Question

Difficulty: HardToplum Türleri ve Tarihsel Evrimi

İnsanlık tarihinin en büyük demografik ve yapısal dönüşümlerinden biri olan tarım devrimi, yerleşik hayata geçişle birlikte toplumsal kurumların mahiyetini kökten değiştirmiştir. Toprağı işleme tekniklerindeki gelişim ve insan dışı enerji kaynaklarının üretime dahil edilmesi, toplumsal yapıda geri dönülemez değişimlere yol açmıştır. Bu geçişin toplumsal yapı, ekonomi ve tabakalaşma sistemi üzerindeki etkileri değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Mülkiyet yapısının kolektif niteliğini kaybederek seçkin bir azınlığın kontrolüne geçmesi ve bu durumun toplumsal eşitsizliği kurumsallaştırması
  2. B
    Üretim tarzındaki değişimin kadının ekonomik rolünü marjinalleştirmesi ve hane içi otoritenin katı bir ataerkil yapıya bürünmesi
  3. C
    Artı ürün birikiminin; yönetici seçkinler, ruhban sınıfı ve askeri bürokrasi gibi doğrudan üretimle uğraşmayan uzmanlaşmış zümrelerin oluşumuna imkan tanıması
  4. Üretim tekniklerindeki bu ilerlemenin iş gücü verimliliğini artırması sonucu, kölelik ve zorunlu çalışma gibi yoğun insan emeğine dayalı sömürü biçimlerinin bu aşamada yerini serbest iş gücüne bırakmasıAnswer
  5. E
    Toplumsal düzenin korunmasında akrabalık temelli gayriresmî dayanışma modellerinin yetersiz kalarak yerini merkezi hukuk sistemlerine ve devlet aygıtına bırakması

Answer

Üretim tekniklerindeki ilerlemenin köleliği bitirip serbest iş gücüne geçişi sağladığını savunan ifade yanlıştır; çünkü kölelik ve zorunlu çalışma tarım toplumlarının karakteristik emek biçimidir.
Tarım toplumlarında üretim tekniklerindeki ilerleme, kölelik ve zorunlu çalışma sistemlerini ortadan kaldırmamış; aksine bu sistemlerin devlet eliyle daha geniş ölçekte uygulanmasına zemin hazırlamıştır. Serbest iş gücü piyasası ise tarım toplumunun değil, sanayi toplumunun temel bir özelliğidir. Bu nedenle emek biçiminin serbestleştiğini savunan ifade tarihsel ve sosyolojik olarak yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Toplum türü analizi yapılması
Sorunun tarım (agrarian) toplumuna geçiş aşamasını ve bu evrenin kurumsal özelliklerini sorguladığı saptanır.
Toplum türleri arasındaki teknolojik ve yapısal farkları ayırt etmek için temel bağlamın kurulması gerekir.
2
Teknolojinin emek üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
Hayvan gücü ve saban kullanımının iş gücü ihtiyacını azaltmadığı, aksine büyük ölçekli tarım ve altyapı projeleri için kölelik ve zorunlu çalışmanın kurumsallaştığı belirlenir.
Öğrencilerin 'teknoloji artarsa sömürü azalır' şeklindeki yaygın yanılgısını (misconception) test etmek.
3
Serbest iş gücü kavramının dönemlendirilmesi
Serbest iş gücü piyasasının ancak Sanayi Devrimi sonrası mülkiyet ve emek ayrımıyla ortaya çıktığı hatırlanır.
Tarihsel evrim basamaklarındaki emek biçimlerinin kronolojik doğruluğunu teyit etmek.

Key Concept

Tarım toplumlarında toplumsal tabakalama ve zorunlu emek sistemleri
Estimated Time:2m 0s
Rate this question