Question

Difficulty: MediumÇoklu Karşılaştırma (Post-Hoc) Testleri

Bir eğitim uzmanı, dört farklı okul türünde (O1,O2,O3,O4O_1, O_2, O_3, O_4) görev yapan öğretmenlerin motivasyon puanlarını karşılaştırmaktadır. Yapılan tek yönlü varyans analizi sonucunda elde edilen ANOVA tablosu aşağıdadır:

Varyans KaynağıSerbestlik Derecesi (sd)Kareler Toplamı (KT)Kareler Ortalaması (KO)F
Gruplar Arası34501506,25
Gruplar İçi3686424
Toplam391314

(F0,05;(3,36)=2,87F_{0,05;(3, 36)} = 2,87)

Analiz sonucunda gruplar arasında anlamlı bir fark olduğu (p<0,05p < 0,05) görülmüştür. Uzman, sadece okulları ikişerli olarak karşılaştırmakla yetinmeyip; devlet okullarını temsil eden (O1,O2O_1, O_2) grubu ile özel okulları temsil eden (O3,O4O_3, O_4) grubu ortalamaları arasında anlamlı bir fark olup olmadığını (kompleks kontrast) da test etmek istemektedir.

Varyansların homojenliği varsayımının sağlandığı bu çalışmada, araştırmacının tüm olası doğrusal kombinasyonları ve karmaşık karşılaştırmaları yapabilmesine olanak tanıyan en uygun çoklu karşılaştırma testi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Tukey HSD Testi
  2. B
    Dunnett Testi
  3. Scheffe TestiAnswer
  4. D
    Duncan Çoklu Aralık Testi
  5. E
    Games-Howell Testi

Answer

Araştırmacının kompleks kontrastları (grup kombinasyonlarını) test edebilmesi için kullanması gereken en uygun test Scheffe Testidir.
Varyans analizinde sıfır hipotezi reddedildikten sonra, araştırmacı sadece grupları ikişerli (pairwise) değil, aynı zamanda grupların ortalamalarının ağırlıklı kombinasyonlarını (kompleks kontrastları) karşılaştırmak istiyorsa en uygun yöntem Scheffe testidir. Bu test, Tip I hata oranını tüm olası karşılaştırmalar kümesi için sabit tutar ve en esnek karşılaştırma imkanını sunar.

Step-by-Step Solution

1
ANOVA sonucunun değerlendirilmesi
Hesaplanan F değeri (6,25), tablo değerinden (2,87) büyüktür; bu nedenle gruplar arasında en az bir anlamlı fark vardır.
Çoklu karşılaştırma testlerine geçebilmek için öncelikle ana varyans analizinin anlamlı çıkması gerekir.
2
Karşılaştırma türünün belirlenmesi
Soruda sadece ikili (A vs B) karşılaştırmalar değil, (O1+O2)/2(O_1+O_2)/2 ile (O3+O4)/2(O_3+O_4)/2 gibi karmaşık (kompleks) karşılaştırmaların yapılacağı belirtilmiştir.
Test seçimi, karşılaştırmanın sadece ikili mi yoksa karmaşık mı olduğuna göre değişir.
3
En uygun post-hoc testin seçilmesi
Tüm olası doğrusal kombinasyonları ve kompleks kontrastları test edebilen tek post-hoc yöntemi Scheffe testidir.
Scheffe testi diğer testlere göre daha muhafazakar (conservative) olsa da, karmaşık hipotezleri test etme esnekliğine sahip tek yöntemdir.

Key Concept

Karmaşık Kontrastlar ve Scheffe Testi

Alternative Method

Eğer sadece belirli ve önceden planlanmış (a priori) karmaşık karşılaştırmalar yapılsaydı, Bonferroni düzeltmesi ile t-testleri de kullanılabilirdi; ancak tüm olası kombinasyonlar (post-hoc) söz konusu olduğunda Scheffe alternatifsizdir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question