Bir kamu hastanesinin satın alma birimi, yıllık kullanım miktarı sabit ve belirli olan bir tıbbi sarf malzemesi için stok politikasını güncellemiştir. Hastane yönetimi, söz konusu ürünü tek seferde yüksek miktarlarda tedarik etmek yerine, yıl içindeki sipariş sıklığını artırarak daha küçük partiler hâlinde alım yapılmasına karar vermiştir.
Buna göre, yeni politikanın temel envanter maliyeti bileşenleri üzerindeki beklenen etkisi ve bu maliyetlerin tanımları dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Kurumun yıl içinde katlandığı toplam sipariş maliyeti artış gösterirken, ortalama stok düzeyi düşeceği için toplam elde bulundurma maliyeti azalacaktır.Answer
- BDepo alanı tahsisi, sigorta ve malzemenin yıpranması gibi unsurları kapsayan sipariş maliyeti, stok miktarı azaldığı için düşecektir.
- CSatın alma sürecindeki evrak takibi, onay işlemleri ve nakliye gibi unsurları içeren elde bulundurma maliyeti, işlem sayısı arttığı için yükselecektir.
- DSipariş sıklığının artırılması, her bir siparişin sabit maliyetini yıl içine dağıtacağından toplam sipariş maliyetini azaltacaktır.
- EDaha küçük partilerle alım yapılması, ürünün bitmesi ve talebin karşılanamaması durumunda ortaya çıkan elde bulundurma maliyetini doğrudan sıfıra indirecektir.
Answer
Sipariş sıklığının artması durumunda toplam sipariş maliyetinin artacağını ve ortalama stokun düşmesiyle toplam elde bulundurma maliyetinin azalacağını belirten ifade doğrudur.
Doğru ifade, klasik envanter teorisindeki temel ödünleşimi (trade-off) yansıtmaktadır. Yıllık talep sabit olduğunda sipariş sıklığının artırılması, daha fazla sipariş operasyonu yapılacağı anlamına gelir ve bu durum evrak, onay, nakliye hazırlığı gibi işlem başı maliyetlerin katlanarak toplam sipariş maliyetinin artmasına yol açar. Buna karşılık, aynı yıllık talebi daha çok parçaya bölmek tek seferde alınan parti miktarını (Q) küçültür. Depoda aynı anda tutulan ürün miktarı (ortalama stok) azaldığı için, depolama, sigorta ve bağlanan sermaye gibi unsurlardan oluşan toplam elde bulundurma maliyeti azalır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Envanter Sistemlerinde Toplam Maliyet Bileşenleri ve Maliyetler Arası Ödünleşim (Trade-off)