Examkin

Question

Difficulty: HardProfil Analizi

Bir klinik araştırmacı, dört farklı fizyoterapi yönteminin (gruplar) hastaların ardışık beş haftadaki eklem hareket açıklığı değerleri (zaman noktaları) üzerindeki etkisini incelemek amacıyla profil analizi uygulamaktadır. Analiz sonucunda elde edilen çok değişkenli test tablosunun (MANOVA) bir kısmı aşağıda verilmiştir:

EtkiTest İstatistiğiDeğerFp-değeri
Grup ×\times ZamanWilks' Lambda0.124.850.004
Grup ×\times ZamanPillai's Trace1.154.100.008

(Anlamlılık düzeyi α=0.05\alpha = 0.05 alınacaktır.)

Buna göre, profil analizi hipotezlerinin test edilme sırası ve tabloda verilen etkileşim bulgusunun yorumlanmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Tablodaki çok değişkenli testlere geçilmeden önce, varyans-kovaryans matrislerinin homojenliğini değil, doğrudan grup ortalamalarının eşitliğini sınayan Box's M istatistiğinin incelenmesi gerekirdi.
  2. B
    Wilks' Lambda değerinin sıfıra yakın olması (0.12), etkileşimin anlamsız olduğunu gösterir; bu nedenle paralellik hipotezi kabul edilmiş olup çakışıklık hipotezinin testine geçilmelidir.
  3. Profil analizinde ilk olarak test edilmesi gereken paralellik hipotezi reddedilmiştir; profiller paralel olmadığı için çakışıklık ve düzlük hipotezlerinin genel olarak test edilmesi uygun değildir.Answer
  4. D
    Wilks' Lambda istatistiği matrislerin izi üzerinden hesaplandığı için bu sonuç yalnızca düzlük hipotezini ilgilendirir; paralellik ve çakışıklık hipotezlerine matris determinantı ile karar verilmelidir.
  5. E
    Paralellik hipotezi reddedildiği için, ölçümler arası korelasyonlar göz ardı edilip her bir ölçüm zamanı için ayrı ayrı bağımsız tek yönlü ANOVA uygulanması Tip I hata oranını azaltacaktır.

Answer

Profil analizinde ilk olarak test edilmesi gereken paralellik hipotezi reddedilmiştir; profiller paralel olmadığı için çakışıklık ve düzlük hipotezlerinin genel olarak test edilmesi uygun değildir.
Profil analizinde birbirini takip eden üç temel hipotez test edilir: 1) Paralellik (Grup x Zaman etkileşimi), 2) Çakışıklık (Gruplar arası ana etki farkı), 3) Düzlük (Zamanlar arası ana etki farkı). İkinci ve üçüncü hipotezlerin genel testlerinin anlamlı şekilde yorumlanabilmesi için öncelikle profillerin birbirine paralel olması, yani Grup x Zaman etkileşiminin istatistiksel olarak anlamsız bulunması gerekir. Tabloda Wilks' Lambda için hesaplanan p-değeri 0.004'tür ve 0.05'ten küçüktür. Bu durum paralellik varsayımının reddedildiğini gösterir. Profillerin zaman içinde birbirini kestiği veya farklı eğilimler sergilediği bir durumda, tüm gruplar için ortak bir düzlükten veya tüm zamanlar için ortak bir gruptan (çakışıklık) bahsetmek istatistiksel olarak hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Tabloda verilen Grup x Zaman etkileşiminin p-değerini incelemek ve paralellik hipotezinin durumuna karar vermek.
p = 0.004 < 0.05 olduğundan H0 (profiller paraleldir) hipotezi reddedilir. Profiller paralel değildir.
Profil analizinin ilk aşaması, grupların zaman içindeki değişim kalıplarının aynı (paralel) olup olmadığını sınamaktır.
2
Profil analizi hipotez hiyerarşisinde paralelliğin reddedilmesinin sonuçlarını değerlendirmek.
Profiller birbirine paralel olmadığında (çizgiler kesişiyorsa veya farklı yönlere gidiyorsa), grupların seviyelerini (çakışıklık) veya zaman içindeki genel değişimi (düzlük) toplu olarak test etmek mantıksız hale gelir.
Çakışıklık ve düzlük testlerinin sağlıklı bir şekilde yorumlanabilmesi için öncelikle profillerin paralel (etkileşimin anlamsız) olması varsayımı gereklidir.
3
Wilks' Lambda istatistiğinin ve diğer kavramların (Box's M, İz, Determinant) doğru yorumunu içeren seçeneği belirlemek.
Doğru yorum, paralelliğin reddedilmesi sebebiyle diğer ana testlerin uygun olmadığını açıkça ifade eden seçenektir.
Diğer seçeneklerde Wilks' Lambda ters yorumlanmış, Box's M'in amacı karıştırılmış veya hesaplama matrisi yanlış belirtilmiştir.

Key Concept

Profil Analizi Hipotez Test Süreçleri ve MANOVA Yorumlaması
Rate this question

Topics

Profil Analizi

More questions from this topic