Examkin

Question

Difficulty: Very hardKentleşmenin Çekici Nedenleri

Kentleşme kuramları kapsamında "çekici (pull) nedenler", kentsel merkezin sahip olduğu ekonomik, sosyal ve kültürel olanakların birey üzerinde yarattığı özendirici etkiyi ifade eder. Bu bağlamda kentsel alanların sunduğu "sosyal mobilite" (toplumsal hareketlilik) imkânı, bireysel gelişimi ve sınıfsal değişimi hedefleyen göç hareketlerinin temel motivasyonlarından biridir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kentsel alandaki sosyal mobilite potansiyelinin bir yansıması olarak doğrudan bir "çekici neden" niteliği taşır?

  1. A
    Kırsal alanda mülkiyet yapısının miras hukuku nedeniyle parçalanarak tarımsal işletmelerin optimum ölçeğin altına düşmesi
  2. Bireyin kırsal alandaki 'atfedilmiş statü' (ascribed status) sınırlılıklarından kurtularak, kentsel yapıda eğitim ve yetenek aracılığıyla 'kazanılmış statü' (achieved status) elde edebilme olanağıAnswer
  3. C
    Kentlerdeki nüfus yığılmasının sanayileşme hızıyla örtüşmemesi sonucu oluşan 'sahte kentleşme' ve marjinal sektörlerin genişlemesi
  4. D
    Tarımsal üretimde makineleşme ve teknolojik dönüşümün yarattığı iş gücü fazlasının kırsalda 'gizli işsizlik' biçiminde kronikleşmesi
  5. E
    Kırsal yerleşim birimlerinde eğitim, sağlık ve altyapı gibi temel kamu hizmetlerinin nitelik ve nicelik açısından yetersiz kalması

Answer

Bireyin kırsal alandaki 'atfedilmiş statü' sınırlılıklarından kurtularak kentsel yapıda 'kazanılmış statü' elde edebilme potansiyeli
Kentleşme sadece mekansal bir yer değiştirme değil, aynı zamanda toplumsal bir yapı değişikliğidir. Kırsal alanlarda bireylerin statüleri genellikle aile, soy ve gelenek gibi dışsal etkenlerle (atfedilmiş statü) belirlenirken; kentsel alanlar anonim yapısı, eğitim kurumları ve çeşitli iş kolları sayesinde bireylere kendi yetenek ve çabalarıyla statü kazanma (kazanılmış statü) şansı sunar. Bu dikey sosyal hareketlilik potansiyeli, kentleşmenin sosyolojik açıdan en güçlü çekici nedenlerinden biridir.

Step-by-Step Solution

1
Kavram Analizi
İtici nedenlerin kırsaldaki olumsuzluklar, çekici nedenlerin ise kentteki olumlu imkanlar olduğu saptandı.
Soru kökünde istenen 'çekici neden' ve 'sosyal mobilite' ilişkisini doğru kurmak için temel ayrımı yapmak gerekir.
2
Sosyal Mobilite ve Statü İlişkisi
Sosyal mobilitenin, bireyin toplum içindeki tabakalaşma sistemindeki yerinin değişmesi olduğu belirlendi.
Toplumsal hareketlilik, eğitim ve profesyonel başarı ile statü değiştirme (kazanılmış statü) imkanını ifade eder.
3
Seçeneklerin Karşılaştırılması
Kırsalın geleneksel/atfedilmiş statü yapısına karşılık kentin modern/kazanılmış statü imkanının çekici bir güç olduğu görüldü.
Kırsalda aile ve gelenekle belirlenen statüler yerine, kentte bireysel başarıyla elde edilen statüler sosyal mobilitenin en net çekici yansımasıdır.

Key Concept

Sosyal Mobilite ve Statü Dönüşümü Olarak Kentleşme

Practice More

Kentleşmenin 'iletici' nedenlerini (ulaşım, kitle iletişim araçları) ve bunların itici/çekici faktörler üzerindeki katalizör etkisini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Kentleşmenin Çekici Nedenleri

More questions from this topic