Question

Difficulty: HardÖrgütleme Süreci ve Temel İlkeleri

Ulusal Enerji Altyapı Kurumunda "Kalite ve Güvenlik Standartları Daire Başkanlığı", kuruluş mevzuatına göre yalnızca üst yönetime teknik araştırmalar yapmak, raporlar hazırlamak ve standartlar konusunda tavsiyelerde bulunmakla görevlendirilmiştir. Ancak son yıllarda sahada yaşanan kritik altyapı arızalarının artması üzerine kurumun çalışma yönetmeliğinde bir değişikliğe gidilmiştir. Yeni düzenlemeyle birlikte bu daire başkanlığına; sahada çalışan bölge müdürlüklerine bağlı teknik personeli güvenlik standartları açısından doğrudan denetleme ve kritik bir ihlal tespit ettiği anda hiyerarşik amir konumundaki bölge müdürlerini atlayarak personele anında "işi durdurma" talimatı verme yetkisi tanınmıştır.

Bu vaka, örgütleme süreci ve temel ilkeleri bağlamında değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Başlangıçta kurmay yetkiye sahip olan birime fonksiyonel yetki tanınmıştır ve bu durum emir-komuta birliği ilkesini zedeleyebilecek bir risk taşımaktadır.Answer
  2. B
    Kurmay yetki tamamen emir-komuta yetkisine dönüştürülmüş olup, hiyerarşik yapı (skaler ilke) kurum genelinde daha da güçlendirilmiştir.
  3. C
    Kurumda coğrafi temele göre bölümlere ayırma sisteminden vazgeçilmiş, doğrudan uzmanlaşmaya dayalı fonksiyonel bölümlendirmeye geçilmiştir.
  4. D
    İstisnalarla yönetim ilkesi gereği komuta yetkisi alt kademelere devredilmiş ve yetki-sorumluluk denkliği ilkesi tam olarak güvence altına alınmıştır.
  5. E
    Komuta birliği ilkesi gereğince astların birden fazla üstten emir alması yasal zemine oturtulmuş ve yönetim alanı (kontrol alanı) daraltılmıştır.

Answer

Doğru seçenek, danışmanlık görevi yürüten birime uzmanlık alanı dahilinde doğrudan müdahale hakkı verilmesinin fonksiyonel yetki tesisi olduğunu ve bunun emir-komuta birliği ilkesini tehdit ettiğini belirten ifadedir.
Vakada anlatılan durum tam olarak 'kurmay' bir birimin 'fonksiyonel' yetkiyle donatılmasıdır. Kurmay birimler normal şartlarda icracı birimlere emir veremez, sadece tavsiyede bulunur. Ancak bu vakada, kalite ve güvenlik dairesine (kurmay birim), kendi uzmanlık alanıyla ilgili olarak sahadaki icracı personele doğrudan 'işi durdurma' talimatı verme yetkisi (fonksiyonel yetki) tanınmıştır. Sahadaki personel halihazırda bölge müdürüne bağlı olduğu için, fonksiyonel yetkinin kullanılması personelin iki farklı kaynaktan emir almasına yol açacak, bu da klasik yönetim ilkelerinden olan 'Emir-Komuta Birliği'ni zedeleyebilecektir.

Step-by-Step Solution

1
Vakadaki Kalite ve Güvenlik Standartları Daire Başkanlığının ilk durumdaki yetki türünü tespit et.
Sadece danışmanlık, rapor hazırlama ve tavsiye verme görevi 'Kurmay Yetki' (Staff Authority) olarak tanımlanır.
Kurmay yetki, emir verme hakkı olmayan, uzmanlık ve destek sağlayan yetki türüdür.
2
Yönetmelik değişikliği sonrası elde edilen yeni yetki türünü analiz et.
Kendi komuta zincirinde olmayan sahadaki personele, sadece kendi uzmanlık alanıyla (güvenlik) sınırlı olmak üzere doğrudan 'işi durdurma' emri verebilmesi 'Fonksiyonel Yetki'dir.
Fonksiyonel yetki, bir uzmanın veya yöneticinin kendi bölümü dışındaki personele belirli bir uzmanlık konusunda emir verebilme hakkıdır.
3
Bu yeni durumun hangi klasik örgütleme ilkesini etkilediğini değerlendir.
Sahadaki personel normalde Bölge Müdürüne (komuta amiri) bağlıyken, artık güvenlik konusunda Daire Başkanlığından da emir alacaktır. Bu çift emir kaynağı, 'Emir-Komuta Birliği' ilkesini zedeler.
Emir-komuta birliği, her astın yalnızca tek bir amirden emir almasını gerektirir.

Key Concept

Yetki Türleri (Kurmay, Komuta, Fonksiyonel) ve Emir-Komuta Birliği İlkesi
Estimated Time:2m 0s
Rate this question