Question

Difficulty: MediumSosyal Devlet İlkesi ve Araçları

Anayasal düzende devlet, bireylerin yalnızca hukuki eşitliğini sağlamakla yetinmez; aynı zamanda onların insan onuruna yaraşır bir hayat sürmeleri için sosyo-ekonomik hayata aktif olarak müdahale eder. Bu amaçla anayasada devlete, piyasa mekanizmasının yetersiz kaldığı durumlarda kullanabileceği çeşitli hukuki ve mali vasıtalar öngörülmüştür.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi devletin belirtilen amaca ulaşmak için kullanabileceği sosyal devlet araçları arasında yer almaz?

  1. Hukuk kurallarının anayasaya uygunluğunun yargısal denetime tabi tutulmasıAnswer
  2. B
    Kamu yararının gerektirdiği hallerde özel mülkiyette bulunan taşınmazların kamulaştırılması
  3. C
    Kamu hizmeti niteliği taşıyan özel teşebbüslerin devletleştirilmesi
  4. D
    Ülke kaynaklarının verimli kullanılması amacıyla ekonomik ve sosyal planlama yapılması
  5. E
    Vergi yükünün vatandaşların mali gücüne göre adaletli ve dengeli bir şekilde dağıtılması

Answer

Hukuk kurallarının anayasaya uygunluğunun yargısal denetime tabi tutulması
Hukuk kurallarının anayasaya uygunluğunun yargısal denetime tabi tutulması (anayasa yargısı), iktidarın sınırlandırılması, anayasanın üstünlüğünün ve temel hakların güvence altına alınmasına hizmet eder. Bu nedenle sosyal devletin değil, 'hukuk devleti' ilkesinin temel gereklerinden biridir. Seçeneklerdeki vergi adaleti, kamulaştırma, devletleştirme ve planlama ise devletin sosyo-ekonomik hayata doğrudan müdahale etmesini sağlayan anayasal sosyal devlet araçlarıdır.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökünde tanımlanan ilkenin 'sosyal devlet' olduğunu ve bu ilkenin araçlarının sorgulandığını tespit et.
Sorunun sosyal devletin sosyo-ekonomik hayata müdahale araçlarını (kamulaştırma, devletleştirme, planlama, vergi adaleti vb.) bilmeyi gerektirdiği anlaşıldı.
Anayasada yer alan devletin temel nitelikleri ve bu nitelikleri hayata geçiren araçların doğru sınıflandırılması gereklidir.
2
Seçeneklerde sunulan mekanizmaları anayasal devlet ilkeleriyle eşleştir.
Dört seçeneğin doğrudan sosyal devletin müdahale aracı olduğu, bir seçeneğin ise farklı bir ilkeye ait olduğu görüldü.
Hukuk devleti ile sosyal devlet araçları sınav formatında sıklıkla birbirine çeldirici olarak kullanılır.
3
Anayasaya uygunluk denetiminin hangi ilkenin güvencesi olduğunu belirle.
Norm denetiminin (anayasa yargısının) sosyal devletin değil, idarenin ve yasamanın hukuka bağlılığını sağlayan 'hukuk devleti' ilkesinin temel bir gereği olduğu sonucuna varıldı.
Doğru yanıtı bulmak için kavramların ait oldukları anayasal ilkelerin kesin sınırlarla ayrılması gerekir.

Key Concept

1982 Anayasası'nda Sosyal Devlet ve Hukuk Devleti İlkelerinin Araçları
Rate this question