayıt doğruluğunu ve fiziksel güvenliğini sağlamak için, döngüsel sayım (cycle counting) işleminin diğer stok sınıflarına kıyasla çok daha kısa aralıklarla gerçekleştirilmesi.
- EB sınıfı kalemler için yönetimsel çabayı ve maliyeti dengelemek adına, anlık kontrol yerine periyodik gözden geçirme sisteminin tercih edilmesi ve dalgalanmalara karşı orta düzeyde emniyet stoku bulundurulması.
Answer
C sınıfı stok kalemlerinde emniyet stoku seviyelerinin sıfıra yakın tutulması ve tedarikin çok sık aralıklarla küçük partiler hâlinde gerçekleştirilmesi politikasını ifade eden seçenek temel ilkelere aykırıdır.
ABC analizinin temel felsefesi gereği, farklı değere sahip stok gruplarına farklı yönetim eforu harcanmalıdır. C sınıfı kalemler, işletmedeki toplam stok kalemlerinin miktar olarak büyük bir kısmını (genellikle %50-60) oluştursa da, değer olarak çok küçük bir paya (genellikle %5-10) sahiptir. Birim değerleri çok düşük olduğu için (örneğin civata, conta), fazla stok bulundurmanın finansal yükü (elde bulundurma maliyeti) neredeyse yoktur. Buna karşın, düşük değerli bu kalemler için sürekli sipariş açmak, onaylatmak ve irsaliye takip etmek çok yüksek idari (sipariş) maliyetlere yol açar. Ayrıca bu basit parçaların stokta kalmaması tüm üretim hattını durdurabileceğinden stoksuzluk riskleri dolaylı yoldan çok büyüktür. Bu yüzden C sınıfı kalemler büyük partiler halinde, seyrek aralıklarla sipariş edilmeli ve yüksek güvenlik stoklarıyla korunmalıdır. Emniyet stokunu sıfıra yakın tutup sık sipariş vermek ABC yaklaşımının ruhuyla tamamen çelişir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
ABC analizinde stok sınıflarına (A, B, C) özgü olarak uygulanan stok kontrol sıklığı, güvenlik stoku seviyeleri ve yönetimsel esneklik politikalarının birbirleriyle olan ilişkisi.