Examkin

Fiziksel Dağıtım (Lojistik) Yönetimi

4 questions

Question 1Question →

Bir işletmenin lojistik departmanı, maliyetleri en aza indirmek amacıyla sevkiyatlarında hızlı karayolu taşımacılığı yerine daha yavaş ancak daha ucuz olan demir yolu taşımacılığına geçme kararı almıştır. Bu değişiklik sonucunda işletmenin birim taşıma maliyetlerinde belirgin bir düşüş sağlanmıştır. Ancak uzayan transit süreleri nedeniyle tedarik zincirinde kopukluk olmaması için daha yüksek miktarlarda güvenlik stoku bulundurulması gerekmiş, bunun sonucunda da depolama ve stok elde tutma maliyetleri hızla artmıştır. Ortaya çıkan son durumda, işletmenin lojistik faaliyetlerindeki genel gider toplamı önceki döneme göre daha yüksek bir seviyeye ulaşmıştır.

Bu duruma göre, işletmenin fiziksel dağıtım (lojistik) yönetiminde yaptığı temel hata aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Lojistik faaliyetlerin birbiriyle olan ödünleşme (trade-off) ilişkisini değerlendirmeden "toplam maliyet yaklaşımını" ihmal etmesi

Answer

İşletme, taşıma ve stoklama maliyetleri arasındaki karşılıklı etkiyi hesaba katmayarak lojistik sisteminin bütünsel maliyetini optimize etmeyi öngören 'toplam maliyet yaklaşımını' göz ardı etmiştir.
Doğru yanıt, fiziksel dağıtım fonksiyonlarının birbirinden bağımsız çalışmadığını vurgulayan toplam maliyet yaklaşımını temel almaktadır. Toplam maliyet yaklaşımında amaç, ulaştırma, depolama, stok tutma ve sipariş işleme gibi maliyet kalemlerinin ayrı ayrı minimize edilmesi değil, bunların toplamından oluşan sistem maliyetinin en düşük seviyeye çekilmesidir. Olayda taşıma maliyeti azalırken stok maliyeti çok daha fazla artmış ve ödünleşme kuralı göz ardı edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Metinde verilen yöneticilik kararını ve sonuçlarını analiz etmek
Taşıma maliyetinin düşürülmesi amacıyla ucuz ulaştırma türüne geçildiği, ancak bu hamlenin transit süreyi uzatarak stok elde tutma ve depolama maliyetlerini artırdığı görülmüştür.
Olayın finansal ve operasyonel kök nedenini belirlemek için sistemdeki etki-tepki sürecini anlamak gerekir.
2
Fiziksel dağıtım unsurları arasındaki kavramsal ilişkiyi kurmak
Sipariş işleme, taşıma, stok yönetimi ve depolama fonksiyonlarının birbirine bağımlı olduğu, birindeki tasarrufun diğerinde maliyet artışı yaratabileceği (ödünleşme / trade-off) tespit edilmiştir.
Lojistik kararların tek boyutlu değil, sistem boyutlu değerlendirilmesi gerektiğini kavramak.
3
Sistem düzeyindeki doğru yaklaşım modelini eşleştirmek
Tüm lojistik alt fonksiyonların maliyetlerinin toplanarak sistem maliyetinin minimize edilmesi 'Toplam Maliyet Yaklaşımı' ile ifade edilir.
İşletmenin yaşadığı genel gider artışının, parçayı bütünün önüne koyma hatasından kaynaklandığını teorik literatüre dayandırmak.

Key Concept

Fiziksel Dağıtımda Toplam Maliyet Yaklaşımı ve Ödünleşme
Question 2Question →

Tüketici elektroniği pazarında faaliyet gösteren çok uluslu bir şirket, ürettiği yüksek katma değerli ve teknolojik yaşam eğrisi kısa olan donanım parçalarını küresel pazarlara havayolu kargosuyla ulaştırmaktadır. Şirket yönetimi, salt navlun giderlerini optimize etmek maksadıyla uluslararası rotalarda daha yavaş ancak birim taşıma ücreti çok daha düşük olan denizyolu taşımacılığına geçiş yapmıştır. Yıl sonu finansal raporlarında, birim navlun giderlerinde %60'lık bir düşüş gözlemlenmesine karşın; işletmenin fiziksel dağıtım sistemini oluşturan faaliyetlerin bütününü kapsayan maliyetlerin (taşıma, depolama, stok bulundurma ve sipariş yönetimi) önceki döneme kıyasla ciddi oranda arttığı saptanmıştır.

Fiziksel dağıtım (lojistik) yönetimindeki 'toplam maliyet yaklaşımı' (total cost approach) çerçevesinde ele alındığında, navlun giderlerindeki bu radikal düşüşe rağmen sistemin genel maliyetinin artmasına yol açan temel etken aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Denizyolu taşımacılığının uzun transit süresinin yoldaki stok miktarını artırmasıyla birlikte, ürünlerin yüksek sermaye bağlama ve teknolojik eskime maliyetlerinin sağlanan taşıma tasarrufunu fazlasıyla aşması

Answer

Uzun transit sürelerinin boru hattı stoklarını artırması ve yüksek değerli ürünlerde bu durumun devasa bir stok bulundurma ile eskime maliyeti yaratarak taşıma tasarrufunu anlamsız kılmasıdır.
Lojistik yönetiminde toplam maliyet yaklaşımı, lojistik fonksiyonların birbiriyle entegre çalıştığını ve bir alandaki maliyeti minimize etme çabasının diğer bir alandaki maliyeti sıçratarak toplam sistem maliyetini artırabileceğini savunur. Soru metnindeki teknolojik ürünler hem yüksek değerlidir (yüksek sermaye bağlar) hem de hızla teknolojik eskimeye uğrar. Havayolundan denizyoluna geçildiğinde taşıma süresi haftalarca uzar. Bu yavaşlık, malların yolda bağlı kalmasına (boru hattı stoklarında devasa artış) ve talebi karşılayabilmek için depolarda yüksek emniyet stoku tutulmasına neden olur. Stok tutmanın ve ürünlerin gemideyken teknolojik ömrünü tüketmesinin yarattığı maliyet (elde bulundurma ve eskime maliyeti), taşıma ücretinden elde edilen tasarrufu misliyle aşarak işletmenin toplam lojistik maliyetini yükseltir.

Step-by-Step Solution

1
Lojistik toplam maliyet (total cost) yaklaşımının formülünü ve mantığını hatırlayın.
Toplam Lojistik Maliyet = Taşıma + Depolama + Stok Bulundurma + Sipariş İşleme.
Bir maliyet kalemindeki düşüşün, diğer bir kalemde artışa yol açabileceği (ödünleşme) kuralını uygulamak için gereklidir.
2
Soru metnindeki ürünün ve senaryonun özelliklerini analiz edin.
Ürün 'yüksek katma değerli' ve 'kısa yaşam eğrisine' sahiptir. Taşıma hızı düşmüş (denizyolu), navlun ucuzlamıştır.
Ürün özelliklerinin hangi lojistik maliyet kalemini en çok etkileyeceğini bulmak için gereklidir.
3
Taşıma hızının düşmesinin diğer maliyet kalemlerine etkisini sentezleyin.
Yavaş taşıma, ürünlerin yolda daha uzun süre kalmasına (boru hattı stok artışı) ve müşteri talebini karşılamak için depolarda daha fazla emniyet stoku tutulmasına neden olur.
Maliyetler arası ödünleşmeyi (trade-off) mekanizmasını kurmak için gereklidir.
4
Sonucu değerlendirin.
Yüksek değerli ve çabuk eskiyen ürünlerde stok bulundurma maliyeti (paranın zaman değeri ve eskime riski) çok yüksektir. Bu artış, navlundan edilen tasarrufu yok ederek toplam maliyeti artırmıştır.
Doğru seçeneği (A) teyit etmek için nihai bağlantıdır.

Key Concept

Fiziksel Dağıtımda Toplam Maliyet Yaklaşımı ve Faaliyetler Arası Ödünleşme (Trade-off)

Practice More

Fiziksel dağıtım maliyetlerini etkileyen diğer bir kavram olan 'Sipariş Döngü Süresi'ni ve bu sürenin kısaltılmasının hangi maliyetleri artırıp hangilerini azaltacağını inceleyiniz.

Alternative Method

Toplam lojistik maliyeti bir terazi gibi düşünebilirsiniz. Terazinin bir kefesinde 'Taşıma Maliyeti', diğer kefesinde 'Stok Bulundurma Maliyeti' vardır. Taşıma maliyeti ne kadar ucuzlarsa (hız düşerse), stok bulundurma maliyeti kefesi o kadar ağırlaşır.
Estimated Time:2m 0s
Question 3Question →

Ulusal çapta faaliyet gösteren bir perakende işletmesi, bölge depolarındaki stok bulundurma maliyetlerini en aza indirmek amacıyla tedarik planlamasında değişikliğe gitmiştir. İşletme, büyük partiler hâlinde standart nakliye araçlarıyla alım yapmak yerine, çok sık aralıklarla ve küçük partiler hâlinde ekspres taşıma yöntemlerini kullanmaya başlamıştır. Uygulama sonucunda işletmenin stok bulundurma ve depo yönetimi maliyetleri hedeflendiği gibi düşmüştür. Ancak artan sipariş işlem hacmi ve yüksek birim taşıma ücretleri nedeniyle, işletmenin katlandığı genel dağıtım bütçesi önceki döneme göre belirgin şekilde yükselmiştir.

Bu durumu fiziksel dağıtım (lojistik) yönetimi açısından en iyi açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Lojistik sisteminde bir maliyet kalemini en aza indirmeye çalışırken, diğer maliyetlerin artmasına neden olunması "toplam maliyet yaklaşımı"nın ihlal edildiğini gösterir.

Answer

Lojistik sisteminde bir maliyet kalemini en aza indirmeye çalışırken diğer maliyetlerin artmasına neden olunmasının 'toplam maliyet yaklaşımı'nın ihlal edildiğini belirten ifade.
Fiziksel dağıtım (lojistik) yönetiminin en temel prensiplerinden biri 'Toplam Maliyet Yaklaşımı'dır. Bu yaklaşıma göre; taşıma, stok bulundurma, depolama ve sipariş işleme maliyetleri birbirine bağımlıdır ve aralarında ödünleşme (trade-off) vardır. Örneğin stokları azaltmak taşıma masraflarını artırır. Başarılı bir lojistik yönetimi, bu kalemlerden sadece birini en aza indirmeyi değil, hedeflenen müşteri hizmet düzeyini sağlarken bu kalemlerin toplamından oluşan sistem maliyetini en aza indirmeyi amaçlar. Senaryodaki işletme, sadece stok maliyetini düşürmeye odaklanıp toplam lojistik bütçesinin artmasına neden olarak bu yaklaşımı ihlal etmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Senaryodaki değişimin maliyet kalemleri üzerindeki etkisini analiz et.
Stok bulundurma maliyetleri azalırken, taşıma ve sipariş işleme maliyetleri artmış, neticede toplam fiziksel dağıtım harcamaları yükselmiştir.
Lojistik kararlarının sistemsel sonuçlarını görebilmek için maliyetlerin nasıl değiştiğini belirlemek gerekir.
2
Bu maliyet değişiminin fiziksel dağıtım literatüründeki karşılığını tespit et.
Bu durum, lojistikteki 'ödünleşme' (trade-off) kavramı ile ilgilidir. Bir maliyet düşerken diğeri artar.
Sorunun çözüm anahtarı, taşıma ve stok maliyetleri arasındaki ters orantılı ilişkiyi tanımlamaktır.
3
İşletmenin yönetimsel hatasını ilgili temel yaklaşımla eşleştir.
Lojistikte amaç tek tek maliyetleri değil, tüm sistemin maliyetini (Toplam Maliyet) minimize etmektir. Toplam bütçenin artması, Toplam Maliyet Yaklaşımı'nın dikkate alınmadığını kanıtlar.
İşletmenin hedefi optimizasyon iken zarara uğraması, bütüncül bakış açısından yoksun olduğunu gösterir.

Key Concept

Fiziksel Dağıtımda Toplam Maliyet Yaklaşımı
Question 4Question →

Bir işletme, fiziksel dağıtım kararlarını alırken sadece taşıma veya sadece depolama maliyetlerini tek başına en aza indirmek yerine, birbirleriyle etkileşim hâlinde olan tüm lojistik maliyetlerin (taşıma, depolama, stok bulundurma, sipariş işleme vb.) genel toplamını en düşük seviyeye çekmeyi hedeflemektedir. Örneğin, taşıma giderlerini düşürmek için daha yavaş bir taşıma aracı seçmenin; güvenlik stoku ve ürün bozulma maliyetlerini, taşıma tasarrufundan çok daha fazla artıracağını hesaplamış ve maliyetli olmasına rağmen mevcut hızlı taşıma sisteminde kalmaya karar vermiştir.

Buna göre, işletmenin lojistik sistemini planlarken dayandığı bu temel fiziksel dağıtım ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Toplam Maliyet Yaklaşımı

Answer

Doğru seçenek Toplam Maliyet Yaklaşımı'dır.
Doğru yanıt olan Toplam Maliyet Yaklaşımı, fiziksel dağıtım sisteminde taşıma, depolama, stok bulundurma ve sipariş işleme gibi maliyetlerin birbiriyle ters yönlü etkileşim (ödünleşme) içinde olduğunu savunur. Taşıma maliyetini düşürmek için yavaş araç seçimi, daha fazla güvenlik stoku tutulmasına ve stok maliyetlerinin fırlamasına neden olabilir. Bu yüzden amaç, herhangi bir lojistik faaliyetin maliyetini tek başına minimize etmek değil, tüm sistemin ortaya çıkardığı toplam maliyet yükünü en aza indirmektir.

Step-by-Step Solution

1
Senaryodaki temel problemi analiz etme
İşletmenin taşıma, depolama ve stok maliyetleri arasındaki zıt yönlü ilişkiyi (ödünleşme/trade-off) fark ettiği görülür.
Sorunun odak noktasını kavramak için karar mekanizmasının mantığını anlamak gerekir.
2
Uygulanan çözüm yöntemini tanımlama
Tekil fonksiyonların (sadece taşıma) maliyetini düşürmek yerine, tüm alt maliyetlerin toplamını en aza indiren seçeneğin tercih edildiği belirlenir.
Kararın hangi lojistik ilkesine dayandığını kavramsal olarak eşleştirebilmek için yöntemin adı belirlenmelidir.
3
Kavramsal eşleştirme yapma
Birbiriyle etkileşimli lojistik maliyet kalemlerinin bütüncül olarak minimize edilmesi durumu, pazarlama disiplininde 'Toplam Maliyet Yaklaşımı' olarak tanımlanır.
Teorik bilginin uygulamadaki yansıması sonucunda doğru kavrama ulaşılır.

Key Concept

Fiziksel Dağıtımda Toplam Maliyet Yaklaşımı
Fiziksel Dağıtım (Lojistik) Yönetimi Practice Questions — KPSS İşletme | Examkin