Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) Taşımacılık A.Ş.'ye ait bir yüksek hızlı tren (YHT) ana bakım merkezinde, stokta tutulan binlerce farklı yedek parça ve sarf malzemesi, Pareto prensibi ('önemli azınlık' kuralı) temel alınarak ABC analizine göre sınıflandırılmıştır. Bu sınıflandırma sonucunda, stok kalemleri yıllık kullanım değerlerine göre A, B ve C gruplarına ayrılmıştır.
Bu bakım merkezinde uygulanan stok kontrol politikaları ve ABC sınıflandırma mantığıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A sınıfı malzemelerde sermaye bağlama maliyetini minimize etmek için sıkı bir stok kontrolü ve düşük güvenlik stoğu uygulanırken, C sınıfı malzemelerde esnek kontrol tercih edilerek bol güvenlik stoğu tutulabilir.Answer
- BC sınıfı malzemeler toplam stok değerinin en büyük kısmını oluşturduğundan, bu kalemlerde sürekli gözden geçirme sistemi uygulanmalı ve siparişler çok sıkı takip edilmelidir.
- CABC analizinde malzemelerin sınıflandırılması yapılırken yalnızca kalemlerin birim fiyatları dikkate alınır, yıllık talep miktarları hesaplamaya dâhil edilmez.
- DA sınıfı malzemelerin elde bulundurma maliyetlerinin işletmeye etkisi çok düşük olduğu için, tedarik kesintilerine karşı bu kalemlerde maksimum seviyede güvenlik stoğu tutulması önerilir.
- EPareto prensibindeki 'önemli azınlık' kavramı B sınıfı malzemeleri temsil ettiği için, üst yönetimin zamanının büyük bir bölümünü yalnızca bu ara grubun kontrolüne ayırması gerekir.
Answer
A sınıfı malzemelerde sermaye bağlama maliyetini minimize etmek için sıkı bir stok kontrolü ve düşük güvenlik stoğu uygulanırken, C sınıfı malzemelerde esnek kontrol tercih edilerek bol güvenlik stoğu tutulabilir.
ABC stok analizinin temel felsefesi, farklı değerdeki malzemelere farklı yönetim çabası harcamaktır. A sınıfı malzemeler yıllık kullanım değeri açısından çok yüksek paya (%75-80) sahip olduklarından, işletme sermayesini korumak için sıkı bir şekilde (sürekli) kontrol edilir ve elde bulundurma maliyetlerini minimize etmek adına güvenlik stokları düşük seviyede tutulur. C sınıfı malzemeler ise parasal değer açısından çok düşük (%5-10), miktar olarak çok yüksek paya sahiptir. Bu sebeple C sınıfında stok takibine harcanan idari maliyetleri kısmak için periyodik ve esnek kontrol uygulanır; ayrıca bu malzemeler çok ucuz oldukları için üretim kesintisi riskini sıfıra indirmek maksadıyla daha yüksek oranlarda güvenlik stoğu rahatlıkla bulundurulabilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
ABC Stok Sınıflandırmasında Yönetim Politikaları ve Güvenlik Stoğu Kararları