Question

Difficulty: MediumKitle Toplamının Tahmini ve Varyansı

Bir il sağlık müdürlüğü, il genelindeki aile sağlığı merkezlerinde (ASM) bulunan kullanılmamış aşı sayısının toplamını tahmin etmek istemektedir. Aile sağlığı merkezleri, hizmet kapasitelerine göre "A Tipi" ve "B Tipi" olmak üzere iki tabakaya ayrılmıştır. Bu tabakalara ilişkin kitle büyüklükleri (NhN_h), rastgele seçilen örneklem hacimleri (nhn_h), örneklem ortalamaları (yˉh\bar{y}_h) ve örneklem varyansları (sh2s_h^2) aşağıdaki tabloda verilmiştir:

TabakaNhN_hnhn_hyˉh\bar{y}_hsh2s_h^2
A Tipi4010150400
B Tipi1602050100

Buna göre, ildeki toplam kullanılmamış aşı sayısına ilişkin tahmin edicinin varyansı (V^(τ^st)\hat{V}(\hat{\tau}_{st})) kaçtır?

  1. A
    44
  2. B
    1.9001.900
  3. C
    14.00014.000
  4. 160.000160.000Answer
  5. E
    192.000192.000

Answer

İldeki toplam kullanılmamış aşı sayısına ilişkin tahmin edicinin varyansı 160.000160.000'dir.
Tabakalı rastgele örneklemede kitle toplamının varyansını tahmin etmek için her tabakanın varyans katkısı hesaplanır ve toplanır. Formül V^(τ^st)=Nh2(1nhNh)sh2nh\hat{V}(\hat{\tau}_{st}) = \sum N_h^2 (1 - \frac{n_h}{N_h}) \frac{s_h^2}{n_h} şeklindedir. A Tipi için bu değer 1600×0.75×40=48.0001600 \times 0.75 \times 40 = 48.000; B Tipi için 25600×0.875×5=112.00025600 \times 0.875 \times 5 = 112.000 olarak bulunur. Bu iki tabakanın katkılarının toplamı olan 160.000160.000, aranan toplam varyanstır.

Step-by-Step Solution

1
Tabakalı örneklemede kitle toplamının varyansı formülünü belirleme
V^(τ^st)=h=1LNh2(1fh)sh2nh\hat{V}(\hat{\tau}_{st}) = \sum_{h=1}^L N_h^2 (1 - f_h) \frac{s_h^2}{n_h} formülü kullanılacaktır. Burada fh=nhNhf_h = \frac{n_h}{N_h} örnekleme kesridir.
Kitle toplamı varyansını hesaplamak için tabaka büyüklükleri, örneklem hacimleri, tabaka varyansları ve SKD çarpanı birlikte değerlendirilmelidir.
2
A Tipi tabaka için varyans katkısını hesaplama
N1=40N_1=40, n1=10n_1=10 için f1=10/40=0.25f_1=10/40=0.25 ve SKD=0.75SKD=0.75'tir. Birinci tabakanın varyansa katkısı: 402×0.75×(400/10)=1600×0.75×40=48.00040^2 \times 0.75 \times (400/10) = 1600 \times 0.75 \times 40 = 48.000 bulunur.
Genel varyansa ulaşmak için öncelikle A Tipi tabakanın bireysel varyans katkısının hesaplanması gerekir.
3
B Tipi tabaka için varyans katkısını hesaplama
N2=160N_2=160, n2=20n_2=20 için f2=20/160=0.125f_2=20/160=0.125 ve SKD=0.875SKD=0.875'tir. İkinci tabakanın varyansa katkısı: 1602×0.875×(100/20)=25600×0.875×5=112.000160^2 \times 0.875 \times (100/20) = 25600 \times 0.875 \times 5 = 112.000 bulunur.
Genel varyansa ulaşmak için B Tipi tabakanın da bireysel varyans katkısının hesaplanması gerekir.
4
Tabaka katkılarını toplayarak kitle toplamı varyansını bulma
V^(τ^st)=48.000+112.000=160.000\hat{V}(\hat{\tau}_{st}) = 48.000 + 112.000 = 160.000 olarak elde edilir.
Tabakalar birbirinden bağımsız olarak oluşturulduğundan, tabaka varyansları toplanarak tüm kitle için tahmini toplam varyansa ulaşılır.

Key Concept

Tabakalı Rastgele Örneklemede Kitle Toplamının Tahmini ve Varyansı
Rate this question