İşletme Çevresi

Küresel çapta faaliyet gösteren bir lojistik firmasının stratejik planlama komitesi, işletmenin performansını etkileyen çevresel faktörleri 'yönetim tarafından doğrudan kontrol edilebilenler' ve 'sadece etkilenebilen veya uyum sağlanabilenler' olarak iki ana gruba ayırmıştır. Komite başkanı, piyasadaki ani dalgalanmalara karşı hızlı reaksiyon verebilmek amacıyla, öncelikle yönetimin doğrudan kontrol alanında bulunan unsurların esnekliğinin artırılması gerektiğini vurgulamıştır.

Bu stratejik yaklaşıma göre, komitenin esnekliğini artırmayı hedeflediği iç çevre unsurları arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?

Bir üretim işletmesinin periyodik yönetim kurulu toplantısında, genel müdür işletmenin mevcut durumunu değerlendirirken şu ifadeleri kullanmıştır:

I. "Üretim hattımızdaki mevcut otomasyon teknolojisi, birim maliyetlerimizi düşürerek operasyonel esnekliğimizi artırmaktadır."
II. "Hammadde temin ettiğimiz ana tedarikçinin lojistik ağında yaşanan darboğazlar, teslimat sürelerimizi uzatmaktadır."
III. "İşyerimizde örgütlü bulunan sendika ile yürütülen toplu iş sözleşmesi görüşmelerindeki uyuşmazlık, üretim planlarımızı riske atmaktadır."
IV. "Çalışanlarımızın benimsediği katılımcı kurum kültürü, kriz anlarında hızlı problem çözme yeteneğimize olumlu yansımaktadır."
V. "Sektörümüze yönelik yürürlüğe giren yeni çevre mevzuatı, atık yönetimi bütçemizi revize etmemizi gerektirecektir."

İşletme çevresinin sınıflandırılması dikkate alındığında, genel müdürün ifadelerinden hangileri işletmenin iç çevre unsurlarına yönelik bir değerlendirme içermektedir?

Eğitim teknolojileri alanında faaliyet gösteren bir anonim şirket, stratejik risk haritasını güncellemektedir. Risk komitesi tarafından yapılan analiz toplantısında, işletmenin faaliyetlerini etkileyebilecek çeşitli çevresel riskler ve gelişmeler sınıflandırılarak değerlendirilmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi işletmenin doğrudan "mikro (yakın) çevresinde" meydana gelen bir gelişmeye örnek olarak gösterilebilir?

Türkiye'de faaliyet gösteren bir işletme yöneticisi, bir sonraki yılın stratejik bütçe planlarını hazırlarken dış çevredeki fırsat ve tehditleri sistematik olarak analiz etmektedir. Yönetici, bu analiz sürecinde işletmenin kontrolü dışında gelişen ancak maliyetleri doğrudan etkileyen makro (genel) çevrenin "ekonomik etkenlerine" özel bir önem atfetmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi yöneticinin makro çevredeki ekonomik etkenler kapsamında inceleyeceği unsurlardan biridir?

Yatırım danışmanlığı ve portföy yönetimi hizmeti sunan bir finans kuruluşu, önceki yıllarda ağırlıklı olarak yüksek getiri potansiyeli taşıyan geleneksel yatırım araçlarına odaklanmıştır. Ancak son dönemde yapılan araştırmalar, yeni nesil yatırımcı profilinin salt maddi getiri beklentisinden uzaklaştığını; yatırımlarının toplumsal cinsiyet eşitliğini destekleyen, insan haklarına saygılı ve adil ticaret (fair trade) ilkelerini benimseyen projelere yönlendirilmesini talep eden yeni bir yaşam felsefesinin toplumda yaygınlaştığını ortaya koymuştur. Kuruluş, bu beklentilere uyum sağlamak amacıyla "Sosyal Etki ve Değer Odaklı Yatırım Fonları"nı piyasaya sürmüştür.

Bu finans kuruluşunun stratejik ürün dönüşümüne yön veren ve toplumun inanç, tutum ve ahlaki değerlerindeki değişimi ifade eden makro çevre unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

Bir işletmenin stratejik planlama toplantısında, şirketin faaliyetlerini etkileyen dış çevre unsurlarına ilişkin aşağıdaki tespitler yapılmıştır:

I. Merkez Bankasının uyguladığı sıkı para politikası sonucunda ticari kredi faizlerinin ve genel finansman maliyetlerinin yüksek seviyelere ulaşması
II. Elektronik ticaretin düzenlenmesi hakkındaki kanunlarda yapılan güncellemelerle veri güvenliği standartlarının yasal olarak artırılması
III. Toplumda sağlıklı yaşam bilincinin gelişmesiyle tüketicilerin doğal ve katkısız ürünlere yönelik taleplerinin hızla yükselmesi
IV. Pazara yeni giren yabancı sermayeli güçlü bir firmanın agresif fiyatlandırma stratejisi izleyerek sektördeki pazar paylarını daraltma tehdidi oluşturması

İşletme yönetiminin yalnızca makro (genel) çevredeki ekonomik etkenlerin yaratacağı riskleri yönetmek amacıyla bir strateji geliştirmesi beklendiğinde, aşağıdakilerden hangisini uygulaması en doğru yaklaşımdır?

Küresel ölçekte faaliyet gösteren bir finansal teknoloji (fintek) şirketi, dijital cüzdan ve mikro ödeme hizmetlerini gelişmekte olan yeni bir pazara sunmaya hazırlanmaktadır. Şirketin üst yönetimi, pazar giriş stratejisini belirlemeden önce kapsamlı bir dış çevre analizi gerçekleştirmiştir. Analiz raporunda hedef pazarın dinamiklerine ilişkin çeşitli bulgulara yer verilmiştir.

Buna göre, analiz raporunda yer alan aşağıdaki bulgulardan hangisi işletmenin makro çevresindeki 'siyasi ve yasal etkenler' kapsamında değerlendirilir?

Kuzey Ege'de yolcu taşımacılığı yapan kurumsal bir denizcilik işletmesinin stratejik planlama komitesi, yıl sonu değerlendirme toplantısında işletmeyi etkileyen çeşitli gelişmeleri raporlamıştır.

İşletme çevresi kavramsal çerçevesi dikkate alındığında, bu raporlanan gelişmelerden hangisi doğrudan işletmenin mikro (yakın) çevre unsurlarında meydana gelen bir değişimi ifade etmektedir?

Otomotiv sektöründe faaliyet gösteren bir firma, yılın ikinci çeyreğinde satış hedeflerinin belirgin şekilde gerisinde kalmıştır. Yönetim kuruluna sunulan performans raporunda, satışlardaki bu düşüşün temel sebebi olarak; merkez bankasının uyguladığı daraltıcı para politikaları sonucunda taşıt kredisi faiz oranlarının yükselmesi ve artan enflasyonist baskıların tüketicilerin harcanabilir gelirini aşındırması gösterilmiştir.

Buna göre, söz konusu firmanın satışlarını doğrudan etkileyen bu faktörler, işletmenin faaliyet gösterdiği makro (genel) çevrenin hangi alt unsuru kapsamında değerlendirilir?

Bir ambalaj üretim işletmesi, yıllık stratejik planlama toplantısında karşı karşıya olduğu çevresel faktörleri analiz etmektedir. Yönetim kurulu, işletmenin performansını doğrudan etkileyen ve karşılıklı etkileşim içinde bulunulan "mikro (yakın) çevre" unsurlarındaki değişimlere birinci derecede öncelik verme kararı almıştır.

Buna göre, yönetim kurulunun aşağıdaki gruplardan hangisiyle ilgili gelişmelere öncelik vermesi, işletmenin mikro (yakın) çevre analizine odaklandığını gösterir?

Ulusal düzeyde faaliyet gösteren bir zincir market işletmesi, perakende sektöründeki konumunu güçlendirmek amacıyla çevresel faktörleri analiz etmektedir. Yönetim kurulu; işletmenin sınırları dışında yer alan ancak günlük faaliyetlerini, tedarik ve hizmet sunum sürecini doğrudan etkileyen grupları mercek altına almıştır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi, işletmenin analiz ettiği bu 'mikro (yakın) çevre' unsurlarına örnek olarak gösterilebilir?

İşletmeler; faaliyetlerini sürdürdükleri makro (genel) çevre içinde yer alan ekonomik, politik-hukuki, sosyo-kültürel ve teknolojik dinamikleri sürekli olarak analiz etmek zorundadır. Makro çevre faktörleri birbirleriyle etkileşim hâlinde olsa da, her birinin işletme stratejileri üzerindeki etki mekanizması ve temel tetikleyicileri farklılık gösterir.

Buna göre, aşağıda verilen işletme kararlarından hangisi, makro çevrenin sosyo-kültürel etkenlerinde meydana gelen bir değişime uyum sağlama çabasına örnek olarak gösterilemez?

Dış çevre analizinde, bir olgunun işletme üzerindeki ekonomik etkileri ile o olgunun kaynağı olan makro çevre faktörü sıklıkla birbirine karıştırılabilmektedir. Örneğin, yeni bir yasal düzenleme işletmenin maliyetlerini doğrudan artırarak ekonomik bir sonuç doğursa da, stratejik analiz matrisinde ekonomik çevre değil, hukuki çevre unsuru olarak sınıflandırılmalıdır.

Buna göre, aşağıdaki dış çevre gelişmelerinden hangisi özünde makroekonomik sonuçlar yaratmasına karşın, temel niteliği ve kaynağı itibarıyla politik-hukuki (yasal) çevre etkenleri arasında yer almaktadır?

Uluslararası bir gayrimenkul geliştirme şirketi, yeni bir pazara giriş yapmadan önce kapsamlı bir dış çevre analizi (PESTLE vb.) hazırlamaktadır. Şirket yönetimi, hedef ülkedeki fırsat ve tehditleri sınıflandırırken; işsizlik oranlarının seyri, Gini katsayısı ile ölçülen gelir dağılımı ve kişi başına düşen harcanabilir gelir gibi verileri 'Makro (Genel) Çevre: Ekonomik Etkenler' başlığı altında toplamıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisinin de şirketin 'Ekonomik Etkenler' analizi kapsamında değerlendirilmesi gerekir?

Küresel ölçekte faaliyet gösteren bir tıbbi cihaz üreticisi, sektörde yapay zeka destekli teşhis algoritmalarının ve yeni nesil biyosensörlerin standart donanım haline gelmesi üzerine stratejik bir karar almıştır. Bu doğrultuda işletme, fiziksel olarak halen sorunsuz çalışan ancak eski veri mimarisine sahip olan üretim tesisini erken hurdaya ayırmak ve Ar-Ge yatırımlarını iki katına çıkarmak zorunda kalmıştır. Aksi takdirde, ürünlerinin pazarda işlevsel olarak demode (obsolescence) olacağı ve rekabet gücünün kaybolacağı raporlanmıştır.

Bu senaryoda, işletmeyi yapısal bir maliyet artışına ve üretim altyapısını yenilemeye zorlayan temel makro (genel) çevre unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

Küresel lojistik sektöründe faaliyet gösteren bir işletme, beş yıllık stratejik planını hazırlarken dış çevre koşullarını analiz etmektedir. Yöneticiler, işletmenin kontrolü dışında gelişen ancak faaliyetlerini derinden etkileyebilecek çeşitli unsurları raporlamıştır.

Aşağıdaki gelişmelerden hangisi, işletmenin dış çevre analizinde doğrudan "makro (genel) çevrenin teknolojik etkenleri" başlığı altında değerlendirilmelidir?