Question

Difficulty: Very hardTemel Hak ve Hürriyetlerin Sınıflandırılması ve Statü Hakları

1982 Anayasası’nda düzenlenen temel hak ve hürriyetlerin Jellinek’in "statü hakları" kuramı çerçevesindeki tasnifi ile Anayasa’nın bölüm başlıkları arasındaki eşleştirme genel bir uyum gösterse de bazı hakların isimlendirilmesindeki benzerlikler veya niteliksel farklar kavramsal yanılgılara yol açabilmektedir. Özellikle devletin müdahale etmemesi gereken dokunulmaz alanlar ile devletin sosyal adaleti sağlamak için olumlu adımlar atması gereken alanların ayrımı bu noktada kritiktir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası'nda "Kişi Hakları ve Ödevleri" bölümünde düzenlenen ve devletin müdahaleden kaçınması gereken "negatif statü hakları" (koruyucu haklar) arasında yer almaz?

  1. A
    Düzeltme ve cevap hakkı
  2. B
    Mülkiyet hakkı
  3. C
    Hak arama hürriyeti
  4. Toprak mülkiyetiAnswer
  5. E
    İspat hakkı

Answer

Toprak mülkiyeti, 1982 Anayasası'na göre bir sosyal ve ekonomik hak olup, Jellinek tasnifinde pozitif statü (isteme) hakkı kategorisindedir.
Toprak mülkiyeti, 1982 Anayasası'nın 44. maddesinde 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' başlığı altında düzenlenmiştir. Jellinek'in tasnifine göre bu grup, bireyin devletten olumlu bir hizmet veya edim (toprağın işletilmesi, çiftçinin desteklenmesi vb.) talep edebildiği 'pozitif statü hakları' (isteme hakları) arasında yer alır. Dolayısıyla devletin müdahaleden kaçınması gereken negatif statü haklarından biri değildir.

Step-by-Step Solution

1
Negatif statü haklarının tanımını hatırla.
Negatif statü hakları (koruyucu haklar), devletin karışmaması gereken, bireyin dokunulmaz özel alanını koruyan haklardır.
Soruda istenen 'negatif statüde olmayan' hakkı bulmak için temel tanımı belirlemek gerekir.
2
1982 Anayasası'ndaki sistematik ayrımı gözden geçir.
Anayasa'nın İkinci Bölümü 'Kişi Hakları' (genellikle negatif), Üçüncü Bölümü 'Sosyal ve Ekonomik Haklar' (genellikle pozitif) statüsündedir.
Hakların anayasal yerleri, statülerini belirlemede en önemli veridir.
3
Mülkiyet kavramına ilişkin ayrımı analiz et.
Madde 35'teki 'Mülkiyet Hakkı' bir kişi hakkıdır. Ancak Madde 44'teki 'Toprak Mülkiyeti', devletin toprak dağıtımı ve verimlilik gibi sosyal amaçlarla müdahale ettiği bir sosyal haktır.
KPSS düzeyindeki en yaygın ve zorlayıcı kavramsal tuzaklardan biri mülkiyet haklarının bu iki farklı türüdür.
4
Diğer seçenekleri (Düzeltme, Hak arama, İspat) kontrol et.
Bu hakların tamamı Anayasa'nın 'Kişi Hakları' (İkinci Bölüm) kısmında yer alır ve devlete negatif yükümlülük yükler.
Doğru cevabı teyit etmek için çeldiricilerin statülerini kesinleştirmek gerekir.

Key Concept

Jellinek'in Statü Hakları Tasnifi ve 1982 Anayasası Sistematiği
Estimated Time:2m 0s
Rate this question