Question

Difficulty: MediumKuruluş ve Hukuki Statü

Türkiye’nin idari yapısında "il" kavramı hem merkezden yönetimin en büyük taşra birimini hem de bir yerinden yönetim kuruluşunu ifade etmektedir. Bu ikili yapı içerisinde yer alan "il özel idaresi"nin kuruluşu ve hukuki statüsüyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    İl özel idaresi, merkeze hiyerarşik olarak bağlı bir taşra teşkilatı yapısı olup ayrı bir kamu tüzel kişiliği bulunmamaktadır.
  2. B
    Bir ilde il özel idaresinin kurulması, İçişleri Bakanlığının teklifi ve Cumhurbaşkanlığı kararı ile gerçekleşen bir idari işlemdir.
  3. İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve kurulmasıyla birlikte kendiliğinden kamu tüzel kişiliği kazanır.Answer
  4. D
    Büyükşehir belediyesi statüsündeki illerde, il özel idaresi tüzel kişiliğini korumakla birlikte tüm yetkileri büyükşehir belediyesine devredilmiştir.
  5. E
    İl özel idareleri, Anayasa'nın 127. maddesinde öngörülen siyasi yerinden yönetim ilkesine dayalı olarak yasama yetkisine sahiptir.

Answer

İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve kurulmasıyla birlikte kendiliğinden kamu tüzel kişiliği kazanır.
İl özel idaresi, 5302 sayılı Kanun gereği ilin kurulmasını öngören kanunun bir parçası olarak hayat bulur. Bu durum, ilin mülki taksimat olarak kurulmasıyla yerel bir kamu tüzel kişiliği olarak il özel idaresinin kurulmasının aynı hukuki sürece bağlı olduğunu gösterir. Kamu tüzel kişiliği, kanunun yürürlüğüyle birlikte başka bir idari işleme gerek kalmaksızın kazanılır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasal statüyü belirle.
İl özel idaresi, 1982 Anayasası'nın 127. maddesinde tanımlanan bir mahalli idare birimidir.
Anayasa, mahalli idarelerin karar organlarının seçimle iş başına geldiğini ve kamu tüzel kişiliklerinin olduğunu belirtir.
2
Kuruluş usulünü incele.
5302 sayılı Kanun'un 4. maddesine göre il özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur.
İl sınırları mülki bir taksimat olduğu için kuruluş ancak yasama tasarrufu olan kanunla mümkündür.
3
Tüzel kişilik kazanma anını saptar.
Kuruluş kanunu yürürlüğe girdiği an, il özel idaresi otomatik olarak kamu tüzel kişiliği kazanır.
Ayrı bir idari tescil veya karar gerekmemektedir.

Key Concept

İl Özel İdaresinin Kanuniliği ve Tüzel Kişiliği
Rate this question