Sened-i İttifak (1808), Osmanlı siyasal hayatında merkezi otoritenin mutlak gücünün ilk kez paylaşıldığı ve belirli kurallara bağlandığı bir metindir. Bu belgenin Türk anayasal tarihindeki özgün yerini belirleyen 'sözleşme' (misak) karakterine sahip olmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
- AOsmanlı Devleti'nin ilk yazılı ve şekli anayasası olarak yürürlüğe girmesi
- BPadişahın yetkilerinin halk tarafından seçilen temsilcilerden oluşan bir meclis tarafından denetlenmesi
- Padişah ile yerel otoriteler (ayanlar) arasında karşılıklı rıza ve imzaya dayanan bir uzlaşma olmasıAnswer
- DSadrazam Alemdar Mustafa Paşa'nın mutlak iradesiyle tek taraflı bir ferman şeklinde ilan edilmesi
- EAsli kurucu iktidar tarafından hazırlanan demokratik bir toplumsal sözleşme niteliği taşıması
Answer
Padişah ile yerel otoriteler (ayanlar) arasında karşılıklı rıza ve imzaya dayanan bir uzlaşma olması
Sened-i İttifak, Padişah II. Mahmud ile ayanlar arasında akdedilen bir sözleşme (misak) niteliğindedir. Bu belgeyi anayasal tarihimizde benzersiz kılan şey, hükümdarın yetkilerinin bir halk hareketi veya meclis kararıyla değil, taşradaki güçlü yerel otoritelerle yapılan karşılıklı taahhütler içeren bir anlaşma ile ilk kez sınırlandırılmış olmasıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sened-i İttifak'ın Sözleşme (Misak) Niteliği
Hints
1
Belgenin bir 'ittifak' (anlaşma) olduğunu ve taraflarının kimler olduğunu düşünün.
2
Hükümdarın yetkilerinin tek taraflı bir lütuf (ferman) ile mi yoksa iki taraflı bir imza ile mi kısıtlandığına odaklanın.
3
Bu belge, İngiltere'deki Magna Carta Libertatum (1215) ile kral ve baronlar arasındaki sözleşme yapısına benzerlik gösterir.
Practice More
Tanzimat Fermanı (1839) ile Sened-i İttifak'ı karşılaştırarak; birinin 'tek taraflı' diğerinin 'çift taraflı' irade beyanı olduğunu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s