Question

Difficulty: Very hardTemel Hak ve Hürriyetlerin Durdurulması ve Çekirdek Haklar

1982 Anayasası’nın 15. maddesinde düzenlenen "Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması" rejimi uyarınca; savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde dahi dokunulamayacak olan "çekirdek haklar"ın kapsamı ve bu haklara getirilen anayasal istisnalar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Yaşama hakkı mutlak bir çekirdek hak olup, savaş hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen ölümler dahi bu dönemlerde anayasal koruma kapsamında hukuka aykırı kabul edilir.
  2. B
    Suç ve cezaların geçmişe yürümemesi ilkesi, sadece olağan dönemler için geçerli bir güvence olup savaş veya seferberlik zamanında askeri gerekliliklerle durdurulabilir.
  3. C
    Kişilerin düşünce ve kanaat hürriyeti bir bütün olarak çekirdek alan içerisinde yer aldığından, olağanüstü hallerde dahi düşüncelerin dış dünyaya aktarılması ve yayılması sınırlandırılamaz.
  4. D
    Masumiyet karinesi uyarınca, suçluluğu mahkeme kararı ile saptanıncaya kadar kimsenin suçlu sayılmaması kuralı, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler saklı kalmak kaydıyla savaş zamanında durdurulabilir.
  5. Din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamama ve bunlardan dolayı suçlanamama hakkı çekirdek alan içerisinde yer alırken; bu düşüncelerin dış dünyaya aktarılmasını sağlayan düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti durdurulabilir haklar kategorisindedir.Answer

Answer

Din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamama ve bunlardan dolayı suçlanamama hakkı çekirdek alan içerisinde yer alırken; bu düşüncelerin dış dünyaya aktarılmasını sağlayan düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti durdurulabilir haklar kategorisindedir.
Doğru ifade, Anayasa'nın 15. maddesinin ikinci fıkrasındaki lafzi ayrımı tam olarak yansıtmaktadır. Anayasa koyucu, kişinin iç dünyasındaki düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanmamasını mutlak bir koruma (çekirdek hak) altına alırken, bu düşüncelerin dış dünyaya çeşitli araçlarla yayılmasını (Madde 26) olağanüstü durumlarda sınırlanabilir veya durdurulabilir haklar arasında bırakmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 15. maddesinin kapsamını analiz et.
Savaş, seferberlik ve OHAL durumlarında temel hakların durdurulabileceği ancak ikinci fıkradaki haklara dokunulamayacağı belirlenir.
Genel kural ile istisnai çekirdek alan arasındaki sınırı çizmek gerekir.
2
Çekirdek haklar listesini (15/2) gözden geçir.
Yaşama hakkı (savaş hukuku hariç), maddi/manevi bütünlük, din/vicdan/düşünce açıklamaya zorlanamama, masumiyet karinesi ve suçların geçmişe yürümemesi listelenir.
Hangi hakların mutlak koruma altında olduğunu netleştirmek için.
3
Düşünce hürriyetinin unsurları arasındaki hukuki ayrımı yap.
Düşüncelerini 'açıklamaya zorlanamama' (Madde 15/2) ile 'düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti' (Madde 26) arasındaki fark tespit edilir.
Çekirdek hakların sadece 'negatif' boyutu (zorlanamama) koruduğunu anlamak için.

Key Concept

1982 Anayasası Madde 15 ve Çekirdek Haklar Rejimi
Rate this question