Bir tedarik zinciri analisti, deterministik talebe sahip bir kamu iştirakinin yıllık topla… — KPSS İstatistik

Bir tedarik zinciri analisti, deterministik talebe sahip bir kamu iştirakinin yıllık toplam envanter maliyetini ( $TIC$ ) optimize etmek için sistemdeki temel maliyet kalemlerini üç ana fonksiyon altında modellemiştir:

$f_1$ : Depolanan malzemelerin teknolojik değer kaybı, sermayenin fırsat maliyeti ve sigorta primleri toplamı.
$f_2$ : Hammadde yokluğu sebebiyle üretim bandının durmasından kaynaklanan atıl kapasite giderleri ve gecikme cezaları.
$f_3$ : Satın alma emirlerinin açılması, tedarikçi kalite onay süreçleri ve gümrükleme işlemlerinden doğan sabit idari giderler.

İşletme yönetimi, tedarik esnekliğini artırmak amacıyla her defasında verilen sipariş miktarını ( $Q$ ) optimum seviyenin altına çekerek, yıllık sipariş sıklığını ( $N$ ) planlanandan daha yüksek bir değere sabitleme kararı almıştır.

Bu maliyet fonksiyonlarının literatürdeki kavramsal karşılıkları ve alınan kararın $TIC$ bileşenleri üzerindeki teorik etkileri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

$f_1$ fonksiyonu 'elde bulundurma maliyeti'ni, $f_3$ ise 'sipariş maliyeti'ni temsil eder; sipariş sıklığının ( $N$ ) artırılması ortalama çevrim stoğunu düşüreceğinden yıllık toplam $f_1$ değerini azaltırken, yıllık toplam $f_3$ değerini artırır.Answer
B
$f_1$ 'sipariş maliyeti', $f_3$ ise 'elde bulundurma maliyeti' olarak tanımlanır; sipariş sıklığının artırılması her bir siparişin sabit maliyetini birim ürüne dağıtacağından toplam $f_1$ maliyetini düşürür.
C
$f_2$ fonksiyonu 'elde bulundurma maliyeti'nin bir alt bileşenidir ve sipariş sıklığının artırılmasıyla tedarik riski yükseleceğinden, $f_2$ 'nin $TIC$ içindeki marjinal katkısı her durumda azalır.
D
$f_1$ ve $f_3$ fonksiyonları $TIC$ denkleminin temel bileşenleridir ve sipariş sıklığının ( $N$ ) artırılması, her iki maliyet kaleminin de yıllık toplam tutarını eşanlı olarak artırarak sistemin toplam maliyetini büyütür.
E
$f_3$ fonksiyonu literatürde 'elde bulundurma maliyeti' olarak sınıflandırılır; sipariş sıklığının artması depolama alanına giren parti sayısını artıracağından, $f_3$ 'ün yıllık toplam değeri sipariş sayısıyla orantılı olarak azalır.

Answer

Verilen fonksiyonlardan teknolojik değer kaybı ve sigorta primlerini içeren

f_1

elde bulundurma maliyeti; satın alma ve onay süreçlerini içeren

f_3

ise sipariş maliyetidir. Sipariş sıklığının (

N

) artırılması elde bulundurma maliyetini düşürürken, sipariş maliyetini artırır.

Soruda verilen fonksiyon tanımları incelendiğinde;

f_1

stoklanan ürünlerin sermaye, sigorta ve amortisman giderlerini içerdiğinden 'elde bulundurma maliyeti' sınıfındadır.

f_2

ürün yokluğu kaynaklı zararları ifade ettiğinden 'elde bulundurmama/yokluk maliyeti' sınıfındadır.

f_3

ise satın alma, gümrükleme ve onay gibi idari giderleri kapsadığından 'sipariş maliyeti' sınıfındadır. Bir sistemde sipariş sıklığı (

N

) artırıldığında, yani daha küçük partiler halinde daha sık sipariş verildiğinde; yıl içinde işleme alınan sipariş sayısı artacağı için yıllık toplam sipariş maliyeti (

f_3

) artış gösterir. Buna karşın, tek seferde depoya giren miktar azaldığından ortalama stok düzeyi düşer ve dolayısıyla yıllık toplam elde bulundurma maliyeti (

f_1

) azalır.

Step-by-Step Solution

Metinde verilen

f_1

f_2

f_3

maliyet fonksiyonlarının literatürdeki kavramsal karşılıklarını belirle.

f_1

: Elde bulundurma maliyeti (Holding cost),

f_2

: Elde bulundurmama / Yokluk maliyeti (Shortage cost),

f_3

: Sipariş maliyeti (Ordering cost).

Maliyet bileşenlerinin doğru sınıflandırılması, sistem dinamiklerinin analiz edilebilmesi için ön koşuldur.

Yıllık sipariş sıklığının (

N

) artırılması kararının stok davranışına etkisini analiz et.

Yıllık talep sabitken sipariş sıklığının (

N

) artırılması, her bir siparişte verilen miktarın (

Q

) düşürülmesi anlamına gelir. Bu da depoda tutulan ortalama stok düzeyini (

Q/2

) azaltır.

Sipariş miktarı ve sipariş sıklığı arasındaki ters orantılı ilişki, maliyetlerin yönünü belirler.

Ortalama stok düzeyindeki ve sipariş sayısındaki değişimin maliyet fonksiyonlarına (

f_1

f_3

) olan etkisini hesapla.

Sipariş sayısı (

N

) arttığı için yıllık toplam sipariş maliyeti (

f_3

) doğrusal olarak artar. Ortalama stok düzeyi azaldığı için yıllık toplam elde bulundurma maliyeti (

f_1

) azalır.

Toplam Envanter Maliyeti (TIC) optimizasyonunda elde bulundurma ve sipariş maliyetleri arasında temel bir ödünleşim (trade-off) ilişkisi vardır.

Key Concept

Envanter Maliyetlerinin Sınıflandırılması ve Ödünleşim (Trade-off) İlişkisi

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Topics

More questions from this topic