Question

Difficulty: HardEgemenliğin Kaynağına Göre Devlet Şekilleri

Anayasa hukuku teorisinde 'milli egemenlik' doktrini; egemenliği geçmiş, gelecek ve şimdiki kuşakları kapsayan, kendisini oluşturan bireylerden ayrı ve soyut bir varlık olan 'millet'e özgüler. Bu yaklaşım, egemenliği o an yaşayan bireylerin toplamına ait gören 'halk egemenliği' teorisinden farklı hukuki sonuçlar doğurur.

Buna göre, milli egemenlik teorisinin tam olarak uygulandığı bir devlet düzeninde aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenir?

  1. A
    Seçmenlerin, vaatlerini yerine getirmeyen temsilcileri seçim dönemi bitmeden görevden alabilmesini sağlayan 'azil' mekanizmasının işletilmesi
  2. Oy kullanmanın bireyler için vazgeçilmez bir 'hak' değil, millet adına yerine getirilen bir 'kamu görevi' (fonksiyon) olarak nitelendirilmesiAnswer
  3. C
    Milletvekillerinin hukuki statü bakımından sadece kendilerini seçen bölgeyi veya seçmen grubunu temsil etmekle yükümlü tutulması
  4. D
    Egemenliğin, o an ülkede yaşayan vatandaşların sayısına bölünerek her birine birer 'egemenlik payı' olarak dağıtılması
  5. E
    Parlamentodan geçen kanunların meşruiyet kazanması için mutlaka halk oylamasına (referandum) sunulmasının anayasal zorunluluk olması

Answer

Oy kullanmanın bir 'kamu görevi' (fonksiyon) olarak kabul edilmesi
Milli egemenlik teorisi, milleti onu oluşturan bireylerden farklı ve bağımsız bir hukuki kişilik olarak kabul eder. Bu kabul uyarınca, egemenlik bireylere ait bir yetki değil, milletin bir bütün olarak sahip olduğu bir kuvvettir. Dolayısıyla, bireylerin seçimlerde oy kullanması, kendilerine ait bir hakkın kullanımı değil, millet iradesinin oluşmasını sağlayan bir kamu görevi (fonksiyon) olarak görülür. Bu durum, seçmenlerin belirli şartlarda oy kullanmaya zorlanabilmesini (zorunlu oy) de kuramsal olarak açıklar.

Step-by-Step Solution

1
Milli egemenlik ve halk egemenliği teorilerinin 'egemenliğin öznesi' bakımından farkını analiz etme
Milli egemenlikte özne soyut 'millet', halk egemenliğinde ise somut 'bireyler toplamı'dır.
Teorilerin hukuki sonuçları, egemenliğin kime ait olduğu sorusuna verilen cevapla şekillenir.
2
Seçme eyleminin hukuki niteliğini bu iki teoriye göre değerlendirme
Eğer egemenlik bireye aitse seçme bir 'hak'tır; eğer egemenlik bireyden ayrı bir tüzel kişiliğe (millete) aitse seçme bu iradeyi açıklayan bir 'fonksiyon'dur.
Milli egemenlik doktrini, bireyi egemenliğin sahibi değil, sadece onu kullanmaya yetkili kılınan bir araç olarak görür.
3
Temsil ilişkisinin niteliğini belirleme
Milli egemenlik 'temsili vekalet'i (emredici olmayan), halk egemenliği ise 'emredici vekalet'i (seçmen talimatı ve azil) esas alır.
Soyut millet adına hareket eden temsilci, belirli bir seçmen grubuna değil, bütüne karşı sorumludur.

Key Concept

Milli Egemenlik Teorisi ve Hukuki Sonuçları

Practice More

Milli egemenlik teorisi ile Halk egemenliği teorisi arasındaki farkları içeren bir karşılaştırma tablosu hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question