Bir kamu kurumu, envanterinde tuttuğu stratejik bir malzemenin yıllık toplam envanter maliyetini () optimize etmek amacıyla sistemdeki maliyet bileşenlerini analiz etmektedir. Yapılan incelemede aşağıdaki gider kalemleri tespit edilmiştir:
I. Depolanan malzemenin fiziksel alan kirası, bozulma, fire verme ve sigorta giderleri
II. Siparişin verilmesi, tedarikçi ile iletişim, gümrükleme işlemleri ve sabit nakliye harcamaları
III. Malzemenin stokta tükenmesi durumunda operasyonların durmasından kaynaklanan tazminat ve atıl işgücü kayıpları
IV. Stokta bekleyen malzemeye bağlanan sermayenin alternatif bir yatırımda değerlendirilememesinden doğan getiri kaybı
Bu maliyet kalemlerinin sınıflandırılması ve yıllık sipariş sıklığı (bir yılda verilen sipariş sayısı) ile ilişkisi dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- I ve IV numaralı kalemler "elde bulundurma maliyeti"ni; III numaralı kalem ise "elde bulundurmama (yokluk) maliyeti"ni temsil eder. Yıllık sipariş sıklığı artırıldığında, II numaralı kalemden kaynaklanan yıllık toplam maliyet artarken, I ve IV numaralı kalemlerin yıllık toplam maliyeti azalır.Answer
- BIV numaralı sermaye fırsat maliyeti, her tedarik döngüsünde katlanılan finansal bir işlem bedeli olduğundan "sipariş maliyeti" (II numaralı kalem grubu) içinde sınıflandırılır ve yıllık sipariş sıklığı arttıkça toplam değeri yükselir.
- CII numaralı kalemdeki gümrükleme ve sabit nakliye giderleri, malzemelerin depoya girmesiyle tahakkuk ettiği için "elde bulundurma maliyeti" olarak kabul edilir ve ortalama stok miktarı arttıkça bu maliyetlerin yıllık toplamı da doğrusal olarak artar.
- DTüm kalemlerin toplamı yıllık 'i oluşturur. Sipariş maliyeti olan II numaralı kalemin yıllık toplam tutarı, yıllık sipariş sıklığı ile ters orantılıdır; yani daha sık sipariş vermek yıllık toplam sipariş maliyetini düşürür.
- EIII numaralı kalem "elde bulundurmama maliyeti"dir ve bu maliyeti sıfıra indirmek için her defasında verilen sipariş miktarı artırıldığında, elde bulundurma maliyeti olan I numaralı kalem azalırken, sipariş maliyeti olan II numaralı kalem artış gösterir.