2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) kapsamında maddi gerçeğin ortaya çıkarılma… — KPSS Kamu Yönetimi

$2577$ sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ( $İYUK$ ) kapsamında maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla uygulanan "re’sen araştırma ilkesi" ve bu ilkenin idari yargıdaki "ispat" kuralları ile olan etkileşimi dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuksal açıdan doğrudur?

Re’sen araştırma ilkesi uyarınca mahkeme, tarafların ileri sürdüğü hukuksal sebeplerle bağlı olmaksızın işlemin tüm unsurlarını denetleyebilir; ancak bu durum davacının talep sonucuyla bağlılık kuralını ortadan kaldırmaz ve mahkemece dava konusu edilmeyen bir işlemin iptaline karar verilemez.Answer
B
İdari yargı mercileri, maddi gerçeğe ulaşmak için zorunlu gördükleri takdirde $İYUK$ madde $31$ atfıyla Hukuk Muhakemeleri Kanunu ( $HMK$ ) hükümlerini uygulayarak duruşma sırasında tanık dinleyebilir ve taraflara yemin teklif edebilir.
C
Re’sen araştırma ilkesinin bir sonucu olarak idari yargıda ispat yükü kavramı tamamen ortadan kalkmıştır; bu nedenle davacının dilekçesinde herhangi bir delil sunmaması davanın esastan reddi için bir gerekçe oluşturamaz.
D
İdari yargılamada bilirkişi raporuna itiraz süresi, $İYUK$ ’taki genel dava açma ve savunma sürelerine uyum sağlaması amacıyla $30$ gün olarak uygulanır ve bu konuda Hukuk Muhakemeleri Kanunu’ndaki $2$ haftalık süre dikkate alınmaz.
E
Mahkemenin istediği belgelerin idarece "devlet sırrı" gerekçesiyle sunulmaması halinde; mahkeme, re'sen araştırma ilkesi gereği bu belgelerin içeriğinin davacı iddialarını doğruladığını kabul ederek doğrudan işlemin iptaline karar vermek zorundadır.

Answer

İdari yargıda mahkeme, tarafların ileri sürdüğü hukuki sebeplerle bağlı olmaksızın re'sen inceleme yapabilir; ancak davacının talep sonucu (neye karar verilmesini istediği) ile bağlıdır ve uyuşmazlığın kapsamı dışına çıkamaz.

İdari yargılama hukukunda re’sen araştırma ilkesi, mahkemenin maddi gerçeğe ulaşmak için tarafların iddialarıyla sınırlı kalmadan işlemin tüm unsurlarını denetleyebilmesini ifade eder (Jura Novit Curia ilkesinin genişletilmiş hali). Ancak bu yetki, uyuşmazlığın sınırlarını çizen "talep sonucu" ile sınırlıdır. Örneğin, bir memur sadece disiplin cezasının iptalini istemişse, mahkeme bu cezanın dayanağı olan yönetmeliği re'sen iptal edemez; sadece o işlemin (cezanın) tüm unsurlarını kendiliğinden denetleyebilir.

Step-by-Step Solution

Re'sen araştırma ilkesinin kapsamını belirle.

İdari yargıç, tarafların sunduğu deliller ve hukuki argümanlarla sınırlı değildir; maddi gerçeği bulmak için her türlü incelemeyi kendiliğinden yapar.

İYUK

madde

20

uyarınca idari yargılamada "kendiliğinden araştırma" esastır.

Taleple bağlılık kuralı ile etkileşimi incele.

Yargıç, işlemin hukuka aykırılığını tespit ederken davacının dilekçesinde yazmayan unsurları (örneğin yetki aşımı) dikkate alabilir; ancak davacının iptalini istemediği bir başka işlemi iptal edemez.

İYUK

madde

2

ve genel usul kuralları uyarınca mahkemeler talep sonucunu (petitum) aşamaz (ultra petita yasağı).

İspat vasıtalarındaki istisnaları değerlendir.

İdari yargıda "yazılılık" esas olduğundan ve re'sen araştırma ilkesi uygulandığından,

HMK

'dan farklı olarak tanık dinlenmesi ve yemin teklifi mümkün değildir.

İYUK

madde

31

atfı, tanık ve yemin delillerini hariç tutmuştur.

Key Concept

Re'sen Araştırma ve Taleple Bağlılık Dengesi

Practice More

İdari yargılama usulünde re'sen araştırma ilkesinin bir istisnası olan 'taleple bağlılık' kuralının, tam yargı davalarındaki tazminat miktarı yönünden sonuçlarını (Islah ve Ek Dava) inceleyiniz.

Estimated Time:3m 0s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Topics

More questions from this topic