Ekolojik planlama ve kentsel çevre yönetimi süreçlerinde, bir habitatın kaynakları ile o alanda yaşayan popülasyonun büyüme dinamikleri arasındaki ilişki temel bir veri kaynağıdır. Popülasyonun sınırsız büyümesini engelleyen her türlü çevresel sınırlamanın (besin kıtlığı, alan yetersizliği, hastalıklar vb.) bütünü "çevre direnci" olarak tanımlanırken; habitatın bozulmadan barındırabileceği azami birey sayısı "taşıma kapasitesi"ni oluşturur. Buna göre, çevre direnci ve taşıma kapasitesi arasındaki dinamik etkileşimle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Popülasyon yoğunluğu taşıma kapasitesine yaklaştıkça çevre direnci artar ve bu durum popülasyonun büyüme hızının yavaşlamasına neden olur.Answer
- BTaşıma kapasitesi, bir popülasyonun çevresel kısıtlamalar olmaksızın birim zamanda sergileyebileceği maksimum içsel büyüme oranını ifade eder.
- CPopülasyonun birey sayısı taşıma kapasitesi sınırına ulaştığında çevre direnci minimum seviyeye iner ve popülasyonun geometrik artışı süreklilik kazanır.
- DÇevre direnci, sadece popülasyonun taşıma kapasitesini aştığı durumlarda devreye giren ve habitatın tamamen çökmesine neden olan bir dış etkendir.
- EBir ekosistemin taşıma kapasitesi, çevre direncinden bağımsız olarak sadece popülasyonu oluşturan türün biyolojik özellikleri tarafından belirlenir.
Answer
Popülasyon yoğunluğu taşıma kapasitesine yaklaştıkça çevre direncinin artması ve buna bağlı olarak büyüme hızının yavaşlaması ifadesi doğrudur.
Ekolojik denge mekanizmasına göre, bir popülasyon bulunduğu habitatın taşıma kapasitesine () yaklaştığında, sınırlı kaynaklar için rekabet, alan darlığı ve atık birikimi gibi çevre direnci faktörleri artar. Bu artış, popülasyonun büyüme hızını yavaşlatarak popülasyonun taşıma kapasitesi seviyesinde dengelenmesini sağlar. Bu durum 'lojistik büyüme' olarak adlandırılır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Lojistik büyüme modelinde çevre direnci ve taşıma kapasitesi arasındaki negatif geri bildirim ilişkisi.
Practice More
Lojistik büyüme eğrisinde (S-eğrisi) büyüme hızının en yüksek olduğu (taşıma kapasitesinin yarısı - ) noktayı inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s