Question

Difficulty: HardKişi Hakları: Fiziki ve Manevi Bütünlük Hakları

1982 Anayasası’nın 17. maddesinde güvence altına alınan "Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı" hakkı ile bu hakkın sınırlandırılma rejimi dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. Kişinin vücut bütünlüğüne müdahale edilebilmesi için tıbbi zorunluluk hali ile kanunda yazılı bir durumun kümülatif olarak (birlikte) gerçekleşmesi anayasal bir zorunluluktur.Answer
  2. B
    İlgilinin rızası bulunmadığı sürece, tıbbi bir zorunluluk olsa dahi kişinin bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulması anayasal olarak yasaktır.
  3. C
    İşkence ve eziyet yasağı, savaş veya olağanüstü hal gibi durumların varlığında dahi dokunulamayacak olan çekirdek haklar kategorisinde yer alır.
  4. D
    Kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkı, devletin sadece müdahale etmeme değil, aynı zamanda bu varlığı koruma yükümlülüğünü de içerir.
  5. E
    Yaşama hakkı kapsamında, bir tutuklunun kaçmasını önlemek amacıyla kanunla belirlenen sınırlar dahilinde silah kullanılması sonucunda ölüm meydana gelmesi yaşama hakkının ihlali sayılmaz.

Answer

Kişinin vücut bütünlüğüne müdahale edilebilmesi için tıbbi zorunluluk ile kanunda yazılı halin birlikte gerçekleşmesi gerektiği yönündeki ifade yanlıştır; bu iki durum birbirinin alternatifidir.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 1982 Anayasası'nın 17. maddesine göre, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulabilmesi için ya tıbbi bir zorunluluğun bulunması ya da kanunda açıkça bu müdahaleye izin veren bir hükmün (örneğin CMK uyarınca kan örneği alınması) bulunması yeterlidir. Bu iki şartın aynı anda bir arada bulunması gerekmez.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 17. maddesinin ikinci fıkrasını incele.
Hüküm: 'Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz.'
Müdahalenin hangi şartlarda yasal olduğunu belirlemek için metne bakılmalıdır.
2
Lafzi yorum yöntemini uygula.
Metindeki 've' bağlacı, yasak olan alanı belirleyen bir listedir. Dolayısıyla istisnai durumlardan biri (tıbbi zorunluluk veya kanuni sebep) gerçekleştiğinde yasak kalkar.
Hukuk normlarının kümülatif mi yoksa alternatif mi olduğunu anlamak için dilbilgisel yapı önemlidir.
3
Deneyler ve vücut bütünlüğü ayrımını analiz et.
Vücut bütünlüğü için 'tıbbi zorunluluk/kanun' yeterliyken, deneyler için spesifik olarak 'rıza' şartı getirilmiştir.
Hakkın farklı görünümleri için farklı koruma seviyeleri öngörülmüştür.

Key Concept

Kişi Dokunulmazlığı ve Müdahale Rejimi

Practice More

Anayasa'nın 15. maddesindeki çekirdek haklar ile 17. maddedeki dokunulmazlık alanları arasındaki ilişkiyi tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question