Examkin

Question

Difficulty: Very hardFaşizm ve Totaliter İdeolojiler

Faşizm ve Nasyonal Sosyalizm gibi totaliter ideolojilerin, 19. yüzyılın rasyonalist ve liberal siyaset anlayışına karşı geliştirdikleri en radikal eleştiri, siyasetin 'akıl' ve 'müzakere' zemininden koparılarak 'mit', 'irade' ve 'doğrudan eylem' alanına taşınmasıdır. Bu bağlamda, siyaseti rasyonel bir çıkar hesabı değil, kitlelerin duygularını harekete geçiren estetik bir gösteri ve varoluşsal bir mücadele olarak gören felsefi köken aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Toplumsal ilerlemeyi nesnel bilimsel kanunlara dayandıran Pozitivizm
  2. B
    Tarihi sınıf çatışmalarının diyalektik bir sonucu olarak gören Marksizm
  3. Akılcı düşünceyi reddederek içgüdüleri ve hayati enerjiyi (elan vital) yücelten İrrasyonalizm ve VitalizmAnswer
  4. D
    Geleneksel kurumların korunmasını ve ani değişimlerin toplumsal yıkıma yol açacağını savunan Muhafazakârlık
  5. E
    Bireyin rasyonel tercihlerine dayanan ve toplumsal sözleşmeyi esas alan Klasik Liberalizm

Answer

Akılcı düşünceyi reddederek içgüdüleri ve hayati enerjiyi yücelten İrrasyonalizm ve Vitalizm
Faşist ideoloji, Aydınlanma'nın 'insan aklıyla dünyayı açıklama' idealine karşı çıkar. Bunun yerine, kitleleri harekete geçiren kolektif mitleri, liderin yanılmaz iradesini ve hayatın dinamizmini (vitalizm) yüceltir. Siyaset, rasyonel bir yönetim biçimi değil, şiddet ve eylem aracılığıyla gerçekleştirilen estetik bir 'kendini gerçekleştirme' alanıdır.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki temel tartışma odağını belirleyin.
Sorunun, faşizmin rasyonalizm ve liberalizm karşıtı felsefi temellerini (irade, mit, eylem) sorguladığı saptanır.
İdeolojilerin derinlemesine analizi, onların dayandığı ontolojik ve epistemolojik temellerin anlaşılmasını gerektirir.
2
Aydınlanma rasyonalizmine karşıt olan felsefi akımları değerlendirin.
İrrasyonalizm (akıl dışıcılık) ve Vitalizm (hayatçılık) kavramlarının, faşist ideolojinin 'irade' ve 'doğrudan eylem' vurgusuyla birebir örtüştüğü görülür.
Henri Bergson ve Georges Sorel gibi düşünürlerin faşist teori üzerindeki etkisi bu kavramlar üzerinden şekillenmiştir.
3
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu rasyonalite kriterine göre test edin.
Pozitivizm, Marksizm ve Liberalizm rasyonel sistemler iken; Muhafazakârlık gelenekçidir ancak faşizm gibi akıl karşıtı bir 'eylem fetişizmi' üzerine kurulu değildir.
Ayırt edici özellik, siyasetin müzakereci bir süreç mi yoksa iradi bir 'mit' mi olduğu ayrımıdır.

Key Concept

Faşizmin Entelektüel Kökenleri (İrrasyonalizm ve Vitalizm)

Alternative Method

Soru kökündeki 'mit' ve 'irade' anahtar kelimelerini kullanarak rasyonalizm sonrası (post-rationalist) tepki hareketlerini eleme yöntemiyle bulmak.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Faşizm ve Totaliter İdeolojiler

More questions from this topic