Question

Difficulty: MediumKırsal ve Kentsel Toplumsal Yapılar

Sosyolojik açıdan kentsel ve kırsal toplumsal yapılar arasındaki temel ayrım noktalarından biri, bireysel ilişkilerin niteliği ve toplumsal düzenin hangi araçlarla tesis edildiğidir. Kentsel toplumsal yapıda görülen yüksek nüfus yoğunluğu, sosyal heterojenlik ve ileri düzeydeki iş bölümü; toplumsal denetim mekanizmalarının geleneksel ve gayriresmi karakterden uzaklaşmasını zorunlu kılar. Buna göre, kentsel toplumsal yapıda düzenin sağlanmasında ve sürdürülmesinde belirleyici olan temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Bireylerin benzerliği ve ortak inançları üzerine kurulu olan kolektif vicdanın mutlak otoritesi
  2. B
    Gelenekler, görenekler ve mahalle baskısı gibi araçlarla yürütülen birincil denetim süreçleri
  3. Uzmanlaşmış iş bölümü sonucu doğan karşılıklı bağımlılık ve resmi-hukuki düzenlemelerAnswer
  4. D
    Toplumsal hareketliliğin kısıtlı olması nedeniyle statülerin durağanlığı ve geleneğe bağlılık
  5. E
    Ekonomik faaliyetlerin homojenliği sonucu ortaya çıkan kendiliğinden (spontan) uyum süreçleri

Answer

Uzmanlaşmış iş bölümü sonucu doğan karşılıklı bağımlılık ve resmi-hukuki düzenlemeler
Kentsel toplumsal yapılar, Emile Durkheim'ın 'organik dayanışma' ve Ferdinand Tönnies'in 'Gesellschaft' (Cemiyet) kavramlarıyla açıkladığı özelliklere sahiptir. Bu yapılarda nüfusun yoğun ve heterojen olması, bireylerin birbirine benzerliğini (kolektif vicdanı) zayıflatır. Bunun yerine, ileri düzeydeki iş bölümü bireyleri birbirine işlevsel olarak bağımlı kılar. Bu karmaşık yapıda toplumsal düzen, geleneksel mahalle baskısı veya gayriresmi kurallar yerine; uzmanlaşmış kurumlar, yazılı yasalar ve resmi hukuk kuralları aracılığıyla sağlanır.

Step-by-Step Solution

1
Kentsel toplumsal yapının yapısal özelliklerini (yüksek nüfus, heterojenlik, ileri iş bölümü) analiz etmek.
Bu özelliklerin, bireyler arasında geleneksel bağlardan ziyade rasyonel ve işlevsel bağlar oluşturduğu saptanır.
Toplumsal denetim biçimi, toplumun fiziksel ve sosyal hacmiyle doğrudan ilişkilidir.
2
Durkheim ve Tönnies'in kuramsal yaklaşımlarını bu yapıya uygulamak.
Kentsel yapının 'organik dayanışma' (Durkheim) ve 'Gesellschaft' (Tönnies) özelliklerini taşıdığı belirlenir.
Kuramsal çerçeve, denetim mekanizmasının niteliğini (resmi vs. gayriresmi) belirlemeye yardımcı olur.
3
Karmaşık bir yapı olan kentte düzenin nasıl sağlandığını tespit etmek.
Uzmanlaşmış iş bölümünden kaynaklanan karşılıklı bağımlılığın ve bu karmaşıklığı yöneten hukuksal/resmi mekanizmaların temel olduğu sonucuna varılır.
Heterojen bir toplumda ortak vicdan zayıfladığı için düzen resmi kurallar ve kurumlarla tesis edilir.

Key Concept

Organik Dayanışma ve Kentsel Denetim Mekanizmaları

Practice More

Kentsel yapıdaki 'anomi' kavramını ve bunun toplumsal denetim yetersizliğiyle ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question