Examkin

Question

Difficulty: EasyModel Varsayımları ve Toplanabilirlik

Rastgele Blok Tasarımı (RBT) modelinde, muamele ve blok faktörlerinin yanıt değişkeni üzerindeki etkilerinin bağımsız ve birbirine eklenen nitelikte olduğu varsayılır. Bu 'toplanabilirlik' (additivity) varsayımının ihlal edilip edilmediğini, yani faktörler arasında bir etkileşim bulunup bulunmadığını test etmek amacıyla kullanılan istatistiksel yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Tukey Toplanamazlık TestiAnswer
  2. B
    Levene Testi
  3. C
    Shapiro-Wilk Testi
  4. D
    Durbin-Watson Testi
  5. E
    Bartlett Testi

Answer

Toplanabilirlik varsayımını test eden yöntem Tukey Toplanamazlık Testi'dir.
Doğru cevap olan yöntem, Rastgele Blok Tasarımında özellikle hücre başına tek gözlem düştüğünde ortaya çıkan etkileşim (non-additivity) sorununu saptamak için geliştirilmiştir. Bu test, etkileşim etkisinin varlığı durumunda hata kareler ortalamasının yapay olarak büyümesini engellemek ve modelin doğruluğunu kontrol etmek için kritik öneme sahiptir.

Step-by-Step Solution

1
Model varsayımını tanımla
Rastgele Blok Tasarımı modelinde Yij=μ+τi+βj+ϵijY_{ij} = \mu + \tau_i + \beta_j + \epsilon_{ij} denklemi, muamele (τ\tau) ve blok (β\beta) etkilerinin birbirine eklendiğini (toplanabilirlik) varsayar.
Bu varsayım, modelde etkileşim teriminin (interactioninteraction) bulunmadığı anlamına gelir.
2
Hücre başına gözlem sayısını kontrol et
Hücre başına sadece bir gözlem (n=1n=1) varsa, etkileşim etkisi ile hata terimi birbirinden ayrıştırılamaz.
Etkileşim serbestlik derecesi ile hata serbestlik derecesi çakıştığı için standart ANOVA ile etkileşim testi yapılamaz.
3
Özel test yöntemini belirle
Tukey tarafından geliştirilen 'Tek Serbestlik Dereceli Toplanamazlık Testi' (One Degree of Freedom Test for Non-additivity), bu durumdaki etkileşimi test eden standart yöntemdir.
Bu test, etkileşimin bir kısmını hatadan ayırarak istatistiksel olarak anlamlı olup olmadığını belirler.

Key Concept

Tukey Toplanamazlık Testi, RBT modelinde muamele ve bloklar arasında etkileşim olup olmadığını denetleyen temel varsayım testidir.

Hints

1
Bu test, 'toplanabilirlik' kelimesinin zıttı olan 'toplanamazlık' kavramı ile anılır.

Practice More

Toplanabilirlik varsayımı ihlal edildiğinde hata kareler ortalamasının (MSEMSE) nasıl değiştiğini inceleyin.
Estimated Time:45s
Rate this question

Topics

Model Varsayımları ve Toplanabilirlik

More questions from this topic