En Kısa Yol Problemi

3 questions

Question 1Question

Bir lojistik ağında merkez depo olan 11 numaralı düğümden, teslimat noktası olan 66 numaralı düğüme en kısa mesafe üzerinden sevkiyat yapılacaktır. Düğümler arasındaki bağlantılar ve bu bağlantıların mesafeleri (birim cinsinden) aşağıda verilmiştir:

Başlangıç DüğümüBitiş DüğümüMesafe (Birim)
124
133
232
245
343
356
451
465
562

Buna göre, 11 numaralı düğümden 66 numaralı düğüme giden en kısa yolun toplam mesafesi kaç birimdir?

Show answer & explanation

Answer: 9

Answer

En kısa yolun toplam mesafesi 9 birimdir.
Yapılan adım adım analizde (Dijkstra yaklaşımı), 1-3 (33), 3-4 (33), 4-5 (11) ve 5-6 (22) yayları takip edildiğinde toplam mesafenin 3+3+1+2=93+3+1+2=9 birim olduğu görülür. Diğer tüm kombinasyonlar (örneğin düğüm 2 üzerinden gitmek veya 4'ten 6'ya doğrudan atlamak) daha yüksek toplam maliyet/mesafe üretmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıç düğümünden (1) komşu düğümlere olan mesafeleri belirleme
Düğüm 2 için mesafe 4, Düğüm 3 için mesafe 3 birimdir.
Dijkstra algoritması mantığına göre başlangıç noktasından çevreye yayılınır.
2
Düğüm 3 üzerinden Düğüm 4'e geçişi değerlendirme
Düğüm 4'e 1-3-4 yoluyla 3+3=63 + 3 = 6 birimle ulaşılır.
1-2-4 yolu 4+5=94 + 5 = 9 birim olduğundan, 1-3-4 yolu daha avantajlıdır.
3
Düğüm 4 üzerinden Düğüm 5'e geçişi değerlendirme
Düğüm 5'e 1-3-4-5 yoluyla 6+1=76 + 1 = 7 birimle ulaşılır.
Doğrudan 1-3-5 yolu 3+6=93 + 6 = 9 birim olduğundan, 4 numaralı düğüm üzerinden geçmek yolu kısaltır.
4
Düğüm 5 üzerinden hedef Düğüm 6'ya ulaşma
Düğüm 6'ya 1-3-4-5-6 yoluyla 7+2=97 + 2 = 9 birimle ulaşılır.
Alternatif olan 1-3-4-6 yolu 6+5=116 + 5 = 11 birim olduğundan, 9 birimlik yol en kısa çözümdür.

Key Concept

En kısa yol problemlerinde (Dijkstra algoritması vb.) her bir düğüm için kalıcı etiketler oluşturulurken, o düğüme gelen tüm alternatif yollar kıyaslanmalı ve en küçük değer seçilmelidir.

Hints

1
Şebeke üzerinde her düğüme ulaşmak için mümkün olan en küçük toplam değerleri not ederek ilerleyin.
2
Düğüm 4'e ulaştığınızda (toplam 6 birim), Düğüm 6'ya gitmek için 4-6 yayını mı yoksa 4-5-6 güzergahını mı kullanmanın daha kısa olacağını karşılaştırın.
3
En kısa güzergah 1-3-4-5-6 şeklindedir; bu yolun üzerindeki tüm rakamları toplayın.

Practice More

Benzer bir şebekede 'Maksimum Akış' miktarını hesaplamayı deneyerek kapasite kısıtlarını pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Şebekeyi küçük bir ağ olduğu için deneme-yanılma (inspection) yöntemiyle tüm yolları listeleyerek de çözebilirsiniz: 1-2-4-6 (14), 1-2-4-5-6 (12), 1-3-4-6 (11), 1-3-5-6 (11), 1-3-4-5-6 (9).
Estimated Time:1m 30s
Question 2Question

Orman Genel Müdürlüğüne bağlı bir bölge müdürlüğünde, Yangın Yönetim Merkezi (MM) ile acil müdahale gerektiren bir ormanlık alan (HH) arasındaki ulaşım ağı planlanmaktadır. Şebekedeki diğer düğümler (K1,K2,K3,K4,K5,K6K_1, K_2, K_3, K_4, K_5, K_6) orman yollarının kesişim noktalarını (kavşakları) göstermektedir. Düğümler arası bağlantılar ve bu bağlantılardaki tahmini seyahat süreleri (dakika) aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Başlangıç DüğümüBitiş DüğümüSeyahat Süresi (dk)
MMK1K_12
MMK2K_25
MMK3K_34
K1K_1K2K_22
K1K_1K4K_47
K2K_2K4K_43
K2K_2K5K_58
K3K_3K5K_56
K3K_3K6K_63
K4K_4HH4
K5K_5HH2
K6K_6K5K_51
K6K_6HH5

(Not: Yollar çift yönlü olup her iki yönde de seyahat süreleri eşittir.)

Buna göre, Yangın Yönetim Merkezinden (MM) hareket eden bir arazözün yangın bölgesine (HH) ulaşabileceği en kısa süre kaç dakikadır?

Show answer & explanation

Answer: 10

Answer

En kısa süre 10 dakikadır.
En kısa seyahat süresi veren rota MK3K6K5HM \rightarrow K_3 \rightarrow K_6 \rightarrow K_5 \rightarrow H güzergahıdır. Bu güzergahın toplam süresi 4+3+1+2=104 + 3 + 1 + 2 = 10 dakikadır. Bu değer, Dijkstra algoritması tüm düğümlere eksiksiz uygulandığında elde edilen minimum değerdir.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıç düğümünden (MM) ulaşılan ilk düğümlerin mesafelerini etiketle.
M=0M=0 olmak üzere; K1=2K_1=2, K2=5K_2=5, K3=4K_3=4 olarak etiketlenir.
Dijkstra algoritmasının başlangıç adımı uyarınca komşu düğümlerin başlangıca olan uzaklıkları atanır.
2
Etiketi en küçük olan K1K_1 (2) üzerinden komşularını güncelle.
K2K_2 için yeni etiket min(5,2+2)=4\min(5, 2+2) = 4 olur. K4K_4 için etiket 2+7=92+7 = 9 olur.
K1K_1 üzerinden geçmek, K2K_2'ye doğrudan gitmekten (5 > 4) daha kısadır.
3
Sıradaki en küçük etiketli düğüm K3K_3 (4) üzerinden komşularını güncelle.
K6K_6 için etiket 4+3=74+3 = 7 olur. K5K_5 için etiket 4+6=104+6 = 10 olur.
K3K_3 üzerinden geçilerek K6K_6 ve K5K_5 düğümlerine ilk tahmini en kısa mesafeler belirlenir.
4
Güncellenmiş K2K_2 (4) üzerinden komşularını güncelle.
K4K_4 için yeni etiket min(9,4+3)=7\min(9, 4+3) = 7 olur. K5K_5 için etiket min(10,4+8)=10\min(10, 4+8) = 10 olarak kalır.
K2K_2 üzerinden K4K_4'e ulaşmak (4+3=7), önceki güzergahtan (9) daha kısadır.
5
K6K_6 (7) ve K4K_4 (7) üzerinden kalan bağlantıları ve hedefi (HH) güncelle.
K6K_6 üzerinden K5K_5 etiketi min(10,7+1)=8\min(10, 7+1) = 8 olarak güncellenir. K6K_6 üzerinden HH etiketi 7+5=127+5=12 olur. K4K_4 üzerinden HH etiketi 7+4=117+4=11 olur.
K6K_6'dan K5K_5'e olan 1 dakikalık kısa yol, K5K_5'in etiketini 10'dan 8'e düşürür. Bu adım algoritmanın kritik güncellemesidir.
6
Güncellenmiş K5K_5 (8) üzerinden hedefi (HH) son kez güncelle.
HH için nihai etiket min(11,8+2)=10\min(11, 8+2) = 10 olarak bulunur.
K5K_5 üzerinden hedefe ulaşmak (8+2=108+2=10), diğer tüm alternatiflerden (K4K_4 üzerinden 11, K6K_6 üzerinden 12) daha kısadır.

Key Concept

Şebeke analizi kapsamında düğüm etiketlerinin iteratif olarak güncellenmesi ve en kısa yolun (Dijkstra algoritması) bulunması.
Question 3Question

İl Afet ve Acil Durum (AFAD) koordinasyon merkezinden (AA düğümü), afet bölgesindeki bir toplanma alanına (GG düğümü) özel donanımlı bir arama kurtarma aracının en hızlı şekilde ulaşması hedeflenmektedir. Güzergâh üzerindeki yolların mevcut durumu incelenmiş ve düğümler arası tahmini geçiş süreleri (dakika cinsinden) aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

BaşlangıçBitişSüre (dk)
AABB1212
AACC1515
BBDD1919
BBEE2020
CCDD1010
CCFF2525
DDEE55
DDFF1414
EEGG1414
FFGG99

Buna göre, arama kurtarma aracının AA düğümünden GG düğümüne ulaşabileceği en kısa süre kaç dakikadır?

Show answer & explanation

Answer: 44

Answer

Dijkstra algoritması uygulandığında en kısa rotanın ACDEGA \rightarrow C \rightarrow D \rightarrow E \rightarrow G olduğu ve sürenin 44 dakika olduğu görülür.
Düğüm etiketleri sırasıyla hesaplandığında; A(0)A(0), B(12)B(12), C(15)C(15) olarak bulunur. DD düğümüne en kısa ulaşım CC üzerinden 15+10=2515+10=25 dakikadır. EE düğümüne en kısa ulaşım DD üzerinden 25+5=3025+5=30 dakikadır. FF düğümüne en kısa ulaşım DD üzerinden 25+14=3925+14=39 dakikadır. GG hedefine ise EE (30+14=4430+14=44) ve FF (39+9=4839+9=48) üzerinden gelinebilmektedir. Minimum süre 44 dakikadır ve bu süreye ACDEGA \rightarrow C \rightarrow D \rightarrow E \rightarrow G rotası ile ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıç düğümünün etiketlenmesi ve komşularının hesaplanması.
AA düğümünün etiketi 00 olur. BB düğümüne 0+12=120+12=12, CC düğümüne 0+15=150+15=15 sürede ulaşılır.
Dijkstra algoritmasında başlangıç noktası 00 alır ve doğrudan gidilebilen ilk düğümlerin etiketleri başlangıç ağırlıklarıyla belirlenir.
2
DD düğümü için en kısa geliş yolunun belirlenmesi.
BB üzerinden geliş: 12+19=3112 + 19 = 31. CC üzerinden geliş: 15+10=2515 + 10 = 25. Küçük olan seçilir, DD'nin etiketi 2525 olarak güncellenir.
Bir düğüme gelen alternatif yollar karşılaştırılarak en küçük değere sahip olan kalıcı etiket olarak seçilir.
3
EE ve FF düğümleri için minimum etiketlerin hesaplanması.
EE için: BB'den 12+20=3212+20=32; DD'den 25+5=3025+5=30. EE'nin etiketi 3030 olur. FF için: CC'den 15+25=4015+25=40; DD'den 25+14=3925+14=39. FF'nin etiketi 3939 olur.
Ağ üzerindeki ilerleyişte her düğüm, kendisine gelen tüm okların başlangıç etiketleri ve dal ağırlıkları toplanarak optimize edilir.
4
Hedef düğüm olan GG için son hesaplamanın yapılması.
EE'den geliş: 30+14=4430 + 14 = 44. FF'den geliş: 39+9=4839 + 9 = 48. Minimum değer 4444 olarak bulunur.
Hedef düğüme ulaşan tüm alternatif yollar içindeki minimum süre, şebekenin en kısa yolunu (optimum çözümü) verir.

Key Concept

Dijkstra algoritması kullanılarak düğüm etiketlerinin ileriye doğru güncellenmesi ve en kısa yolun tespiti.
Estimated Time:2m 30s
En Kısa Yol Problemi Practice Questions — KPSS İstatistik | Examkin