Bir istatistik uzmanı, bağımlı değişkeni ile bağımsız değişkeni arasındaki teorik ilişkiyi şeklinde ifade etmiştir. Burada ifadesi modelin deterministik (sistematik) bileşenini, ise stokastik (rastgele) bileşenini temsil etmektedir. EKK (En Küçük Kareler) yöntemi, stokastik bileşenin karesel toplamını () minimize ederek deterministik bileşendeki katsayıları tahmin etmeyi amaçlar.
Modelin varsayım kontrolleri sonucunda; terimlerinin birbirinden bağımsız olduğu (otokorelasyon bulunmadığı) ve normal dağılıma uyduğu, ancak varyanslarının sabit kalmayıp değerleriyle birlikte artış gösterdiği (değişen varyans) saptanmıştır.
Gauss-Markov teoremi ve EKK tahmin edicilerinin temel özellikleri dikkate alındığında, bu durumun model üzerindeki teorik etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Değişen varyans sorunu nedeniyle EKK tahmin edicileri Gauss-Markov teoremi kapsamındaki 'minimum varyanslı' (en iyi) olma özelliğini kaybeder; ancak modelin deterministik bileşenine ait katsayı tahminleri doğrusal ve tarafsız kalmaya devam eder.Answer
- BStokastik bileşenin varyansının sabit olmaması, EKK tahmin edicilerinin tarafsızlığını ortadan kaldırır ve deterministik bileşenin eksik tanımlanmasına yol açarak tüm tahminleri tutarsız hale getirir.
- COtokorelasyonun bulunmaması ve normallik varsayımının sağlanması, değişen varyansa rağmen EKK tahmin edicilerinin BLUE (En İyi Doğrusal Tarafsız Tahmin Edici) kalmasını garanti eder; böylece standart güven aralıkları geçerliliğini korur.
- DDeğişen varyans stokastik hata yapısını bozduğundan, modelin açıklama gücünü doğru değerlendirebilmek için Gauss-Markov teoremi gereğince standart yerine düzeltilmiş () kullanılması zorunludur.
- EEKK yöntemi stokastik terimlerin kareleri toplamını minimize etmeye dayandığından, varyansın sabit olmaması katsayı formüllerinin doğrusal yapısını bozar ve deterministik tahmin edicilerin hesaplanmasını imkansız kılar.