Bir ekonometri araştırmacısı, üç farklı ekonomik politikanın ülkelerin beş farklı makroekonomik göstergesi (enflasyon, büyüme, işsizlik, faiz, cari açık) üzerindeki eşzamanlı etkilerini incelemek üzere Çok Değişkenli Varyans Analizi (MANOVA) uygulamaktadır. Grupların gözlem sayıları birbirinden farklıdır (dengesiz tasarım) ve yapılan Box's M testi sonucunda test istatistiği anlamlı bulunmuştur (). Analiz sonucunda (Hata matrisinin tersi ile Hipotez matrisinin çarpımı) matrisinin sıfırdan farklı özdeğerleri ve olarak hesaplanmıştır.
Bu araştırmadaki MANOVA test istatistiklerinin özellikleri, hesaplanması ve yorumlanması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Varsayımların ihlal edildiği bu dengesiz tasarımda Tip I hatayı kontrol etmede en sağlam (robust) sonuçları verecek olan istatistik Pillai İzi (Pillai's Trace) olup, değeri formülüyle elde edilir.Answer
- BWilks' Lambda () istatistiğinin hesaplanan değerinin 1'e büyük oranda yaklaşması, ekonomik politikalar arasında makroekonomik göstergeler açısından çok güçlü ve anlamlı bir farklılık olduğunu kanıtlar.
- CVaryans-kovaryans matrislerinin homojenliği varsayımı bozulsa dahi, MANOVA'da testin gücü (power) bakımından daima en üstün istatistik Wilks' Lambda olduğundan sadece bu değer dikkate alınmalıdır.
- DHotelling-Lawley İzi istatistiği, matrisinin özdeğerleri çarpımına eşit olduğundan, analiz sonucunda test istatistiği değeri olarak bulunur.
- EBox's M testinin bulunması, grupların varyans-kovaryans matrislerinin tam bir homojenlik sergilediğini ispatladığı için analizin tüm varsayımlarının mükemmel şekilde karşılandığını gösterir.
Answer
Doğru ifade, varyans-kovaryans homojenliği ihlal edildiğinde Pillai İzi'nin en sağlam (robust) istatistik olduğunu ve özdeğerler kullanılarak şeklinde hesaplandığını belirten seçenektir.
Verilen senaryoda Box's M testi anlamlı () çıkmıştır, yani varyans-kovaryans matrislerinin homojenliği varsayımı sağlanamamıştır. Bu durum ve örneklem sayılarının eşit olmaması (dengesiz tasarım) birlikte değerlendirildiğinde, literatürde Tip I hata oranını korumada en başarılı ve dirençli (robust) test istatistiği Pillai İzi (Pillai's Trace) kabul edilir. Pillai İzi'nin matrisinin özdeğerleri () üzerinden hesabı şeklindedir ve bu formül ifadede doğru verilmiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
MANOVA Test İstatistikleri (Wilks, Pillai, Hotelling, Roy) ve Robustluk