Examkin

Question

Difficulty: Very hardSosyal ve Ekonomik Haklar: Eğitim, Aile ve Sosyal Güvenlik

1982 Anayasası’nın “Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler” bölümünde düzenlenen hakların mahiyeti ve devletin bu alandaki görevlerini yerine getirme sınırını belirleyen 6565. madde hükmü dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Eğitim ve öğretim hakkı kapsamında ilköğretimin devlet okullarında parasız ve zorunlu olması, devletin mali kaynak yetersizliğini gerekçe göstererek tamamen vazgeçemeyeceği anayasal bir ödevdir.
  2. B
    Sosyal güvenlik hakkı, pozitif statülü bir hak olarak devletin sadece mali yardım yapmasını değil, aynı zamanda bu güvenliği sağlayacak teşkilatı kurup denetlemesini de kapsar.
  3. C
    Ailenin korunması ve çocuk hakları kapsamında devletin alacağı tedbirler, mali kaynakların yeterliliği ölçütüne tabi olsa da bu durum devletin çocuk istismarını önleme konusundaki hukuki düzenleme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
  4. Konut dokunulmazlığı hakkı, bireyin sosyal ve ekonomik refahını destekleyen bir isteme hakkı niteliğinde olduğundan, devletin bu hakkı koruma yükümlülüğü mali kaynaklarının yeterliliği ile sınırlıdır.Answer
  5. E
    Devlet, sosyal ve ekonomik alanlardaki anayasal görevlerini yerine getirirken, mali kaynaklarını kullanırken bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözetme yetkisine sahiptir.

Answer

Konut dokunulmazlığı hakkının bir sosyal hak olduğunu ve mali kaynak sınırına tabi olduğunu belirten ifade yanlıştır; çünkü bu hak bir negatif statü hakkıdır.
Yanlış olan ifade, konut dokunulmazlığı hakkını bir sosyal hak gibi değerlendirip devletin mali imkanlarıyla sınırlandırmaktadır. 1982 Anayasası'na göre konut dokunulmazlığı, 'Kişi Hakları ve Ödevleri' (Negatif Statü Hakları) bölümünde yer alan bir koruyucu haktır. Anayasa'nın 6565. maddesindeki 'mali kaynakların yeterliliği' ölçütü ise sadece 'Sosyal ve Ekonomik Haklar' (Pozitif Statü Hakları) bölümündeki görevler için geçerlidir. Dolayısıyla, konut dokunulmazlığının korunması devletin bütçe imkanlarına bağlı bir 'edim' değil, hukuki bir 'dokunulmazlık' güvencesidir.

Step-by-Step Solution

1
Hakların anayasal kategorisini belirle
Konut dokunulmazlığı (Madde 21) 'Kişi Hakları' bölümündedir; konut hakkı (Madde 57) ise 'Sosyal ve Ekonomik Haklar' bölümündedir.
1982 Anayasası'nda haklar Jellinek'in statü teorisine göre üç ana bölüme ayrılmıştır.
2
Mali kaynak sınırının (Madde 65) kapsamını analiz et
Madde 65, devletin sadece 'sosyal ve ekonomik alanlardaki' görevlerini mali kaynakların yeterliliği ölçüsünde yerine getireceğini belirtir.
Negatif statü hakları (koruyucu haklar), devletten bir edim değil, müdahale etmeme bekler; bu yüzden mali kaynak yetersizliği bu hakların ihlali için gerekçe olamaz.
3
Özel hakları (Eğitim, Aile, Sosyal Güvenlik) değerlendir
İlköğretimin parasızlığı gibi mutlak emirler mali sınırın üzerindedir; ancak genel sosyal güvenlik ve aile yardımları önceliklendirme ilkesine tabidir.
Bazı sosyal haklar, anayasal metinde 'zorunlu' ve 'parasız' gibi ifadelerle mutlaklaştırılmıştır.

Key Concept

Negatif Statü Hakları vs. Pozitif Statü Hakları ve Madde 65 Sınırı

Practice More

Jellinek'in statü teorisindeki hak gruplarını ve 1982 Anayasası'ndaki bölüm başlıklarını (Kişi, Sosyal/Ekonomik, Siyasi) tekrar gözden geçirin.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

Sosyal ve Ekonomik Haklar: Eğitim, Aile ve Sosyal Güvenlik

More questions from this topic