1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu ile kurumsallaşan meclis hükümeti modelinde, "kuvvetler birliği" ve "yasamanın üstünlüğü" ilkeleri uyarınca yürütme erki, meclisin şahsiyetinden ayrı ve bağımsız bir hukuki kişiliğe sahip değildir. Bu sistemde yürütme, meclisin emir ve talimatlarını yerine getiren bir "icra komitesi" olarak kurgulanmıştır.
Buna göre meclis hükümeti sisteminde, meclis ile hükümet arasındaki hukuki ve siyasi ilişkiye dair aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Meclis, hükümetin her bir üyesini doğrudan ve tek tek seçme yetkisine sahip olduğu gibi, bakanlar arasında kolektif bir sorumluluk bulunmadığından her bir bakanı herhangi bir siyasi gerekçe göstermeksizin dilediği an görevden alabilir.Answer
- BBakanlar kurulu meclise karşı kolektif bir siyasi sorumluluk taşır; bu nedenle meclisin bir bakan hakkında verdiği güvensizlik oyu, hükümetin bir bütün olarak istifasını hukuken zorunlu kılar.
- CYürütmenin başı olan meclis başkanı, yasama ve yürütme arasındaki uyuşmazlıkları gidermek amacıyla meclisi feshederek seçimlerin yenilenmesine karar verme yetkisine sahiptir.
- DDevlet başkanlığı makamı, meclis ve hükümetten ayrı bir kanat olarak kurgulanmış olup yürütme içinde tarafsız ve dengeleyici bir hakem sıfatıyla temsil yetkisini kullanır.
- EHükümet, meclis içinden seçilen bir başbakan tarafından oluşturulan kabine listesinin meclis genel kurulunda toplu bir güvenoyu almasıyla göreve başlar.
Answer
Meclisin hükümet üyelerini tek tek seçebilmesi ve kolektif sorumluluk olmaksızın her birini dilediği zaman görevden alabilmesi
Meclis hükümeti sisteminin en ayırt edici özelliği, yasama organının yürütme üzerinde mutlak bir otoriteye sahip olmasıdır. Bu sistemde bir 'başbakan' veya 'bakanlar kurulu' tüzel kişiliği yerine, meclis tarafından seçilen ve her biri meclise karşı bireysel olarak sorumlu olan bakanlar bulunur. Meclis, bu bakanları seçerken toplu bir liste yerine tek tek oylama yapar ve dilediği bakanı, herhangi bir siyasi kriz veya prosedüre bağlı kalmaksızın görevden alabilir. Bu, kuvvetler birliğinin yasama lehine en katı uygulandığı durumdur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Meclis Hükümeti Sisteminde Yasama Üstünlüğü ve Monist Yürütme
Practice More
1921 Anayasası ile 1924 Anayasası arasındaki yürütme yapısı farklarını, meclis hükümetinden parlamenter sisteme geçiş aşamaları üzerinden inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s