Question

Difficulty: Very hardÜretim Sistemlerinin Sınıflandırılması ve Özellikleri

Geleneksel olarak tamamen müşteriye özel spesifikasyonlarla, tek seferlik ve yerinde kurulum gerektiren devasa endüstriyel iklimlendirme projeleri yürüten bir firma, pazar payını artırmak amacıyla stratejik bir dönüşüm kararı almıştır. Yeni strateji doğrultusunda, iklimlendirme ünitelerinin ana gövde ve kompresör gibi alt modülleri standartlaştırılmış ve belirli büyüklükteki gruplar hâlinde periyodik olarak üretilmeye başlanmıştır. Ancak bu standartlaşma hamlesinin ardından firma yönetim raporlarında; fabrika içindeki malzeme taşıma mesafelerinin aşırı uzadığı, iş istasyonları arasında biriken devasa yarı mamul (WIP) stoklarının alanı tıkadığı ve genel amaçlı tezgâhlarda yapılan sürekli hazırlık (setup) işlemlerinin birim maliyetleri hedeflenenin aksine dramatik şekilde yükselttiği vurgulanmıştır.

Ürün-Süreç Matrisi (Hayes-Wheelwright) ve üretim sistemlerinin karakteristik özellikleri dikkate alındığında, firmanın yaşadığı bu operasyonel krizin temel nedeni ve geçiş yapmaya çalıştığı üretim sistemi sınıflandırması aşağıdakilerin hangisinde en doğru ifade edilmiştir?

  1. Firmanın 'proje tipi' üretimden 'parti (yığın)' üretimine geçiş yaparken, üretim altyapısını (sürece göre yerleşim ve genel amaçlı makineler) bu yeni hacim-çeşitlilik profiline uyumlu hâle getirememesi.Answer
  2. B
    Mevcut 'sürekli (akış)' üretim modelinden 'kitle' üretimine geçilmesi ve bu süreçte özel amaçlı tezgâhların esneklik kaybı yaratarak kapasite darboğazlarına yol açması.
  3. C
    Standartlaşma hamlesiyle eşzamanlı olarak 'ürüne göre' tesis yerleşimine geçilmesinin, yüksek vasıflı işgücünün adaptasyonunu zorlaştırması ve süreç etkinliğini bozması.
  4. D
    Alt modüllerin 'bağımsız talep' karakteristiği kazanmasına rağmen, işletmenin geleneksel olarak Ana Üretim Programı (MPS) yerine Malzeme İhtiyaç Planlaması (MRP) kullanmakta ısrar etmesi.
  5. E
    'Kitle (mass)' üretim sisteminden 'siparişe göre' üretime geçişte yaşanan zorluklar nedeniyle, itme (push) tabanlı stok yönetiminin fabrika içi malzeme akışını tıkaması.

Answer

Firmanın proje tipi üretimden parti (yığın) üretimine geçiş yapması, ancak sürece göre yerleşim ve genel amaçlı makine parkuru gibi altyapı unsurlarının bu yeni üretim yapısıyla operasyonel olarak uyumsuz kalmasıdır.
Doğru yanıt, Hayes-Wheelwright Ürün-Süreç Matrisi bağlamında firmanın çapraz geçişini ve yaşadığı darboğazı en iyi açıklayan seçenektir. Firma, düşük hacim-yüksek çeşitlilik barındıran 'Proje Tipi' üretimden, hacmin biraz daha arttığı ve çeşitliliğin kısmen azaldığı 'Parti (Batch)' tipi üretime geçiş kararı almıştır. Ancak, matris teorisine göre ürün standartlaşırken üretim sürecinin de buna paralel olarak daha kesintisiz hatlara (hücresel veya ürüne göre yerleşime) kayması gerekir. Metinde bahsedilen yüksek yarı mamul stokları ve karmaşık malzeme rotaları, firmanın fiziksel olarak hâlâ 'sürece göre (atölye tipi)' yerleşimde kaldığını ve genel amaçlı tezgâhların uzun setup süreleriyle yeni üretim hedefine ayak uyduramadığını, dolayısıyla matrisin köşegeninden uzaklaşarak operasyonel uyumsuzluk yaşadığını kanıtlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
İşletmenin başlangıçtaki üretim sistemini analiz etme
Başlangıçta 'tamamen müşteriye özel, tek seferlik ve yerinde kurulum gerektiren projeler' yapıldığı için sistem 'Proje Tipi' üretimdir.
Başlangıç noktasını belirlemek, stratejik değişimin yönünü anlamak için şarttır.
2
İşletmenin geçiş yaptığı yeni üretim sistemini belirleme
Alt modüllerin 'standartlaştırılarak belirli büyüklükteki gruplar hâlinde periyodik olarak' üretilmesi, 'Parti (Batch)' tipi üretime geçildiğini gösterir.
Stratejik kararın üretim sistemlerindeki karşılığını (sınıflandırmayı) tespit etmek gerekir.
3
Yaşanan operasyonel sorunların kök nedenini (Hayes-Wheelwright matrisine göre) değerlendirme
Uzun taşıma mesafeleri, yüksek yarı mamul (WIP) stoku ve yüksek setup süreleri, üretim sürecinin esnek yapısını ('sürece göre yerleşim' ve 'genel amaçlı makineler') koruduğunu gösterir. Ürün standartlaşırken sürecin standartlaşamaması matriste uyumsuzluk bölgesine düşüldüğünü kanıtlar.
Sistemler arası geçişte fiziksel altyapının (süreç tipi) ürün tipiyle eşleşmemesi krizin asıl nedenidir.

Key Concept

Üretim Sistemlerinin Sınıflandırılması ve Ürün-Süreç Matrisi
Rate this question