Examkin

Question

Difficulty: Very hard1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu)

1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, yeni bir devletin kuruluşunu hukuken tescil eden "asli kurucu iktidar" ürünü bir belge olmasına rağmen; hem madde sayısı bakımından "çerçeve", hem de değiştirilme usulü bakımından "yumuşak" bir nitelik taşımaktadır. Bu anayasanın kabul edildiği dönemde 1876 Kanun-i Esasi'nin de resmen yürürlükten kaldırılmamış olması "ikili anayasallık" (düalizm) tartışmalarını beraberinde getirmiştir. 1921 Anayasası'nın bu teknik özellikleri ve dönemin siyasi şartları göz önüne alındığında, bu anayasal metnin hukuki gücü ve uygulanabilirliği hakkında varılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Maddi anlamda bir anayasa olmasına rağmen, şekli anlamda kanunlardan üstün bir hukuki statüye sahip olmaması; TBMM'nin anayasa hükümlerini adi bir kanunla fiilen değiştirebilmesine imkan tanımıştır.Answer
  2. B
    1876 Kanun-i Esasi'yi zımnen değil, açıkça ilga ettiği için devletin tüm temel kurumlarını tek başına ve sert bir şekilde düzenleyen bir metin haline gelmiştir.
  3. C
    "Meclis Hükümeti Sistemi" uyarınca yürütme organını yasama organından tamamen bağımsız ve üstün bir konuma getirerek düalist yapıyı sonlandırmıştır.
  4. D
    Metinde temel hak ve hürriyetlere dair kapsamlı bir bölümün yer almaması, bu hakların sadece 1876 Kanun-i Esasi'deki mutlak monarşi kuralları çerçevesinde korunmasını zorunlu kılmıştır.
  5. E
    Asli kurucu iktidarın yetkilerini devrettiği "tali kurucu iktidar" tarafından yapılmış olması nedeniyle, değiştirilmesi için üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu şartı aranmıştır.

Answer

1921 Anayasası'nın yumuşak karakteri nedeniyle kanunlardan üstün bir hukuki statüye sahip olmaması ve Meclis'in anayasal hükümleri normal kanun usulüyle değiştirebilmesi
1921 Anayasası, değiştirilmesi için kanunlardan farklı bir yöntem öngörmediği için 'yumuşak' bir anayasadır. Bu durum, anayasanın 'şekli' anlamda kanunlardan üstün olmadığını, dolayısıyla Meclis'in herhangi bir anayasal kuralı basit bir kanun çıkarma prosedürüyle fiilen değiştirebileceğini ifade eder. Bu durum, Meclis'in mutlak üstünlüğünü pekiştiren hukuki bir sonuçtur.

Step-by-Step Solution

1
Anayasanın yapım yöntemini analiz et.
1921 Anayasası, Millî Mücadele sırasında toplanan Birinci TBMM tarafından "asli kurucu iktidar" yetkisiyle yapılmıştır.
Bu meclisin hukuk dışı bir ortamda yeni bir hukuk düzeni kurduğunu anlamak için gereklidir.
2
Anayasanın teknik yapısını (sertlik/yumuşaklık) değerlendir.
Anayasa metninde, maddelerin değiştirilmesi için kanunlardan farklı bir usul (nitelikli çoğunluk vb.) belirlenmemiştir.
Bu durum anayasayı "yumuşak anayasa" yapar ve kanunlarla aynı hiyerarşik düzeye (şekli anlamda) yerleştirir.
3
1876 Kanun-i Esasi ile olan ilişkiyi (ikili anayasallık) incele.
1921 Anayasası, 1876 metnini açıkça iptal etmediği için iki metin çatışmadığı müddetçe birlikte uygulanmıştır.
Hukuki boşlukların nasıl doldurulduğunu ve hiyerarşiyi saptamak için önemlidir.
4
Ulaşılan verileri sentezleyerek hukuki sonucu belirle.
Yumuşak ve çerçeve bir anayasa olması, TBMM'ye anayasal düzenlemeleri sıradan bir kanun yapar gibi hızlıca değiştirme yetkisi vermiştir.
Meclis üstünlüğüne dayalı bu sistemde, anayasanın kanunlar karşısındaki hukuki üstünlüğünün (şekli anlamda) olmadığını teyit etmek için gereklidir.

Key Concept

Yumuşak Anayasa ve Normlar Hiyerarşisi

Practice More

1921 ve 1924 anayasaları arasındaki 'sertlik-yumuşaklık' farkını ve normlar hiyerarşisi üzerindeki etkilerini karşılaştıran bir çalışma yapılması önerilir.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu)

More questions from this topic